Katalog

Andrzej Hryciuk
Muzyka, Artykuły

Rola i znaczenie pieśni historycznych w kształtowaniu patriotycznych postaw dzieci i młodzieży

- n +

Rola i znaczenie pieśni historycznych w kształtowaniu patriotycznych postaw dzieci i młodzieży

motto

"Płomień rozgryzie malowane dzieje,
Skarby mieczowi spustoszą złodzieje,
Pieśń ujdzie cało...
Adam Mickiewicz
Konrad Wallenrod - Pieśń Wajdeloty
" Patriotyzm - to postawa społeczno-polityczna oparta na zasadach miłości i przywiązania do ojczyzny, jedności i solidarności z własnym narodem-poczucie więzi społecznej i wspólnoty kulturowej z innymi członkami narodu.

Patriotyzm polega na stawianiu wysoko w hierarchii dobra własnego narodu i ojczyzny, wiąże się z uznaniem innych narodów i poszanowaniem ich suwerenności ".

Dzisiejszy patriotyzm nie ma tak heroicznego charakteru jak to było za czasów poprzednich pokoleń, walczących zbrojnie o wolność polityczną i społeczną, jak również przy odbudowie naszej państwowości. W tej działalności istotną rolę odgrywa praca i zaangażowanie nauczycieli i pedagogów. Dlatego edukację wychowania patriotycznego powinno się realizować na takich przedmiotach jak: historia, język polski, wiedza o społeczeństwie, geografia czy muzyka. Historia z muzyką uczy rozumienia, znaków i symboli narodowych w polskiej kulturze i obyczajowości. Omawiając problematykę różnych wydarzeń historycznych należy przypominać postawy wielkich Polaków, którzy swoją działalnością zasłużyli się dla ojczyzny. Ilustracją tych wydarzeń mogą być pieśni historyczne choćby takie jak:" Bogurodzica "," Gaude Mater Polonia "," Pieśń konfederatów barskich "z roku 1768 czy" Hymn Szkoły Rycerskiej "z 1786 r. Profesor Ignacy Chrzanowski w swojej" Historii literatury niepodległej Polski "napisał, że biskup Ignacy Krasicki w roku 1774 w" Hymnie do miłości ojczyzny "po raz pierwszy użył w stosunku do niej określenia" święta ". Dwadzieścia trzy lata później w 1797 roku pojawia się szczególna pieśń w naszej historii jaką jest" Mazurek Dąbrowskiego ". Pierwsze słowa" Pieśni Legionów Polskich we Włoszech "- " Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy "- Adam Mickiewicz nazwał " wierszami, które otwierają historię współczesną ". Trudno jest pisać o pieśni, którą wybrano na polski hymn narodowy w 1926 roku bez patosu i wzruszenia. Melodia" Mazurka Dąbrowskiego "oparta na ludowym utworze pochodzącym z Podlasia, jest wesoła i żwawa, a tekst Józefa Wybickiego skromny i prosty utrzymany w stylu staropolskim. Mówi on o naszej historii językiem zwykłej żołnierskiej piosenki, która jest szczera i niezwykła w formie i treści. Wszystko to, co wydarzyło się w naszej historii od momentu powstania tej pieśni jest zawarte w emocjach i klimacie towarzyszącym w czasie jej wykonywania. Pieśń ta była obecna przy tragicznej historii Legionów polskich w służbie Napoleona, przy powstaniach listopadowym i styczniowym, zmaganiach o niepodległość Polski zakończonych sukcesem w 1918 roku, klęsce i bohaterstwie żołnierzy Września 1939 i walkach Polaków na frontach II wojny światowej. Tekst" Jeszcze Polska nie zginęła "od pokoleń był" wyznaniem wiary "tysięcy patriotów, działaczy politycznych, zesłańców skazanych na katorgę i więźniów obozów koncentracyjnych. Znaczenie tej pieśni w historii naszego narodu jest bardzo duże i często nie doceniane przez współcześnie żyjących. Strofy" Mazurka Dąbrowskiego "stały się inspiracją do powstania ogromnej ilości wierszy i pieśni patriotycznych będących wsparciem dla następnych pokoleń Polaków w walce o podstawowe prawa narodu. " Święta miłość ojczyzny "wyrażana była na polach kolejnych wojen i insurekcji, w czasie których odwoływano się do poezji i Boga obecnych w pieśniach patriotycznych. Przez lata obok" Mazurka Dąbrowskiego "do miana pieśni narodowej aspirował hymn Alojzego Felińskiego" Boże coś Polskę ", a do roli hymnu państwowego" Warszawianka "Casimira Delavigne'a," Chorał "Kornela Ujejskiego i" Rota ", Marii Konopnickiej. Pieśni symbolicznie wyznaczały i były obecne w kolejnych latach walk o odzyskanie niepodległości Do tych pieśni należą:" Pierwsza Kadrowa "," Pierwsza brygada "," Piechota "," Wojenko, wojenko "z 1914-1919 oraz pieśni powstałe w czasie walk z okupantem hitlerowskim w czasie II wojny światowej -" Rozszumiały się wierzby płaczące "," Deszcz jesienny deszcz "," Serce w plecaku ", Czerwone maki na Monte Casino". Kiedy po drugiej wojnie światowej nastał czas odbudowy Polski po strasznych zniszczeniach, w tym czasie również pieśń towarzyszyła i mobilizowała ludzi do pracy. Dziś gdy Polska jest krajem wolnym, suwerennym, demokratycznym i gdy staje się jednym z państw wielkiej rodziny europejskiej- mamy szczególny obowiązek pamiętać o naszej tożsamości narodowej. Dlatego też w repertuarze chórów szkolnych i zespołów, a także na lekcjach muzyki, powinny znaleźć się utwory przypominające piękno i dorobek kraju ojczystego np.: "O polski kraju święty" do słów Władysława Bełzy-autora popularnego wiersza dla dzieci "Kto ty jesteś-Polak mały", "Jak długo w sercach naszych" z muzyką ks. Stanisława Piątkiewicza, "Hymn do Bałtyku" Nowowiejskiego, "Piękna nasza Polska cała", "Płynie Wisła płynie" i inne.

Leksykon polskich pieśni żołnierskich i historycznych jest bardzo bogaty i można by jeszcze długo wymieniać tytuły, które są rozpoznawalne w poszczególnych okresach historii naszego narodu. Sama pieśń jako krótka forma przekazu treści od najdawniejszych czasów towarzyszyła człowiekowi w jego pracy i walce .Pomagała również żyć i tworzyć, bić się i zwyciężać, służyła ważnej sprawie zacieśniania więzi społecznych oraz przyczyniała się do formowania uczuć patriotycznych. Polska od lat znaczący kraj Europy w momencie integracji wnosi do niej bogaty bagaż doświadczeń historycznych, a także dorobek kulturalny i naukowy. Polacy znani są w Europie z tego, że jak zachodziła potrzeba bili się za wolność innych narodów pod hasłem "Za wolność waszą i naszą". Dzisiaj również wojsko polskie aktywnie uczestniczy w stabilizacji pokojowej w różnych rejonach świata. Pieśń zawsze była i jest nadal - manifestacją naszej wspólnoty i tożsamości narodowej w kraju i daleko poza jego granicami. Często budzi wspomnienie rodzinnego domu, echa dawnych lat i dlatego nie możemy dopuścić do tego aby dorobek minionych pokoleń w nowej rzeczywistości historycznej był zapomniany i przemilczany. Wierzę i jestem przekonany, że także dziś warto uczyć "świętego" uczucia miłości Ojczyzny z tych dumnych wierszy i pieśni. Dlatego przy opracowywaniu utworów z dziećmi i młodzieżą jesteśmy zobowiązani wyjaśniać pojęcie "ojczyzna" jako wspólnoty ludzi, związanych pochodzeniem świadomością, pracą, historia, kulturą i dziedzictwem językowym. Sam język ojczysty jest jakby księgą historyczną, która odsłania nam życie i duszę naszych praojców sprzed setek lat. Ojczyzna jest obecna w kulturze materialnej i duchowej, w osobowości człowieka, obyczajach, sztuce, poezji i pieśni. Historia Polski zawarta w strofach wielu pieśni przedstawia wartość wolności i miłości Ojczyzny jako bezcenną. W dzisiejszej rzeczywistości dotrzeć do młodzieży z hasłami ojczyzna, wolność i patriotyzm jest niełatwo. Informacje jakie dziś docierają do młodego człowieka są praktycznie pozbawione autorytetów i postaw, które mogłyby trwale przypominać o potrzebie przywiązania do własnej państwowości.

Należy uświadamiać młodym ludziom o tym, że każdy patriota i człowiek kochający swoja ojczyznę musi świadczyć postawą, która będzie budzić szacunek i uznanie wśród innych państw narodowości.

Bibliografia:
1) Adrjański Zbigniew "Złota księga pieśni polskich" Dom Wydawniczy Bellona W-wa 2002 r
2)Pachoński Jan "Jeszcze Polska nie zginęła" Ossolineum Gdańsk 1972 r
3)Waholc Maria "Śpiewnik polski" WSIP W-wa 1991 r
 

motto

"Płomień rozgryzie malowane dzieje,
Skarby mieczowi spustoszą złodzieje,
Pieśń ujdzie cało...
Adam Mickiewicz
Konrad Wallenrod - Pieśń Wajdeloty

Wyświetleń: 12815


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.