"Pierwsze trzy minuty" - pierwsza pomoc w nagłych wypadkach - scenariusz zajęć z udzielania pierwszej pomocy dla dużej grupy uczniów

Temat:
"PIERWSZE TRZY MINUTY!" - PIERWSZA POMOC W NAGŁYCH WYPADKACH.

Cele:
- zapoznanie uczniów z zasadami udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach,
- uświadomienie znaczenie pierwszych trzech minut po zatrzymaniu krążenia dla życia i zdrowia człowieka - nabycie umiejętności układania poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej

Materiały pomocnicze:
plakat informacyjny, podręcznik pierwszej pomocy, apteczka pierwszej pomocy, plansze (foliogramy), koce, nagłośnienie (w sali, w której znajdują się wszyscy uczestnicy, może to być hol szkoły), aparat telefoniczny.

Czas trwania:
do 90 minut + przerwy na przejście do poszczególnych pomieszczeń.

Plan przebiegu realizacji zadania:
1. Powitanie i zapoznanie uczniów z przebiegiem.
2. Omówienie sytuacji, w jakich istnieje potrzeba udzielenia pierwszej pomocy: "prowadzący nawiązuje dialog z publicznością (uczniami) nt. wypadków, ich przyczyn i skutkach."
3. Omówienie wyposażenia apteczki.
4. Znaczenie pierwszej pomocy przedlekarskiej - omówienie.
5. Podział widzów na 4 grupy - poszczególne grupy udają się do sal oznaczonych literami A B C D, po odbyciu szkolenia grupa przechodzi do następnego pomieszczenia.

"KARUZELA" - zajęcia przeprowadzone tą metodą pozwalają na objęcie dużej grupy uczniów, a jednocześnie umożliwiają praktyczne przećwiczenie nabywanych umiejętności przez uczestników (co w przypadku dużych grup jest dość skomplikowane).

A. WEZWIJ POMOC: (zajęcia z telefonem).
- ocena stanu poszkodowanego,
- zawiadamianie pogotowia ratunkowego
Prowadzący udziela wskazówek w jaki sposób oceniamy stan poszkodowanego (sprawdzenia tętna i oddechu), ocena czy poszkodowany jest przytomny. Następnie grupa dzieli się na zespoły, w których ćwiczy tę umiejętność. Kolejne zadanie polega na wzywaniu pogotowia ratunkowego. Grupy otrzymują aparaty telefoniczne, następnie otwierają koperty z opisem zdarzenia i przygotowują scenkę - wzywanie pogotowia (za każdym razem konieczne jest podkreślenie numeru telefonu pogotowia 999 lub telefonu ratunkowego z komórek 112). Ocena wykonania zadania.

B. BANDAŻOWANIE:
- kompletowanie apteczki,
- ocena stanu poszkodowanego,
- bandażowanie.
Prowadzący prosi jedną osobę z grupy, aby ze zgromadzonych przedmiotów skompletowała apteczkę. Grupa udziela wskazówek. Następnie prowadzący udziela wskazówek na temat oceny stanu poszkodowanego (sprawdzenia tętna i oddechu), ocena czy poszkodowany jest przytomny. Następnie grupa dzieli się na zespoły, w których ćwiczy tę umiejętność. Następnie prowadzący udziela wskazówek nt. zasad bandażowania z pokazem bandażowania kolana, dłoni, głowy. Należy podkreślić, że nie należy wyjmować ciał obcych z rany!. Grupy otrzymują zestaw bandaży oraz koperty z zadaniem (w każdej kopercie znajduje się informacja nt. zdarzenia i jego skutków oraz polecenie, które grupa musi wykonać np. opatrzenie zranionego kolana, rozbitej głowy. Ocena wykonania zadania.

C. POZYCJA USTALONA:
- ocena stanu poszkodowanego,
- układanie poszkodowanego w pozycji bezpiecznej (bocznej ustalonej).
Prowadzący dokonuje pokazu prawidłowego sposobu układania poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej z jednoczesnym wyjaśnieniem znaczenia takiego ułożenia ciała dla zachowania podstawowych czynności życiowych (oddechu i udrożnienia dróg oddechowych, krążenia). Grupa dzieli się na zespoły 2 - 3 osobowe, które następnie układają jedną osobę z zespołu w pozycji bocznej ustalonej. Prowadzący może wydawać polecenia zmiany osoby "poszkodowanej" - tak, aby wszyscy uczniowie mogli przećwiczyć tę czynność.

D. KRĄŻENIE I ODDECH = ŻYCIE:
- ocena stanu poszkodowanego,
- resuscytacja (przywracanie tętna i oddechu).
Prowadzący wyjaśnia pojęcie resuscytacja. Następnie dokonuje pokazu w jaki sposób przywracamy oddech i krążenie w sytuacji obecności jednego i dwóch ratowników. Po zakończeniu pokazu grupa dzieli się na 2 - 3 osobowe zespoły. Każdy zespół ćwiczy czynności ratownicze. Dokładne instrukcje dla prowadzącego jak wykonać poszczególne czynności zawiera podręcznik pierwszej pomocy.

Uwagi o realizacji:
W każdej z sal można wykorzystać różnorodne pomoce zgodnie z zadaniem (pomocy nie może być zbyt wiele, żeby nie rozpraszały uczestników).

Zajęcia można wzbogacić poprzez rozdanie indeksów wszystkim uczestnikom. Uczestnicy po odbyciu szkolenia w poszczególnych pomieszczeniach otrzymują wpis do indeksu - uzyskanie wszystkich wpisów w indeksie uprawnia do odbioru zaświadczenia (dyplomu) po zakończeniu zajęć. Liczba pomieszczeń, w których odbywają się poszczególne zajęcia wymaga obecności 5 prowadzących (4 osoby w poszczególnych pomieszczeniach i 1 osoba pilnująca czasu i przejść w odpowiedniej kolejności grup) oraz osoby wspomagające - mogą nimi być np. przedstawiciele Samorządu Uczniowskiego (zadaniem osób wspomagających jest przygotowanie rekwizytów dla poszczególnych grup, porządkowanie sali po zajęciach dla każdej grupy, prezentacja poszczególnych czynności). W realizacji ww. zajęć można poprosić o współpracę pielęgniarkę, lekarza.

Bibliografia:
Sapal Tachakra: Poradnik pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, Warszawski Dom Wydawniczy, Warszawa 1996.

Opracowanie: mgr Janusz Cieczek
Szkolno - Wychowawczy Nr 1
w Lublinie