Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Marek Grabowski
Wychowanie fizyczne, Artykuły

Czas wolny dzieci i młodzieży oraz formy jego spożytkowania w środowisku wiejskim

- n +

Czas wolny dzieci i młodzieży oraz formy jego spożytkowania w środowisku wiejskim

Wszelka praca wymaga regeneracji utraconych sił organizmu, wymaga odpoczynku. Bez odpoczynku nie można utrzymać ciągłości procesu produkcyjnego. Nawet w warunkach małego zmęczenia, odpoczynek dla ludzi jest niezbędny. Dlatego obok czasu pracy musi istnieć, w odpowiedniej proporcji, czas wolny od pracy, czas odpoczynku.

W ciągu wielu wieków rodzina chłopska była zmuszona pracować od świtu do nocy, sama musiała wytworzyć wszelkie niezbędne dla niej dobra. W ciągu wieków wydajność tej pracy podnosiła się tylko w minimalnym stopniu. Dlatego czas pracy w środowisku wiejskim był czasem cenionym bardzo wysoko. Czasem odpoczynku i odprężenia były w zasadzie tylko niedziele i święta lub długie wieczory zimowe. Taki podział czasu, na czas pracy i czas wolny, wydawał się w tych warunkach podziałem naturalnym. Ale nawet ten wąski margines czasu wolnego nie okazał się na wsi czasem bez znaczenia. Cały znany folklor wiejski, cała warstwa kulturowa wsi kształtowała się właśnie w wyniku istnienia tego niedużego marginesu czasu wolnego.

O ilości czasu wolnego, jaki pozostaje od pracy, decyduje społeczna wydajność pracy. Tym samym decyduje ona o uczestnictwie w kulturze. Niska wydajność pracy równoznaczna jest z biedą, niskim standardem życiowym i również z zacofaniem kulturalnym.

Dopiero szeroka mechanizacja prac rolnych i związanych z nią prac transportowych, nawożenia umożliwiły dokonania podziału prac i pozwoliły na podniesienie wydajności prac w rolnictwie. Otworzyło to perspektywę dla wzrostu marginesu czasu wolnego na wsi.

Jednym z czynników wpływających na wzrost marginesu czasu wolnego mieszkańców wsi, zdaniem A.. Wohla, jest proces profesjonalizacji pracy w rolnictwie przebiegający w kilku płaszczyznach:
- Specjalizacja produkcji - redukcja wielu różnorodnych prac do jednej.
- Wzrost usług dla wsi.
- Zatrudnienie ludzi wsi w szkolnictwie, służbie zdrowia, obrocie towarowym oraz administracji - stworzenie ludziom tym unormowanego czasu pracy, a tym samym większego marginesu czasu wolnego.
- Podejmowanie przez całą ludność wiejską tzw. pracy dodatkowej poza rolnictwem.

Coraz bardziej, wraz z rozwojem nauki i techniki, zacierają się różnice między wsią a miastem, jednak czas wolny zupełnie inaczej kształtuje się w mieście i na wsi.

Zagadnieniu temu K. Łapińska poświęca artykuł, w którym stwierdza, że podłożem odmiennego kształtowania się zagadnienia czasu wolnego na wsi jest przede wszystkim swoisty rytm i charakter produkcji w indywidualnym gospodarstwie chłopskim. Natomiast specyfika czasu przejawia się w rytmie i charakterze oraz zasobach czasu wolnego i sposobach jego użytkowania. Według Łapińskiej na wymiar czasu wolnego i sposoby jego spożytkowania mają wpływ następujące czynniki.

Rytm produkcji roślinnej. Ów rytm kształtuje w określony sposób nie tylko zasoby wolnego czasu, lecz także rzutuje na sposób jego wypełnienia. W okresach natężonej pracy dominuje odpoczynek bierny, zaś w okresie jesienno - zimowym pojawiają się inne formy.

Jedność miejsca pracy i zamieszkania - sprawia, że praca jest podtrzymywana praktycznie cały dzień i nie ma podziału dnia na czas pracy i czas odpoczynku.

Proporcje między czasem pracy i odpoczynkiem są określone przez ideały i normy zachowania się.

Czas wypoczynku i rozrywki na wsi to przede wszystkim święta i niedziele oraz okresy uroczystości związanych z weselami i odpustami, pielgrzymkami i jarmarkami, targami, itp.

Rozpatrując kwestię dysponowania czasem wolnym przez ludność wiejską, należy stwierdzić, iż pod tym względem młodzież wiejska stanowi kategorię specyficzną w swoim środowisku. Dysponuje ona bowiem większym marginesem czasu wolnego, niż starsze pokolenia. Oprócz świąt, niedziel, chociaż w ograniczonej ilości, dysponuje czasem wolnym w dni powszednie, oczywiście z wyjątkiem okresów nasilenia prac, kiedy to cała rodzina chłopska pracuje od świtu do nocy.

Sposób spożytkowania czasu wolnego przez młodzież wiejską jest uzależniony w dużej mierze od stanu placówek kulturalno - oświatowych na wsi, standardu życia w danej społeczności, odległości i powiązań z miastem.

Po przeprowadzonych badaniach w trzech środowiskach wiejskich Łapińska stwierdza, iż do najczęstszych form spędzania wolnego czasu przez młodzież można zaliczyć:
 towarzysko - rozrywkowe formy wypoczynku,
 indywidualna konsumpcja kulturalna,
 wypoczynek bierny.

Ilość czasu wolnego dziecka wiejskiego determinują takie czynniki, jak:
- praca szkolna,
- droga do szkoły i do domu,
- odrabianie lekcji,
- pomoc w gospodarstwie domowym.
Ten ostatni czynnik w znacznym stopniu determinuje ilość czasu wolnego, a w szczególności w okresie nasilenia prac polowych.

B. Czerska widzi dużą zależność marginesu czasu wolnego od pór roku. I tak w czasie nasilonych prac polowych większość dzieci wiejskich pomaga rodzicom, co zmniejsza wymiar czasu wolnego dla dziecka do minimum. Zdarza się również, że dziecko nie ma czasu po powrocie ze szkoły odrobić lekcje, gdyż pracuje do samego wieczora. Natomiast lekcje odrabia wstając bardzo wcześnie rano. Czasami z uwagi na pilne prace polowe w ogóle kilka dni nie chodzi dziecko do szkoły.

A. Cichocka[1] charakteryzuje budżet i zajęcia w poszczególnych porach roku.

Pierwszy z nich to okres jesienno - zimowy. W okresie tym dzieci wiejskie mają więcej czasu wolnego na naukę i czytelnictwo. Dominują w tym okresie takie formy spędzania czasu wolnego, jak: przebywanie na ślizgawce, jazda na sankach, nartach, łyżwach i różnego rodzaju zabawy na śniegu.

Okres od wiosny do jesieni inaczej przedstawia się w życiu dziecka wiejskiego. Dzieci często wstają rano, aby jeszcze przed pójściem do szkoły pomóc rodzicom w gospodarskich obrządkach. Po przyjściu ze szkoły, szczególnie w okresie nasilonych prac, czeka je praca w polu do późnej pory wieczornej.

Czas wolny dziecka wiejskiego jest bardzo ważnym elementem w jego życiu. Nie mniej ważny jest także atrakcyjny sposób jego wypełniania. Oto jak przedstawia się to zagadnienie w życiu dziecka wiejskiego.

Analizując wyżej przedstawione zagadnienia można oprzeć się na wynikach badań przedstawionych przez E. Orłofa, które wykazały, że najpopularniejszą formą wypełnienia wolnego czasu są gry i zabawy ruchowe w gronie rówieśniczym, odbywające się w spontaniczny sposób z reguły na dużym podwórku.

Drugą z kolei formą jest słuchanie radia i oglądanie telewizji. Jest to czynność, której dziecko oddaje się wieczorami i w niedzielę. Czytelnictwo jest rzadszą formą spędzania wolnego czasu. Uzależniona ona jest w dużej mierze od istnienia biblioteki na terenie wsi. Na dalszym miejscu będą takie formy, jak: majsterkowanie, palenie ogniska, oglądanie filmów.

Ważną formą w wypełnianiu wolnego czasu dziecka wiejskiego jest rekreacja fizyczna. Według A. Skład rekreacja fizyczna dziecku wiejskiemu jest niezmiernie potrzebna w stymulowaniu rozwoju fizycznego. Powinna również służyć do wyrównywania niedomogów, jakie w zakresie motoryki oraz w sprawności fizycznej mogą występować u pewnej części dzieci wiejskich.

Liczne badania wykazały, że dzieci i młodzież wiejska, pod względem sprawności fizycznej i rozwoju nie zawsze dorównują dzieciom i młodzieży miejskiej, której warunki życia i pracy bardziej sprzyjają wszechstronnemu rozwojowi. Wypoczynek czynny dziecku wiejskiemu potrzebny jest także i ze względu na przeciążenie organizmu jego codziennymi obowiązkami szkolnymi i domowymi. Wypoczynek ten będzie służył regeneracji sił młodego organizmu.

Ilość wolnego czasu dzieci i młodzieży w dużym stopniu jest uzależniona od czasu przeznaczonego na naukę w domu, drogę do szkoły i z powrotem, lekcje w szkole i pomoc rodzicom w gospodarstwie domowym. Jak wynika z badań i analizy materiału, większość dzieci pochodzi z rodzin chłopskich, posiadających średniej wielkości gospodarstwo rolne, co za tym idzie słabo zmechanizowane. Praca w nich jest czasochłonna i wymaga wielu rąk. Z tego powodu dzieci z tych gospodarstw poświęcają na pomoc rodzicom wiele czasu. Przedstawia to tabela

Budżet czasu przeznaczony na pomoc rodzicom.
Budżet czasu
(godz.)
D.P.
(dzień powszedni)
D.W.
(dzień wolny)
N=117  %  N=117 %
1 31 26,49 7 5,98
2 34 29,05 11 9,40
3 31 26,49 59 50,42
4 9 7,69 12 10,25
5 7 5,98 11 9,40
6 i więcej 5 4,27 17 14,52
średnio 2,5 godz. 3,5 godz.

Z. Dąbrowski pisze: "Dzieci wiejskie mają mało czasu wolnego, a ponieważ brak w otoczeniu utartych wzorów ciekawego bawienia się i przychylnej atmosfery dla ťtwórczego lenistwaŤ - sytuacja ich pod tym względem jest o wiele gorsza niż dzieci w mieście".

BIBLIOGRAFIA
1. Dąbrowski Z.: Czas wolny dzieci i młodzieży. Warszawa 1966, PZWS.
2. Gąsior H.: Wychowanie pozaszkolne a kultura czasu wolnego ucznia. Katowice 1973, IKN.
3. Łapińska K.: Wybrane zagadnienia z problematyki czasu wolnego młodzieży wiejskiej. "Kultura Fizyczna" 1967, nr 5.
4. Orłof E.: Budżet czasu wolnego dziecka wiejskiego. "Wychowanie" 1973, nr 13.
5. Skład A.: Szkoła środowiskowa a kultura fizyczna ucznia. "WfiH" 1975, nr 4.
6. Wilgocka-Okoń B.: Organizacja pracy i wypoczynku ucznia. Warszawa 1964, PZWS.
7. Wohl A.: Czas wolny a problem kultury fizycznej na wsi. "Kultura Fizyczna" 1975, nr 11.
8. Wolańska T.: Rola szkoły w wychowaniu do rekreacji fizycznej. "Kultura Fizyczna" 1974, nr 9.
9. Wroczyński R.: Wychowanie poza szkołą. Warszawa 1968, PZWS.
10. Wszoła M.: Wzory rodzinne a organizacja czasu wolnego uczniów w szkole wiejskiej. "Oświata i Wychowanie"1974 nr 8.
11. Żelazkiewicz M.: Zajęcia pozalekcyjne i pozaszkolne. Warszawa 1971, PZWS.

Opracowanie: mgr Marek Grabowski

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 14227
 
   Komentarze
  • Przemo, 2011-01-10

    Człowieku o czym Ty piszesz??Chyba dawno na wsi nie byłeś...Piszesz
    coś powołując się na utwory z lat 60tych, 70tych...

  • aneta, 2013-08-26

    popieram PRZEMO. :-)



  • Dodaj komentarz
      Barometr
    1 2 3 4 5 6  
    Średnia ocena: 1



    Ilość głosów: 1
      Publikacje

    Nowe zasady publikacji
    Szukaj autora i tytuł
    Ostatnio dodane materiały
    Ranking publikacji 
    Najczęściej zadawane pytania
      Twoje konto
    Zaloguj się
    Załóż konto
    Zapomniałem hasła
      Forum
    Nauczyciel - awans zawodowy
    Matura
    Korepetycje
    Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


    O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

    2000-2014