Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Beata Roman
Język polski, Scenariusze

Walka Pana Cogito o wskrzeszenie wartości utraconych

- n +

Walka Pana Cogito o wskrzeszenie wartości utraconych

1. Cel główny:

Zapoznanie uczniów z tematyką poezji Zbigniewa Herberta oraz sposobami poety na odnajdywanie w dorobku minionym uniwersalnych reguł bycia w świecie.


Cele operacyjne:

Zapamiętane: uczeń zna tytuły i treść tekstów Z.Herberta

Rozumiane: uczeń dostrzega związki twórczości Z.Herberta z tradycją biblijną, mitologiczną, filozoficzną, rozumie uniwersalny charakter poezji poety

Umiejętności: uczeń umie interpretować teksty i wyrażać swój stosunek do przesłań w nich zawartych


2. Teksty kultury:

Zbigniew Herbert: "Przesłanie Pana Cogito"
"Dęby"
"Tarnina"

Alina Biała: "Zbigniewa Herberta trylogia o etyce"

3. Metody pracy:

- dyskusja
- praca z tekstem
- rozmowa kierowana

4. Tok lekcji:

- Lekcję proponuję rozpocząć od analizy i interpretacji wiersza"Przesłanie Pana Cogito"

- Kim jest tytułowy Pan Cogito?
Wskazujemy filozoficzny rodowód postaci stanowiący trawestację Kartezjańskiej formuły "Cogito ergo sum ". Cogito - człowiek myślący, potrafiący uczynić użytek z własnego rozumu, rozważający świat

- Określ formę wiersza? Zwróć uwagę na formy czasowników.
Poetyckie przesłanie; liryka inwokacyjna, rozbudowana apostrofa do czytelnika.

- Czy forma przesłania zawierającego nakazy została określona przez budowę utworu?
Forma dystychu - akcentowanie stanowczości, niepodważalności reguł.
Ostatnia strofa - jednowersowa stanowi swoistą pointę tekstu.

- Scharakteryzuj przestrzeń w jakiej funkcjonuje Pan Cogito?
Rzeczywistość zagrożenia wartości: Triumf kłamstwa, zła, zbrodni, pogardy.

- Uczniowie wspólnie formułują dekalog Pana Cogito i zapisują go swe wnioski
w zeszytach.
Do jakich tradycji odwołuje się poeta w tekście?
Tradycja chrześcijańska, antyczna. Filozofia św.Franciszka ("kochaj żródło
zaranne/ptaka o nieznanym imieniu dąb zimowy...").

- Czy założenia Pana Cogito zgodne są z założeniami myśli chrześcijańskiej?
Odrzucenie takich wartości ewangielicznych jak miłosierdzie i przebaczenie. Istotne: wykazanie związku z tradycją chrześcijańską, ale także etyką Conradowską (nie uznawanie kompromisów, żądanie poświęcenia i męstwa bez względu na złożoność sytuacji, wierność nietykalnym wartościom, świadomość, że heroizm nie
bywa nagradzany)

- Co uzasadnia konieczność przyjęcia"postawy wyprostowanej"?
(np. obowiązek pamięci wobec przodków - admirałów godności)

- Zasady moralne - czym są dla Ciebie i czy wierność im jest dzisiaj możliwa (krótka
dyskusja)

Przeprowadzenie podanego tematu wymaga dwóch jednostek lekcyjnych, dlatego realizację dalszej jego części możemy prowadzić (w zależności od możliwości i tempa pracy uczniów) jeszcze na pierwszej lekcji, bądż na kolejnej

Uczniowie w domu zapoznali się z treścią tekstów będących przedmiotem analizy w dalszej części lekcji oraz wyjaśnili terminy: "tarnina ", "dąb".
(dąb - w kulturze symbolizuje nieśmiertelność, płodność, wiarę: wg Biblii ma zapewnić
człowiekowi łączność z Bogiem, tarnina - krzew rosnący na zboczach gór i brzegach lasów, znany z odporności na mróz, jak i suszę; symbolizuje pokonywanie trudności, zagrożeń, trwanie na przekór przeciwnościom losu)

- Odczytanie symbolicznego znaczenia wyrazów pozwoli stwierdzić, że przywołany
w tekstach świat natury stał się dla Z. Herberta pretekstem do rozważań o ludzkich
sytuacjach egzystencjalnych i etyce.


- "Dęby"

- "W lesie na wydmie trzy dęby
u których szukam rady i pomocy
bo chóry milczą odeszli prorocy"
O jakim kryzysie mówi w powyższych słowach Pan Cogito?
Kryzys religijny: świadomość pustki, odrzucenie tego, co boskie.
Wskazanie na zerwanie możliwości kontaktu między Bogiem a człowiekiem poprzez proroków a także na niemożliwość komentowania poczynań ludzkich za pomocą
sztuki .

- O czym może świadczyć czynność kierowania przez podmiot pytań do dębów oraz oczekiwanie na znak wyroczni?
Mimo świadomości kryzysu, stawianie pytań staje się wykładnikiem metafizycznych lęków i niepokojów podmiotu, a wędrówka do wyroczni - wyrazem chęci wyjaśnienia wątpliwości egzystencjalnych.

- "Na wyrok losu czekam jak niegdyś w Dodonie"- zinterpretuj te słowa wiersza.
Wątpliwości Pana Cogito są równie istotne jak te, które mieli jego przodkowie; pytania, jakie sobie zadawali nabrały charakteru odwiecznych pytań jednostki.

- Spróbuj określić, czy Pan Cogito odczuwa związek z tradycją i dorobkiem dawnych
pokoleń?
Uporczywe stawianie tych samych pytań świadczy o zatraceniu wiary w moc odwiecznych ludzkich zachowań (poczucie "wydziedziczenia")

- Jakie życie wiodą dęby?
Okrutna wegetacja.

- Skoro, jak ustaliliśmy z uczniami na początku lekcji, świat natury odzwierciedla życie ludzkie to, co oznacza takie życie dębów?
Niewrażliwość rodziców na los dzieci uświadamia okrucieństwo ludzkiej egzystencji.

- Czy możliwe jest rozpoznanie uniwersalnych wzorów zachowań w odniesieniu do dębów?
Pomieszanie dobra i zła, zanik etycznych wartości, egzystencja jako przypadek, amoralność, relatywizm wartości, profanacja uczuć.

- Czyją domeną jest chęć odzyskania sensu życia?
Jedynie"tęsknotą słabych".

- Z czego może więc wypływać potrzeba zbudowania ekwiwalentów dawnego życia
w świecie współczesnym?
Uczucia człowieka do własnego potomstwa.


"Tarnina"

- Jak określiłbyś sytuację, w której znalazła się tytułowa tarnina?
Sytuacja zagrożenia, które nadeszło niespodziewanie, wbrew prawom natury.

- W jaki sposób zachowują się inne rośliny? Jak odczytałbyś słowa: "z namysłem zbierają siły do skoku"?
Chęć przystosowania się do sytuacji: uległość.

- O czym świadczy manifestacja samodzielności tarniny, która "łamie zmowę
ostrożnych"?
Zerwanie z prawami natury.

- Jak scharakteryzowałbyś zachowanie tarniny?
Bohaterstwo, zdolność do poświęceń, determinizm, wola działania.

- Co łączy słowa wiersza:
"ktoś jednak musi mieć odwagę
ktoś musi zacząć"
z przesłaniem Pana Cogito:
"Bądż wierny Idż"?


Wnioski:

Z.Herbert łączy w swojej poezji szacunek do tradycji z pragnieniem mówienia o współczesności.W dorobku czasu minionego odnajduje uniwersalne reguły bycia w świecie a pośród imperatywów najwyżej stawia wewnętrzny nakaz moralny.Głosi wierność wartościom, odwagę przeciwstawiania się złu, nie ukrywając faktu, że człowiek wierny wewnętrznemu nakazowi jest skazany na samotność. Ład i etyczne wartości stawia ponad biegiem natury.

Zainteresowanym można polecić pozycję"Uciekinier z utopii" Stanisława Barańczaka

Opracowanie: Beata Roman

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 3177
 
   Komentarze
Jeszcze nie ma żadnych komentarzy, Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 6



Ilość głosów: 1
  Publikacje

Nowe zasady publikacji
Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Ranking publikacji 
Najczęściej zadawane pytania
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014