Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Janina Ptak
Różne, Artykuły

Postawy rodziców i ich wpływ na zaspokajanie potrzeb

- n +

POSTAWY RODZICÓW I ICH WPŁYW NA ZASPAKAJANIE POTRZEB DZIECKA.

Podstawowym zadaniem rodziców jest zaspakajanie potrzeb dziecka, które spełniają funkcję regulatorów działania, są źródłem podejmowania przez nie różnych form aktywności. Niezaspokojone potrzeby oraz związane z tym stany frustracji powodują powstawanie różnych zaburzeń w zachowaniu (min. zachowania agresywne), trudności wychowawczych, nieprzystosowania społecznego. Niezaspokojona potrzeba powoduje wystąpienie stanu napięcia, poczucia braku czegoś oraz związanych z tym przykrych emocji. Pobudzają one do działania mającego umożliwić zaspakajanie potrzeb. Jeśli działanie takie jest skuteczne, wtedy potrzeba zostaje zaspokojona, wywołana zaś nią aktywność ulega zanikowi, aż do ponownego pojawienia się potrzeby.

Istnieją trzy kategorie potrzeb: biologiczne, psychologiczne, kulturowe. Zaspokojenie potrzeb pierwotnych, prostych, umożliwia powstanie potrzeb wyższych. Człowiek dorosły sam stara się o zaspokojenie swych potrzeb, u dziecka troszczą się o to przede wszystkim rodzice. Rodzice znają potrzeby fizjologiczne dziecka (zaspokojenie głodu i pragnienia, potrzeby ochrony przed zmianami klimatu) i starają się je zaspokoić. Nie zawsze natomiast uświadamiają sobie istnienie jego potrzeb psychicznych.

Spionek (1975) wyróżnia następujące potrzeby psychiczne, które powinny być zaspakajane w środowisku rodzinnym:
- potrzeba pewności i poczucia bezpieczeństwa,
- potrzeba solidarności i łączności z bliskimi osobami,
- potrzeba miłości, przynależności,
- potrzeba akceptacji i uznania.
Jeśli któraś z wymienionych podstawowych potrzeb psychicznych nie zostanie zaspokojona w środowisku rodzinnym, rozwój psychiczny dziecka nie będzie przebiegać prawidłowo.
Badania psychologów wykazują zależność postępowania dziecka i jego rozwoju od stosunku rodziców do niego, czyli od postaw rodzicielskich. Dobry kontakt z rodzicami, zapewniający dziecku poczucie bezpieczeństwa i wiarę we własne siły wpływa na poczucie humoru i radość życia, ułatwia zdobycie uznania i przyjaźni wśród rówieśnikami.

To postawy rodzicielskie nadają kształt zachowaniu się dzieci oraz kształtują ich osobowość. Określone postawy rodzicielskie, dzięki zaspokajaniu potrzeb psychicznych i społecznych dziecka stanowią warunki sprzyjające rozwojowi pewnych cech jego zachowania.

Co nazywamy postawą rodzicielską?
W pracach popularnych, a niekiedy i naukowych można spotkać termin "miłość rodzicielska ‘', ale bardziej słuszne będzie nazwać go obserwowaniem, albo badaniem, różnych rodzajów trwałego, emocjonalnego nastawienia rodziców do dziecka, ujawniającego się w ich sposobie zachowania się oraz sposobie i treści wypowiadania się o nim lub do niego. Pamiętać należy także, że postawy rodziców wobec dziecka stanowią jeden z elementów całokształtu stosunków międzyosobowych, charakterystycznych dla danej rodziny. Swobodny kontakt z dzieckiem, warunkujące go zrównoważenie uczuciowe rodziców i ich autonomia wewnętrzna stanowią podłoże powstawania prawidłowych postaw wobec dziecka, określanych często jako " bliskość uczuciowa".

Tyszka (1979) wymienia następujące prawidłowe postawy:
1. Akceptacja dziecka, czyli przyjęcie go takim, jakie ono jest, z jego wyglądem fizycznym, usposobieniem, cechami temperamentu, z jego umysłowymi możliwościami i łatwością osiągnięć w jednych dziedzinach, a trudnościach w innych;
2. Współdziałanie z dzieckiem, świadczące o pozytywnym zainteresowaniu i zaangażowaniu rodziców w każdą sferę jego życia, zabawę, naukę i pracę dziecka, a także wciąganie i angażowanie dziecka w zajęcia domowe i sprawy rodziców, domu, które dotyczą także i jego, tak aby czuł się pełnowartościowym członkiem rodziny - odpowiednio do jego możliwości rozwojowych;
3. Dawanie dziecku właściwej dla jego wieku rozumnej swobody, gdzie rodzice potrafią utrzymać autorytet i kierować dzieckiem w takim zakresie, w jakim jest to pożądane;
4. Uznawanie praw człowieka w rodzinie jako równych bez przeceniania i niedoceniania jego roli. Rodzice pozwalają na odpowiedzialność za własne działanie, a nawet oczekują "dojrzałego", mądrego zachowania, przejawiając w ten sposób szacunek dla jego indywidualności i informując, że mu ufają.

W skład niewłaściwych postaw rodzicielskich określonych mianem "dystansu uczuciowego" wchodzą:

1. Postawa odtrącająca dziecko. Rodzice nie kochają dziecka, nie życzą go sobie, żywią wobec niego uczucia rozczarowania, urazy i zawodu. Opiekę nad nim odczuwają jako coś odrażającego lub przekraczającego ich siły. Dziecko traktują jako ciężar i bardzo często poszukują zakładu lub instytucji, która przejęłaby ich obowiązki. Starają się pozbyć dziecka;
2. Postawa unikająca. Charakteryzuje się ubogim stosunkiem uczuciowym i emocjonalnym pomiędzy rodzicami a dzieckiem, nieraz nawet obojętnością uczuciową rodziców. Przebywanie z dzieckiem nie sprawia rodzicom satysfakcji ani przyjemności, czasem bywa odczuwane jako ciężkie i trudne. Kontakt z dzieckiem jest pozornie dobry, ich stosunki są luźne. Postawę unikającą charakteryzują takie symptomy jak beztroska o dobro dziecka, unikanie kontaktów z nim, zaniedbywanie dziecka pod różnymi względami, także w zakresie opieki nad nim, zapewnienie mu podstawowych potrzeb, brak zainteresowania sprawami dziecka.
3. Postawa nadmiernie chroniąca. Podejście do dziecka jest wtedy bezkrytyczne, a ono same uważane za wzór doskonałości. Dziecko czuje, że jest" pępkiem świata" i wszystko " kręci się" wokół niego. Postawę tę charakteryzuje: nadmierna pobłażliwość, przesadna opiekuńczość, niedocenianie możliwości dziecka, spełnianie zachcianek, tolerowanie niewłaściwych zachowań i czynów
4. Postawa nadmiernie wymagająca, zmuszająca, korygująca, perfekcjonizm. Przy tej postawie dziecko jest zwykle naginane lub zmuszane do wytworzonego przez rodziców wzoru dziecka, jakie chcieliby posiadać, jakie sobie wymarzyli, bez liczenia się z jego możliwościami i chęciami. Dziecko poddane jest presji, aby dorównać idealnemu wzorowi. Często rodzice wymuszają postępowanie niezgodne z zasadami jakie dziecko
wyznaje. Często dziecko stając przed rozwiązaniem jakiegoś problemu, czuje się wewnętrznie rozbite, rozdarte i nie potrafi podjąć decyzji. Czuje się zastraszone i niepewne, ma zaniżoną samoocenę, występuje brak zaufania we własne siły, frustracja, obsesja.

Badania pedagogiczne i psychologiczne potwierdzają, że przy właściwych postawach wychowawczych dzieci są pogodne, przyjacielskie, współczujące, otwarte i miłe. Współdziałanie zaspakaja potrzeby kontaktu z rodzicami. Powoduje to, że dziecko staje się ufne wobec rodziców, zwraca się do nich o pomoc i radę w momentach trudnych, których nie brak w okresie dojrzewania dziecka i nie tylko. Ważnym czynnikiem powodzenia w osiągnięciu dojrzałości jest postawa wobec własnej płci i płci odmiennej. Role żony i męża związane są z płcią, a gotowość do ich pełnienia zależy od ich stosunku do własnej płci.

Brak właściwej identyfikacji płciowej i akceptacji własnej płci lub trwałe urazy do przedstawicieli płci odmiennej mogą być źródłem wielu konfliktów w przyszłości i wrogości między partnerami w małżeństwie.

Witczak (1984) uważa, że rodzice o właściwych postawach są zdolni do obiektywnej oceny dziecka na skutek odpowiedniego, umiarkowanego dystansu wobec niego i akceptacji jego osoby. Sprzyjają w kształtowaniu się zachowania dziecka takich tendencji jak ufność wobec rodziców i innych ludzi, zadowolenie z pracy i rezultatów własnego wysiłku, zdolność do współdziałania, wytrwałości, umiejętności doceniania i troski o własność nie tylko swoją, ale i innych.

Literatura:
Spionek H.: Zaburzenia rozwoju uczniów a niepowodzenia szkolne. PWN, Warszawa 1975.
Tyszka Z.: Socjologia rodziny. PWN, Warszawa 1979.
Witczak J.: Kłopoty z miłością. Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1984.

Opracowanie: mgr Janina Ptak

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1189
 
   Komentarze
Jeszcze nie ma żadnych komentarzy, Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 3.5



Ilość głosów: 2
  Publikacje

Nowe zasady publikacji
Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Ranking publikacji 
Najczęściej zadawane pytania
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014