Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Halina Dramowicz
Historia, Artykuły

Zarys dziejów Międzyrzecza

- n +

ZARYS DZIEJÓW MIEDZYRZECZA

Międzyrzecz jest jednym z najstarszych miast w Polsce. Na podstawie wykopalisk archeologicznych stwierdzono, że już w II połowie IX w przy ujściu rzeki Paklicy do Obry (a więc miedzy rzekami - stąd nazwa Międzyrzecz) został zbudowany drewniany grodek obronny.

Natomiast w końcu X w za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego był tu duży gród obronny położony w pobliżu zachodniej granicy państwa polskiego.

W 1005 r Międzyrzecz znalazł się na trasie wyprawy cesarza niemieckiego Henryka II na Polskę. Opis tej wyprawy przedstawił jej uczestnik niemiecki kronikarz i biskup meweburski Thietmar.

Thietmar w swojej kronice wspomniał, że cesarz zatrzymał się ze swoim wojskiem w marszu na Poznań w Międzyrzeczu w pobliżu opuszczonego przez mnichów klasztoru .W tym to klasztorze w nocy z dnia 10 na 11 listopada 1003r zamordowano 5 zakonników -benedyktynów: Jana, Benedykta, Mateusza, Izaaka i Krystyna. Ponieważ ponieśli śmierć za wiarę podczas prowadzenia działalności misyjnej zostali wkrótce kanonizowani(uznani za świętych) i przeszli do historii pod imieniem Pięciu Braci Polskich lub Pięciu Barci Międzyrzeckich lub Pierwszych Męczenników Polski.

W czerwcu 2003 roku odbędą się w 1000-rocznicę ich śmierci uroczystości religijne w Międzyrzeczu w pobliżu budowanego obecnie kościoła pod wezwaniem Pierwszych Męczenników Polskich.

Oprócz Thietmara o istnieniu Międzyrzecza wspominał również Gall Anonim- nadworny kronikarz Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego.

W swojej kronice pisał on o zdobyciu grodu Międzyrzecz przez Bolesława Krzywoustego podczas walk z Pomorzanami w 1094 r.

W tym czasie przy grodzie w Międzyrzeczu znajdowała się osada targowa.

Pierwsza taka osada znajdowała się już w IX w. Nad Paklicą w miejscu dzisiejszej ulicy Garncarskiej. Potem rozrosła się i objęła teren wokół ulic położonych w sąsiedztwie Rynku. Na środku Rynku już w XIII w. Stał drewniany ratusz, który był siedzibą rady miejskiej.

Już w XIII w. Międzyrzecz otrzymał prawa miejskie. Wynika to z dokumentu wydanego w Poznaniu w 1248 roku.

W tym czasie w XIII i XIV w Międzyrzeczu osiedlali się osadnicy z Niemiec.

W XIV w. Za panowania króla Kazimierza Wielkiego na miejscu drewnianego grodu został zbudowany murowany zamek, a w końcu XIV w. Miasto zostało otoczone murami obronnymi z 4 bramami i głęboką fosą.

Już w XIV w. oprócz osadników niemieckich w Międzyrzeczu zaczęli osiedlać się Żydzi, którzy przybywali do miasta z terenu

Niemiec. W 1426 roku Międzyrzecz odwiedził król Władysław Jagiełło i na rynku miejskim odebrał od mieszczan przysięgę wierności. W 1474 r. Wojska króla węgierskiego Macieja Korwina oraz księcia śląskiego Jana II Szalonego z Żagania zajęła Międzyrzecz oraz doszczętnie spaliły całe miasto.

W 1479 roku zbudowano murowany kościół pod wezwaniem Św. Jana Chrzciciela w stylu gotyckim.

W 1485 r. Król Kazimierz Jagiellończyk nadał miastu prawo magdeburskie. Na podstawie przywileju królewskiego zapewniono mieszczanom uwolnienie od władzy sądowniczej urzędników państwowych, przekazano władzę sądowniczą wójtowi, a odwołanie od wyroków wydawanych przez sąd wójtowski można było wnosić tylko do sądu królewskiego.

Ponadto zezwolono władzom miejskim na pobieranie opłat targowych i miastowych.

Przywilej królewski z 1485 r. nadał również wiele uprawnień międzyrzeckim cechom rzemieślniczym do których m.in. należał cech sukienników.

Od końca XV do połowy XIX w miedzyrzeccy sukiennicy byli znani z produkcji wysokiej jakości sukna, które wysyłano na eksport przeważnie do Rosji, a nawet do Chin. W mieście działały również inne cechy rzemieślnicze m.in. kuśnierzy, krawców, szewców, piekarzy.

W 1520 r. Podczas wojny prowadzonej przez Polskę z Krzyżakami wojska niemieckie idące na pomoc Krzyżakom po oblężeniu i ostrzale z armat zdobyły i zrujnowały miasto i zamek w Międzyrzeczu.

W tym samym roku król Zygmunt I Stary zwolnił mieszkańców miasta na okres 4 lat od podatków.
W styczniu 1574 r do Międzyrzecza przybył w drodze z Paryża do Krakowa pierwszy polski król wybrany w drodze elekcji Henryk Walezy.

W 1657 r i 1658 r podczas wojny polsko- szwedzkiej 1655-1660 w Międzyrzeczu kwaterowały wojska pod wodzą Stefana Czarneckiego. Stąd wyruszył z odsieczą do Danii, która była również w stanie wojny ze Szwedami. Wymarsz wojsk Czarneckiego z Międzyrzecza do Danii opisał uczestnik tej wyprawy Jan Chryzostom Pasek w swoich "Pamiętnikach".

W czasie wojny północnej 1700-1721 przez Międzyrzecz przechodziły często obce wojska: saskie, szwedzkie i rosyjskie. W wyniku dokonywanych przez nie kontrybucji i rabunków mieszkańcy miasta zostali doprowadzeni do skrajnego ubóstwa. W tym czasie w Międzyrzeczu przebywali: król Polski i elektor Saksonii August II Mocny (w 1710,1712 i 1715 r),król Szwecji Karol XII (w 1705) i car Rosji Piotr I Wielki (w 1711 r.)

Ważnym wydarzeniem w dziejach Międzyrzecza było uchwalenie Konstytucji 3 -Maja 1791 r Artykuł 3 Konstytucji pt. "Miasto i mieszczanie" przyznawał mieszczanom prawo zakupu dóbr ziemskich, niezależność od władzy sądowniczej starostów, prawa piastowania przez mieszczan stanowisk państwowych oraz zgłaszania postulatów w Sejmie.

29 lipca 1791 r. W sali miedzyrzeckiego ratusza pod zaprzysiężonym aktem Konstytucji 3 -Maja złożyli podpisy: burmistrz Johan Gottlieb Spiller oraz 247 uprawnionych do tego mieszczan.

Akt Konstytucji 3 Maja zaprzysiągł również starosta miedzyrzecki Antoni Barnaba Jabłonowski. W oparciu o artykuł 3 Konstytucji został wkrótce wybrany nowy zarząd miejski, który złożył wniosek o zaliczenie Międzyrzecza do Związku Miast Królewskich.

Od 1791 r Międzyrzecz został miastem powiatowym, a powiat miedzyrzecki został utworzony z zachodnich obszarów powiatu poznańskiego. Wkrótce potem w 1793 r nastąpił II rozbiór Polski w rezultacie którego Międzyrzecz znalazł się w granicach Prus. W tym roku odwiedził Międzyrzecz król Prus Fryderyk Wilhelm II.

Na lata 1793-1807 przypada pierwszy okres rządów pruskich w Międzyrzeczu. Jesienią 1806 r Prusy poniosły klęskę w wojnie z Francją. Po zajęciu Berlina cesarz Francuzów Napoleon I w drodze do Warszawy zatrzymał się w dniu 26 listopada 1806 roku w Międzyrzeczu w kamienicy kupca Johanna Jacoba Volncera przy rynku.

W tym dniu pruski urzędnik Friedrich Wilhelm Sprengepiel zamierzał dokonać zamachu na życie Napoleona, ale z obawy przed odwetem kwaterujących w mieście wojsk francuskich zrezygnował z tego zamiaru.

W latach: 1807-1815 Międzyrzecz wchodził w skład utworzonego przez Napoleona z części ziem zaboru pruskiego Księstwa Warszawskiego.

Po upadku Napoleona i po Kongresie Wiedeńskim w 1815 r. nastąpiła likwidacja Księstwa Warszawskiego i Międzyrzecz ponownie znalazł się pod panowaniem pruskim. W latach 30 -tych XIX w następuje rozbudowa miasta. W miejsce wielu drewnianych domków powstają murowane kamienice.

W 1833 r. zostaje w Międzyrzeczu założona szkoła realna przekształcona potem w gimnazjum. W latach 1853-1863 przeprowadzono modernizację dróg z Międzyrzecza do: Międzychodu, Skwierzyny, Sulęcina, Świebodzina i Zbąszynia.

W dniu 1 czerwca 1885 r dokonano uroczystego otwarcia stacji kolejowej i linii kolejowej z Międzyrzecza do Zbąszynia. Następnie uruchomiono inne linie kolejowe: do Międzychodu(1887 r),do Rzepina (1892 r), do Gorzowa (w 1896 r) i do Toporowa (w 1909 r).

W 1899 r. przeprowadzono elektryfikacje miasta Międzyrzecza. W 1904 roku zbudowano szpital psychiatryczny w Obrzycach na obrzeżach Międzyrzecza, a w 1909 r. Szpital Powiatowy w Międzyrzeczu.

W 1914 r zbudowano szkołę podstawowa (obecnie budynek Liceum Ogólnokształcącego i Gimnazjum Nr 1). W 1916 roku ukończono budowę 50 - metrowej wieży ciśnień.

W latach 20 -tych XX w. został powiększony obszar Międzyrzecza.
W 1923 r. przyłączono do miasta wieś Winnicę oraz Małe Osiedle (dziś Osiedle Reymonta),a w 1928 r. folwark Zamek Międzyrzecz i Obrzyce.

Po włączeniu tych terenów w Międzyrzeczu zarejestrowano 9.400 mieszkańców.
W dniu 1 września 1939 r agresja Niemiec hitlerowskich na Polskę zapoczątkowała II wojnę światową. Wzięli w niej udział mieszkańcy Międzyrzecza.

Miasto położone w dużej odległości od linii frontów do stycznia 1945 r. nie odczuwało bezpośrednich skutków wojny.

W dniu 30 stycznia 1945 r Międzyrzecz został zajęty przez wojska radzieckie, a już w marcu 1945 r w mieście za często organizować polską administracje.

W dniu 23 marca 1945 r powołano w Międzyrzeczu Zarząd Miejski, a pierwszym burmistrzem został Franciszek Figaniak ze Zbąszynia.

Dokumenty wydawane przez Zarząd Miejski stemplowano polską pieczątką znalezioną w ratuszu a pochodzącą z czasów Księstwa Warszawskiego (1807-1815).

Po zakończeniu II wojny Światowej (8.05.1945 r) i po podpisaniu postanowień międzynarodowego traktatu Poczdamie (2.VIII.1945 r) Międzyrzecz został na stałe przyłączony do Polski.

W latach 1945 - 1950 należał do województwa poznańskiego, w latach:1950- 1975 r do województwa zielonogórskiego, w latach 1975 - 1998 do województwa gorzowskiego, a od stycznia 1999 roku należy do województwa
Lubuskiego.

Opracowanie: Halina Dramowicz

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 1620
 
   Komentarze
  • Piotr, 2004-04-04

    ale i tak tu śmierdzi!!

  • Piotr, 2004-04-04

    ale i tak tu śmierdzi!!

  • Piotr, 2004-04-04

    zamknełem okno i dalej śmierdzi



  • Dodaj komentarz
      Barometr
    1 2 3 4 5 6  
    Średnia ocena: 6



    Ilość głosów: 2
      Publikacje

    Nowe zasady publikacji
    Szukaj autora i tytuł
    Ostatnio dodane materiały
    Ranking publikacji 
    Najczęściej zadawane pytania
      Twoje konto
    Zaloguj się
    Załóż konto
    Zapomniałem hasła
      Forum
    Nauczyciel - awans zawodowy
    Matura
    Korepetycje
    Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


    O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

    2000-2014