PRZYKŁADOWE ZAJĘCIA DLA DZIECI NADPOBUDLIWYCH PSYCHORUCHOWO

WSTĘP


Współpraca z uczniem przejawiającym nadpobudliwość psychoruchową stanowi znaczne obciążenie dla rodziców, nauczycieli oraz dzieci uczęszczających z nim do jednej klasy.
W literaturze znaleźć można coraz więcej wskazówek dla osób związanych na co dzień
z takimi uczniami, dotyczących rozwiązywania problemów wychowawczych, dydaktycznych, zasad postępowania i organizowania pracy.
Jednak czynnikiem, który w znacznej mierze wpływa na klimat współpracy z uczniem obciążonym nadpobudliwością jest z pewnością samopoczucie jego samego. To w jaki sposób dziecko postrzega swój problem, relacje z innymi ludźmi, jak radzi sobie z własnymi napięciami, brakiem koncentracji i impulsywnością, może w dużej mierze warunkować jego sukces szkolny (dydaktyczny i społeczny).
Warto zatem w organizacji działań terapeutycznych znaleźć miejsce na cykliczne spotkania
z grupą dzieci borykających się z podobnym problemem. Działania realizowane w ich trakcie pozwolą podopiecznym na wypracowanie własnych technik odprężających, wpłyną
na poczucie własnej wartości oraz zwrócą uwagę na niektóre ważkie zagadnienia uspołeczniające.
Przedstawione poniżej propozycje 4 zajęć dla dzieci nadpobudliwych psychoruchowo powstały w oparciu o doświadczenia prowadzącej, która realizowała wcześniej zajęcia według koncepcji pani Bożeny Tomaszek. Analiza zachowań podopiecznych pojawiających się w toku pracy, skuteczność stosowanych działań i preferencje własne wpłynęły na kształt prezentowanych obecnie ćwiczeń.
Poniższe propozycje przeznaczone są do pracy z kilkuosobową grupą uczniów w wieku 8 – 10 lat. Przygotowane są do realizacji w ramach zajęć pozalekcyjnych w szkole. W założeniu spotkania mają odbywać się 1 raz w tygodniu w wymiarze 1 godziny lekcyjnej, możliwe jest jednak zwiększenie częstotliwości zajęć.
Założeniem prowadzącej jest praca nad rozwijaniem pozytywnych stron osobowości dziecka, wzmacnianie pożądanych zachowań dzięki uświadomieniu dziecku ich znaczenia.
Pogłębianie wiedzy na temat własnych zalet ma pozwolić na lepszą jakość funkcjonowania społecznego uczniów i wzmocnić ich poczucie własnej wartości.
Wyposażenie dzieci przejawiających nadpobudliwość psychoruchową w wiedzę
i umiejętności z zakresu skutecznej współpracy międzyludzkiej, pozwoli na świadome wykorzystanie tej wiedzy we własnym życiu.
Systematyczny udział w zajęciach realizowanych według koncepcji pozwala na tworzenie więzi, rozwijanie poczucia odpowiedzialności za siebie oraz dostrzegania potrzeb innych ludzi.
Poczucie niezrozumienia, wyobcowania jest często zgłaszanym przez tych uczniów odczuciem - ważne jest stworzenie pod okiem osoby dorosłej warunków do rozwijania
i ćwiczenia różnych społecznych umiejętności i przeżywania poczucia wspólnoty z osobami pokonującymi podobny problem.
Częstym czynnikiem negatywnie warunkującym zachowania dzieci nadpobudliwych
są napięcia - podczas spotkań uczniowie mają nauczyć się w praktyce, jak zmniejszać napięcia, które często im towarzyszą, jakie są sposoby „pokojowego” rozładowywania nadmiernej energii.
Kwestia słabej koncentracji uwagi u uczniów przysparza im wielu utrudnień w realizowaniu codziennych obowiązków. Zajęcia mogą przyczynić się do skuteczniejszej nauki, gdyż zawierają różne ćwiczenia zwiększające zdolność koncentracji.



1
ZAJĘCIA 1

Cele zajęć:
-integrowanie członków grupy
-relaksacja
-tworzenie pozytywnego klimatu pracy w grupie

Metody, techniki, formy:
-zabawa
-ćw. relaksacyjne
-ćwiczenia rozwijające
-pantomima
-rozmowa w kręgu

Środki dydaktyczne:
-karty papieru
-długopisy


przebieg zajęć:

1. Powitanie – „przekazanie uśmiechu”

Prowadzący tworzy z dzieci krąg. Uczestnicy siadają, dorosły wyjaśnia - „ Prześlę teraz uśmiech osobie, która jest najbliżej mnie”, jednocześnie dotyka ramienia tego dziecka, patrzy mu prosto w oczy i uśmiecha się.
Uczestnicy kolejno przekazują sobie to powitanie, aż dotrze ono ponownie
do prowadzącego.

2. Poznajmy się

Uczestnicy siedzą w kole. W kolejnych rundach dzieci po kolei:
-wymieniają swoje imię oraz pokazują wybrany przez siebie gest
-wymieniają swoje imię i pantomimicznie pokazują co lubią robić
-wymieniają swoje imię i pokazują ile mają lat
-wymieniają swoje imię i przedstawiają pantomimicznie ulubione zwierzę
przy każdym z uczestników grupa powtarza zachowanie i imię kolejnej osoby.

3.Pociągi

Grupa dzieli się na „trójki”. Dzieci stają jedno za drugim, tworząc „pociągi”- pierwsza osoba
w pociągu to „bufor”- zamyka oczy i wyciąga przed siebie ręce,
druga jest „lokomotywą” - chwyta pierwszą za biodra i też zamyka oczy,
trzecia to „maszynista”, który trzymając za biodra osobę drugą, kieruje „pociągiem”- bo jako jedyny ma otwarte oczy.
Prowadzący wyjaśnia, że w tej zabawie nie wolno nic mówić. Po chwili dzieci zamieniają się rolami.
Na zakończenie można zapytać dzieci:
-czy czuły się bezpiecznie w czasie tej zabawy?
-w której z ról czuły się najlepiej?




2


4.Zasady pracy

Prowadzący na przygotowanych wcześniej kartach ma spisane 4-5 najważniejszych zasad pracy w grupie
np. mówimy w swoim imieniu
mówimy pojedynczo
słuchamy uważnie
zadania wykonujemy do końca
nie oceniamy siebie i innych
Uczestnicy zostają zebrani w kręgu. Na odczytane przez dorosłego twierdzenie, dzieci podają wszystkie uzasadnienia jakie przychodzą im do głowy.
Prowadzący lub wybrany przez niego uczestnik zapisuje te uzasadnienia pod twierdzeniem.
Omówione w ten sposób zasady zostają powieszone w miejscu widocznym. Na następne zajęcia można spisać je na odrębnej liście.


5.Ćwiczenia izometryczne
Każde z dzieci siada na przygotowanej macie - (samo dobiera miejsce w sali ) i wykonuje ćwiczenia:
-skręty głową sześć razy jak największym kręgiem zgodnie z ruchem wskazówek zegara i w
kierunku przeciwnym,
-ściskanie prawą dłonią lewego przedramienia i odpychanie go od siebie, przy jednoczesnym przywodzeniu lewej ręki - przez 6 sekund, następnie odwrotnie,
-siad turecki, próba złączenia kolan przy jednoczesnym rozpychaniu ich rękoma,
-siad turecki- próba rozwarcia kolan, przy jednoczesnym zaciskaniu ich dłońmi.

6.Runda
Uczestnicy siedząc w kręgu kończą zdanie: „Podczas tych zajęć najbardziej podobało mi się........”


3
ZAJĘCIA 2


Cele zajęć:
-tworzenie pozytywnego klimatu w grupie
-rozwijanie samoświadomości
-zmniejszanie napięć

Metody, techniki, formy:
-zabawa
-burza mózgów
-ćwiczenia oddechowe

Środki dydaktyczne:
-arkusze papieru (A1 ) z nazwami zwierząt,
-karteczki na wizytówki,
-szpilki
-flamastry
-krzesła
-maty do ćwiczeń
-duża kostka do gry z nazwami uczuć

1.Powitanie - „Klaśnięcie w kręgu”
Dzieci stoją w kręgu , prowadzący wyjaśnia, że będziemy witać się poprzez klaśnięcie
w dłonie i uśmiech skierowany do osoby stojącej obok. Po 1-krotnym okrążeniu, uczestnicy mogą witać się w ten sam sposób z dowolną osobą z kręgu.

2.”Charakter zwierząt”
Prowadzący rozwiesza w różnych punktach sali duże arkusze papieru z nazwami zwierząt; (lew, gołąb, mysz, koń).
Każde z dzieci ma utożsamić się z jednym z prezentowanych zwierząt i stanąć obok karty
z jego nazwą. Następnie w grupach dzieci wypisują przymiotniki kojarzące się z danym zwierzęciem.
Uczestnicy przyczepiają do ubrania wizytówki z imieniem i dobranym do niego przymiotnikiem zaczerpniętym z przygotowanej listy.
Wszyscy siadają w kręgu i prezentują osobie z prawej strony swą wizytówkę.

3.”Gorące krzesło”
Uczestnicy przygotowują krąg z krzeseł (jest ich o 1 mniej niż dzieci) Osoba, dla której zabrakło miejsca rozpoczyna zabawę i podaje cechę- przymiotnik zapamiętany
z poprzedniego ćwiczenia. Wszyscy, którzy utożsamiają się z podaną kategorią, powinni znaleźć sobie nowe miejsce siedzące. W ten sposób po chwili inne dziecko ma szansę wskazać cechę , zgodnie z którą pozostali ujawniają się i dalej postępują jak poprzednio.

4.Kostka uczuć

Dzieci siadają w kręgu. Nauczyciel prezentuje kostkę uczuć, wspólnie z grupą nazywa i określa wszystkie uczucia jakie przedstawione są na kostce.
Np.” To jest uczucie smutku. Smutek można przeżywać, gdy ktoś powie nam przykre słowo, gdy nie możemy dostać tego co jest nam bardzo potrzebne.”
Następnie uczestnicy kulają do siebie kostkę. To uczucie, którego symbol zostanie
wyrzucony przed odbiorcą kostki, musi zostać przez niego nazwane.


4
5.Oddychanie brzuszne
Prosimy dzieci, by położyły się na przygotowanych matach.
W tle płynie muzyka relaksacyjna. Prowadzący poleca, by dzieci ułożyły ręce wzdłuż tułowia, nogi miały swobodnie ułożone, głowę prosto. Dzieci powinny czuć ciężar własnego ciała, usta powinny mieć zamknięte, oczy również. Prowadzący prosi, by dzieci ułożyły następnie obie ręce na brzuchu, a usta ułożyły tak jakby chciały zgasić płomień świecy. Rozpoczynamy wdech. Przy wdechu brzuch unosi się w górę, potem przechodzimy do oddychania nosem. Zwracamy uwagę na to jak przy wdechu unosi się brzuch z położonymi tam rękami. Wydech powinien być dłuższy niż wdech.


6.Pożegnanie- „iskierka”.


5

ZAJĘCIA 3


Cele zajęć:
-ćwiczenie umiejętności skupiania uwagi
-rozwijanie samoświadomości
-uświadomienie doznań płynących z ciała
-zmniejszanie napięć

Metody, techniki, formy:
-zabawa,
-ćwiczenia relaksacyjne,

Środki dydaktyczne:
-maty do ćwiczeń




1.Powitanie – „Przekazanie uśmiechu”.

2.”Wszyscy, którzy...”
Prowadzący podaje hasło, zaczynające się od słów „wszyscy, którzy...np. lubią kąpać się
w morzu, zamieniają się miejscami”. Na hasło dzieci, których to dotyczy wstają i szybko szukają dla siebie miejsca, które zwolniło inne dziecko. Zawsze jedna osoba zostaje
w środku (krzeseł jest o 1 mniej niż dzieci).

3. „Czyja to rzecz?”

Jedno dziecko wychodzi z sali.. Pozostałe kładą na środku po 1 rzeczy, która należy
do każdego z uczestników. Powracające dziecko musi odgadnąć, do kogo należy każda rzecz. Kontrolujemy dzieci, by nie podpowiadały, nie wstawały z miejsca, nie pokazywały oczami...

4. „Wyczuwanie ciała”

Uczestnicy kładą się na matach, przyjmując pozycję na plecach. W tle może płynąć relaksacyjna muzyka.
Prowadzący podaje dzieciom instrukcję.
„ Wsłuchajcie się teraz w swoje serce,....., posłuchajcie jak bije.....,poczujcie teraz jak obie wasze dłonie dotykają podłogi.....,poczujcie jak wasze pięty dotykają podłogi.........
poczujcie teraz jak mocno wasza głowa opiera się o podłodze..., czy czujecie jak mocno wasze plecy przylegają do ziemi? Pozwalamy dzieciom pozostać w tym stanie kilka chwil, kontrolując poziom ich skupienia.

5. Masaż
Uczestnicy zostają podzieleni na połowę – wykonujących i poddawanych masażowi.
Pozycja wyjściowa - leżenie przodem lub swobodny siad tyłem do osoby wykonującej masaż.
Nauczyciel podaje instrukcje i demonstruje na jednym z uczestników:
Przychodzi rolnik, podziwia ziemię- głaskanie.
Postanowił zasiać zboże - kopie, bronuje ziemię – posuwiste ruchy brzegiem dłoni.
Sieje ziarno – delikatne uderzenia opuszkami palców.
6
Zasypuje – ukośnie brzegiem dłoni.
Słońce przygrzewa – centymetr nad ciałem przesuwanie dłońmi.
Zaczął padać drobny deszcz – delikatnie opuszkami.
Powiał wiatr- energicznie przesuwanie dłońmi.
Pada mocny deszcz – mocno opuszkami.
Pada grad –
Jeszcze mocniej opuszkami.
Wieje bardzo silny wiatr – energicznie dłońmi w różne strony.
Wicher rozwiał chmury, zaświeciło słońce – dłonie nad ciałem.
Wróble wydziobują ziarno – delikatne szczypanie.
Nadleciały wrony – mocniejsze szczypanie.
Potem gawrony, które narobiły mnóstwo dziur w ziemi – dłonie zwinięte w pięść, wgniatanie- lekko.
Strach na wróble, a sio! Przegonił ptaki – dłonie przesuwane nad ciałem.
Przygrzało słońce, zboże zaczęło kiełkować – podnoszenie ubrania.
Rolnik podziwia zboże- muskanie ciała.
Zaczął kosić zboże – ukośnie brzegiem dłoni.
Zbiera je w snopy – z góry na dół, z boków do środka – ruch zagarniania.
Wrzucił snopki na wóz – delikatne uderzanie całymi dłońmi.
Zawiózł do młockarni i wymłócił – oklepywanie dłońmi luźnymi w nadgarstku.
Zmielił na mąkę – kuliste ruchy pięściami.
Zebrał mąkę do worków – rozgniatanie do środka.
Zona wysypała mąkę na stolnicę – oklepywanie całą dłonią.
Upiekła – odwracamy dziecko.
Jakie piękne ciasteczko – przytulanie dziecka.

Następuje zamiana dzieci

5.Pożegnanie – „Iskierka”.



7
ZAJĘCIA 4


Cele zajęć:
-pobudzanie świadomości własnego ciała
-ćwiczenie koncentracji
-rozwijanie samoświadomości
-rozwijanie wyobraźni

Metody, techniki, formy:
-zabawa
-ćwiczenia rozwijające
-rozmowa kierowana
-ćwiczenia kinezjologii edukacyjnej



1.Powitanie – „Ludzie do ludzi”
Dzieci dobierają się w pary. Osoba, która nie ma pary kieruje przebiegiem zabawy, mówiąc np. nos do nosa, plecy do pleców, łokieć do łokcia - jest to nowa forma powitania, poprzez dotknięcie się wybranymi częściami ciała. Gdy prowadzący zabawę powie: „ludzie do ludzi” -każdy zmienia partnera. Osoba, która zostanie bez pary, prowadzi dalej zabawę.

2.”Czego chciałbym mieć więcej...?”
Prowadzący podaje instrukcje: Stańcie i na chwilę zamknijcie oczy. Podnieście ramiona w górę, a oczy nadal niech będą zamknięte.. Stańcie na czubkach palców i spróbujcie dotknąć sufitu końcami palców rąk... Spróbujcie dotknąć trochę wyżej i .....jeszcze wyżej (10 sek). Teraz otwórzcie oczy i usiądźcie lub połóżcie się wygodnie...Wybierzcie bardzo wygodną pozycję...Zamknijcie znowu oczy i nie otwierajcie ich, dopóki o to nie poproszę... Czy jest wam wygodnie?...Poszukajcie jeszcze wygodniejszej pozycji...Zacznijcie oddychać głębiej niż zazwyczaj i wyobraźcie sobie, że wciągacie powietrze aż do ud i do ramion.. Wypuszczajcie powietrze dokładnie, tak by powietrze zużyte nie pozostawało w waszym ciele (15 sek.) Wyobraźcie sobie, że widzicie siebie samych. Teraz przychodzi dobra wróżka, która spełni wasze jedno życzenie. Jest mistrzynią i potrafi bardzo dobrze czarować. Może spowodować, że jedna część waszego ciała np. urośnie lub zamieni się. Teraz otwórzcie oczy. Czy chcecie z kimś porozmawiać o swoich życzeniach do wróżki? Należy zaczekać,
aż wszystkie dzieci otworzą oczy. Zbierzcie się dwójkami i opowiedzcie sobie nawzajem o swoich życzeniach. Porozmawiajcie o zaletach, jakich oczekujecie po zmianie swego ciała. Macie na rozmowę 5 minut.
Następnie dzieci zbierają się w kręgu i wzajemnie informują jakie życzenia przekazały wróżce.

Omówienie ćwiczenia (rozmowa kierowana):

-Czy zabawa podobała mi się?
-Której części ciała chciałbym mieć „więcej”?
-Co mógłbym wtedy robić?
-Jakie byłoby wtedy moje życie?
-Jakie miałbym zalety?
-Jakie miałbym wady?
-Jakie znaczenie ma ta część ciała dla mnie w życiu codziennym?
-Co mogę zrobić by wykorzystywać ją sensowniej?
8
3.”Wspólne wstawanie”
Dzieci dzielą się w pary, odwracają się tyłem do siebie, kucają trzymają się tyłem pod ręce i na hasło razem wstają. Mogą to powtórzyć dwa lub trzy razy zmieniając parę.


4.”Co się zmieniło?”
Jeden z uczestników zabawy dokładnie przygląda się pozostałym, siedzącym w kole,
a następnie wychodzi za drzwi. Dzieci siedzące w kręgu zmieniają pewne elementy własnej garderoby . Dziecko, które wyszło z sali wraca, ma za zadanie wskazać wszystkie zmiany.


5.”Pompowanie piętą”
Uczniowie stają za krzesłem, ręce trzymają na oparciu krzesła. Wykrok jednaj nogi do tyłu z wdechem unosi się stopę nogi wysuniętej do tyłu na palce, z wydechem opada się na piętę, uginając w kolanie nogę z przodu. Jeśli nie czuje się przy tym naciągania mięśni, należy zwiększyć wykrok. Ćwiczenie należy powtórzyć ok. 3 razy wolno i płynnie, następnie zmienić nogę i wykonać ponownie ćwiczenie przy wykroku drugiej nogi.

6.Pożegnanie- „Ludzie do ludzi”.


9
BIBLIOGRAFIA

1.Chomczyńska – Miliszkiewicz M., Pankowska D. Polubić szkołę, WSiP, Warszawa 1998.

2.Materiały Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów i Animatorów KLANZA.

3.Portman R. Gry i zabawy przeciwko agresji, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2001.

4.Tomaszek B., Jak pracować z dzieckiem nadpobudliwym w szkole i w domu? , Wydawnictwo Rubikon.

5.Vopel K.W., Gry i zabawy interakcyjne dla dzieci i młodzieży, Wydawnictwo Jedność, Kielce 1999.


10

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 2214

Jeszcze nie ma żadnych komentarzy, Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz