Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Anna Kozień
Język polski, Scenariusze

Czym jest niebiańskość wobec ziemskości? "Urszula Kochanowska" B. Leśmiana - scenariusz lekcji języka polskiego.

- n +

Czym jest niebiańskość wobec ziemskości?

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE CZWARTEJ LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

1.Cel ogólny:
Szukanie odpowiedzi na odwieczne pytania ludzkości: czym jest niebo, jak jest w niebie?

2.Cele operacyjne:

Uczeń po lekcji powinien:
zapamiętać:

- obecność w naszej świadomości stałych, powtarzających się elementów obrazowych, motywów (czyli tzw. toposów)
- pojęcie toposu odwróconego
- przykłady różnych dzieł sztuki przywołujących wyobrażenie raju

umieć:
- wskazać dwa obszary (źródła), z których wyrasta nasza kultura, i do których niezmiennie się odwołujemy: Biblię i antyk grecko - rzymski porównywać wiadomości zaczerpnięte z różnych źródeł i obszarów
(słowniki, leksykony, dzieła malarskie, teksty poetyckie)
- analizować i interpretować różne dzieła sztuki
- odwoływać się do opinii autorytetów i konfrontować je z własnymi odczuciami
- rozpoznawać zabieg stylizacji archaicznej

zrozumieć:
- znaczenie ciągłości śródziemnomorskiej kultury
- potrzebę przywoływania na lekcjach języka polskiego pozaliterackich składników kultury

Środki dydaktyczne:
- teksty poetyckie: B.Leśmian "Urszula Kochanowska", J. Kochanowski
fr. trenu XIX
Biblia (fr. z NT z 1 Listu do Koryntian, rozdz. 2 w. 9),
"Mitologia" J.Parandowskiego (fr. przywołujący starożytne wyobrażenie "raju")
- słowniki frazeologiczne, Słownik mitów i tradycji kultury W. Kopalińskiego
- reprodukcje dzieł malarskich:
- Dirk Bouts - "Raj i piekło"
- Hans Memling - "Tryptyk z Gdańska"(skrzydło lewe "Brama Raju")

Tok lekcji:
Moment organizacyjny

Wprowadzenie:
Nawiązanie to poprzednich lekcji, będących prezentacją wierszy B. Leśmiana (ich tematyka, poruszane problemy).

Dominanta:
1.Zapisanie tematu lekcji: Czym jest niebiańskość wobec ziemskości?
(w oparciu o wiersz B. Leśmiana "Urszula Kochanowska").

2.Za pomocą metody mapy mentalnej szukamy odpowiedzi na pytanie: Czym jest dla mnie niebo?- odpowiedzi zapisujemy na tablicy.

NIEBO:
- sklepienie niebieskie, firmament
- miejsce przebywania Boga, aniołów, zbawionych duchów zmarłych ludzi
- uwolnienie od ziemskich trosk
- nagroda za dobre życie
- wieczna szczęśliwość

Znalezienie potwierdzenia naszego wyobrażenia o niebie w "Słowniku mitów
i tradycji kultury" W. Kopalińskiego.

Przypomnienie pojęcia topos (tym mianem określamy stałe, powtarzające się elementy obrazowe, motywy, stereotypy wyobrażeniowe, będące świadectwem ciągłości śródziemnomorskiej kultury i uzewnętrznieniem jej archetypicznej wspólnoty).

3. Ustalenie znaczeń funkcjonujących w języku polskim związków frazeologicznych ze słowem "niebo" (to ćwiczenie służy także ukazaniu toposu nieba) - praca ze słownikami frazeologicznymi
- być w siódmym niebie
- czuć się jak w niebie
- przychylić komuś nieba
- dary nieba
- spaść z nieba

4. Wskazanie odpowiednika "nieba" w antyku grecko-rzymskim:
- odczytanie fragmentu "Mitologii" J. Parandowskiego (fr. pochodzący z rozdziału "Królestwo podziemia" - WYSPY BŁOGOSŁAWIONYCH, POLA ELIZEJSKIE, ARKADIA).
Dostrzeżenie podobieństwa naszych wyobrażeń o niebie z wyobrażeniami ludzi żyjących w starożytności.

5.Wyobrażenie nieba w dziełach malarskich - oglądanie reprodukcji dzieł:
- Dirka Boutsa (XV w.) - "Raj i piekło"
- Hansa Memlinga (XV w.) - "Tryptyk z Gdańska" (skrzydło lewe "Brama Raju").

Oglądając obrazy, dostrzegamy pewną rzecz: u Boutsa scena rozgrywa się w raju ziemskim, także na obrazie Memlinga widzimy "opuszczone na ziemię na chmurze niebiańskie Jeruzalem". Nie przekraczamy zatem wrót raju, nie oglądamy przestrzeni niebiańskiej od środka.
Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź znajdujemy w Nowym Testamencie
(w 1 Liście do Koryntian, rozdz.2 w. 9):

"Ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, ani serce człowieka nie zdołało pojąć jak wielkie rzeczy przygotował Bóg tym, którzy go miłują"

A zatem: nie mamy dokładnego wyobrażenia, jak w niebie jest, ale otrzymujemy w Biblii obietnicę: ten kto wypełni przykazania Boże, może liczyć na wspaniałą nagrodę.

6. Podobny sposób widzenia nieba odnajdujemy w trenie XIX
J. Kochanowskiego, do którego wyraźnie nawiązuje B. Leśmian w wierszu "Urszula Kochanowska".
Interpretacja fr. trenu pozwoli przyjrzeć się dwóm obszarom (które są tematem lekcji): niebu i ziemi.
W oparciu o tekst Kochanowskiego uczniowie ilustrując cytatami odpowiadają na pytanie?
- jak jest na ziemi?
- jak jest w niebie?

W trenie XIX ponownie odkrywamy topos nieba.

7. Pracując metodą metaplanu "sprawdzamy" jak jest w niebie w wierszu Leśmiana? (praca w grupach)

METAPLAN - praca w grupach

Problem: Urszula w niebie

 
Jak jest w niebie?  Jak powinno być w niebie?
1. . ............................  1. . ..................................
2. . ...........................  2. . ...................................
3. . ...........................  3. . ...................................
4. . ............................  4. . ...................................

Dlaczego w niebie nie jest tak, że Urszula czułaby się tam dobrze?
1. .............................................................................................................
2. .............................................................................................................
3. .............................................................................................................

Wnioski:
8. Wspólnie wypracowujemy następujące wnioski:
a) Leśmianowskiej Urszulce jest bliższe to co ziemskie
b) Niebiańska szczęśliwość nie zastąpi tego, co ziemskie
c) Niebo w wierszu Leśmiana rozczarowuje
d) Dlaczego tak jest: człowiekowi jest bliższe to, co już poznał, czego doświadczył
e) W wierszu Leśmiana mamy do czynienia z tzw. toposem odwróconym (zdefiniowanie pojęcia). To co miało być szczęściem, nie jest nim.

Podsumowanie lekcji:

Odpowiedź na pytanie zawarte w temacie lekcji: Czym jest niebiańskość wobec ziemskości?
Jest czymś odległym, obcym, nieznanym, a przez to budzi lęk, niepokój. To kolejny utwór Leśmiana (obok "Dusiołka", "Trupięgów", "Pana Błyszczyńskiego"), w którym poeta podejmuje swoistą polemikę z Bogiem.

Ocena pracy uczniów i zadanie pracy domowej:

Określ wartość artystyczną utworu.
Czemu służy widoczny w utworze zabieg stylizacji archaicznej. Wypisz przykłady świadczące o stylizacji.

Opracowanie: Anna Kozień

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 3611
 
   Komentarze
Jeszcze nie ma żadnych komentarzy, Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 4



Ilość głosów: 4
  Publikacje

Nowe zasady publikacji
Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Ranking publikacji 
Najczęściej zadawane pytania
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014