Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Wioletta Kulik, 2010-07-28
Łopiennik Górny

Język polski, Konspekty

Konspekt lekcji języka polskiego w gimnazjum - Słowniki uczą, radzą, pomagają...

- n +

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie III gimnazjum
przeprowadzonej w pracowni komputerowej
Podstawa programowa: Pojęcia służące omawianiu znaczeń: treść i zakres, wyrazy abstrakcyjne i konkretne, ogólne i szczegółowe

Treści nauczania ujęte w programie języka polskiego „Między nami” nr w wykazie DKOS-4014-28/02:
Korzystanie z encyklopedii i słowników: języka polskiego, wyrazów obcych, wyrazów bliskoznacznych, ortograficznego, poprawnej polszczyzny, frazeologicznego, terminów literackich

Standardy egzaminacyjne: Wyszukuje informacje zawarte w różnych tekstach kultury, w szczególności w tekstach literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych, ilustracjach, mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach

Temat: Słowniki uczą, radzą i pomagają (temat dla uczniów)
Słowniki i ich zawartość. (temat do dziennika)

Cele lekcji:
- przypomnienie i poszerzenie wiadomości o słownikach;
- kształcenie umiejętności sprawnego posługiwania się słownikami;
- kształtowanie szacunku dla piękna mowy ojczystej;
- wyrobienie nawyku częstego i umiejętnego korzystania ze słowników.

Czas pracy: 45 minut

Metody: pokaz z elementami pogadanki, ćwiczenia

Formy pracy: zbiorowa, indywidualna, praca w parach

Pomoce dydaktyczne: egzemplarze różnych rodzajów słowników (wydania książkowe i multimedialne); prezentacja multimedialna (z uwagi na jej objętość nie zamieszczam prezentacji, ale można ją szybko przygotować wystarczy opis/charakterystyka słownika i przykład wyrazu w nim zawartego); stanowiska komputerowe, rzutnik, ekran, ćwiczenia przygotowane przez nauczyciela.


Przebieg lekcji

1. Sprawdzenie listy obecności.

2. Wprowadzenie, podanie celów lekcji i form pracy.

Sprawne posługiwanie się językiem wymaga znajomości słownictwa i reguł gramatycznych. Jednak, aby się precyzyjnie wypowiadać – zarówno w mowie jak i w piśmie – należy korzystać ze słowników. Na dzisiejszej lekcji przypomnimy sobie te, które należą do najbardziej potrzebnych.
Główny cel lekcji to przypomnienie i poszerzenie wiadomości o słownikach oraz kształcenie umiejętności sprawnego posługiwania się słownikami.

3. Pogadanka połączona z pokazem mulitemedialnym na temat słowników oraz informacji jakie zwierają (prezentacja multimedialna przygotowana przez nauczyciela).

4. Ćwiczenia ze słownikami w wydaniu książkowym i multimedialnym – praca w parach (część właściwa lekcji). Ćwiczenia do pracy ze słownikami przygotowane przez nauczyciela – załącznik do konspektu.

5. Zebranie i podsumowanie wiadomości zdobytych na zajęciach.

6. Praca domowa.
Zareklamuj wybrany słownik języka polskiego.
albo Test językowy 3 – zeszyt ćwiczeń strona 69.

7. Ocena lekcji.

8. Ewaluacja lekcji – załącznik.




ZAŁĄCZNIK 1

Grupa I
Zadania do pracy ze słownikami wyrazów obcych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów obcego pochodzenia: „raut”, „animozja”. Z jakich języków pochodzą?

Zadania do pracy ze słownikami języka polskiego:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „nikczemny”, „pasierb”.

Grupa II
Zadania do pracy ze słownikami poprawnej polszczyzny:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Sprawdź, która forma wyrazu jest poprawna: „szpiczasty” czy „spiczasty”?, „kontrola” czy ”kontrol”? Przepisz informację do zeszytu.

Zadania do pracy ze słownikami związków frazeologicznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
2. i rok wydania.
3. Wyjaśnij w zeszycie znaczenie związków frazeologicznych
( frazeologizmów): „ z łezką w oku”, ‘ mól książkowy”.

Grupa III
Zadania do pracy ze słownikami wyrazów bliskoznacznych

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Poszukaj wyrazy, które maja podobne znaczenie do wyrazów: „wędrować” oraz „ smutek”. Przepisz je do zeszytu.

Zadania do pracy ze słownikami wyrazów obcych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „wandal”, „niuans”. Z jakich języków pochodzą?

Grupa IV
Zadania do pracy ze słownikami języka polskiego:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „owalny”, „postrzegać”.

Zadania do pracy ze słownikami poprawnej polszczyzny:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Sprawdź, która forma wyrazu jest poprawna:? „bohaterzy” czy „bohaterowie” „klątw” czy „klątew”? Przepisz informację do zeszytu.

Grupa V
Zadania do pracy ze słownikami związków frazeologicznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Wyjaśnij w zeszycie znaczenie związków frazeologicznych
( frazeologizmów): „ piąte koło u wozu”, „ zostawić kogoś na lodzie”.

Zadania do pracy ze słownikami wyrazów bliskoznacznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Znajdź wyrazy o podobnym znaczeniu do wyrazów:„radosny” oraz „myślenie”. Przepisz je do zeszytu.

Grupa VI
Zadania do pracy ze słownikami wyrazów obcych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „graf”, „recital”. Z jakich języków pochodzą?

Zadania do pracy ze słownikami języka polskiego:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „niniejszy”, „spuścizna”.

Grupa VII
Zadania do pracy ze słownikami poprawnej polszczyzny:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Sprawdź, która forma wyrazu jest poprawna: „ gwiaździsty” czy „gwieździsty”? „Pomarańcz” czy „pomarańcza”? Przepisz informację
do zeszytu.

IV Zadania do pracy ze słownikami związków frazeologicznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Wyjaśnij w zeszycie znaczenie związków frazeologicznych ( frazeologizmów): „brakować komuś piątej klepki”, „wyjść na ludzi”.

Grupa VIII
Zadania do pracy ze słownikami wyrazów bliskoznacznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Znajdź wyrazy o podobnym znaczeniu do wyrazów: „droga” oraz „chorowity”. Przepisz do zeszytu.

Zadania do pracy ze słownikami wyrazów obcych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „humoreska”, „sorbet”. Z jakich języków pochodzą?

Grupa IX
Zadania do pracy ze słownikami języka polskiego:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „grymasić”, „strzecha”.

Zadania do pracy ze słownikami poprawnej polszczyzny:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Sprawdź, które formy wyrazów są poprawne: „ssę „ czy ”ssam ” , „ssij’ czy „ssaj”? oraz dopełniacz lm„” kafelków” czy „ kafelek”? Przepisz informację do zeszytu.


Grupa X
Zadania do pracy ze słownikami związków frazeologicznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Wyjaśnij w zeszycie znaczenie związków frazeologicznych
( frazeologizmów): „ mieć kogoś na karku”, „nawarzyć piwa”.

Zadania do pracy ze słownikami wyrazów bliskoznacznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Znajdź wyrazy o podobnym znaczeniu do „smutny” oraz ‘” przyjaciel”. Przepisz je do zeszytu.

Grupa XI
Zadania do pracy ze słownikami wyrazów obcych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „sardoniczny”, „wandal”.
Z jakich języków pochodzą?

Zadania do pracy ze słownikami języka polskiego:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Przepisz do zeszytu znaczenie wyrazów: „sprzyjać”, „gałganek”.

Grupa XII
Zadania do pracy ze słownikami poprawnej polszczyzny:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Sprawdź, która forma dopełniacza i biernika lm jest poprawna: „nieprzyjaciół” czy „nieprzyjacieli” oraz wyrazy : „przepracowuję”
czy „przepracowywuję”? Przepisz informację do zeszytu.

Zadania do pracy ze słownikami związków frazeologicznych:

1. Napisz tytuł słownika, z którego korzystasz, podaj autora, wydawnictwo
i rok wydania.
2. Wyjaśnij w zeszycie znaczenie związków frazeologicznych
( frazeologizmów): „grubo ciosany, „poruszać się jak mucha w smole”.


ZAŁĄCZNIK 2

ĆWICZENIA DO PRACY ZE SŁOWNIKAMI MULTIMEDIALNYMI

GRUPA I

1. Czy FRAZES służy do jedzenia? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. ORYGINAŁ czy ORGINAŁ? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.
3. Czy PODCIENIE to miejsce pod cieniem? Podpowie ci słownik języka polskiego.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia

GRUPA II

1. MOZAIKA to obraz, czy okres w dziejach świata? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Czym zajmował się PŁATNERZ? Sprawdź w słowniku języka polskiego.
3. Brakuje MATERACY czy MATERACÓW? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia


GRUPA III

1. Kto to jest JANCZAR? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Kto to jest GRYZIPIÓREK? Sprawdź w słowniku języka polskiego.
3. WIEŚĆ czy WIEŹĆ dzieci autobusem? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia

GRUPA IV

1. Czy JANCZARY to psy? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Podaj znaczenie wyrazu WIEŚĆ. Poszukaj w słowniku języka polskiego.
3. Pamiętasz TĘ czy TĄ naszą dawną polonistkę? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia


GRUPA V

1. KAZAMATA to gruba, czy cienka mata? Poszukaj w słowniku wyrazów obcych.
2. Co to znaczy SZAFOWAĆ? Podpowie ci słownik języka polskiego.
3. TEN POMARAŃCZ czy TA POMARAŃCZA? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia


GRUPA VI

1. Co to jest KAWALKADA? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Wyszukaj znaczenie wyrazów SPRZYJAĆ i GAŁGANEK. Skorzystaj
ze słownika języka polskiego.
3. PRZEKONYWUJĄCY, PZREKONUJĄCY czy PRZEKONYWAJĄCY. Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia

GRUPA VII

1. Czy FRAZES służy do jedzenia? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. ORYGINAŁ czy ORGINAŁ? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.
3. Czy PODCIENIE to miejsce pod cieniem? Podpowie ci słownik języka polskiego.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia
GRUPA VIII

1. MOZAIKA to obraz, czy okres w dziejach świata? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Czym zajmował się PŁATNERZ? Sprawdź w słowniku języka polskiego.
3. Brakuje MATERACY czy MATERACÓW? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia



GRUPA IX

1. Kto to jest JANCZAR? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Kto to jest GRYZIPIÓREK? Sprawdź w słowniku języka polskiego.
3. WIEŚĆ czy WIEŹĆ dzieci autobusem? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia

GRUPA X

1. Czy JANCZARY to psy? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Podaj znaczenie wyrazu WIEŚĆ. Poszukaj w słowniku języka polskiego.
3. Pamiętasz TĘ czy TĄ naszą dawną polonistkę? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia

GRUPA XI

1. KAZAMATA to gruba, czy cienka mata? Poszukaj w słowniku wyrazów obcych.
2. Co to znaczy SZAFOWAĆ? Podpowie ci słownik języka polskiego.
3. TEN POMARAŃCZ czy TA POMARAŃCZA? Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia

GRUPA XII

1. Co to jest KAWALKADA? Sprawdź w słowniku wyrazów obcych.
2. Wyszukaj znaczenie wyrazów SPRZYJAĆ i GAŁGANEK. Skorzystaj
ze słownika języka polskiego.
3. PRZEKONYWUJĄCY, PZREKONUJĄCY czy PRZEKONYWAJĄCY. Sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny, która forma jest poprawna.

Odpowiedzi do powyższych zadań zapisz w utworzonym dokumencie programu Word.

Powodzenia


ZAŁĄCZNIK 3


Ewaluacja lekcji

1. Oceń przydatność lekcji ze słownikami w sakli od 1 do 5. zakreśl właściwą ocenę kółkiem.
1 2 3 4 5
2. Który sposób pracy ze słownikiem na lekcji uważasz za przydatniejszy dla Ciebie?
- tradycyjny, ze słownikiem w wydaniu książkowym
- ze słownikiem multimedialnym
3. Porównaj sposoby korzystania z obu wersji słownika, wpisując przy pytaniu odpowiednią literę T (wersja tradycyjna) lub M (wersja multimedialna):
Z której wersji korzysta się:
- szybciej…………………
- łatwiej…………………..
- przyjemniej……………..
- oszczędniej……………..
- praktyczniej…………….
4. Co zmieniłbyś/zmieniłabyś w układzie lekcji, by stała się bardziej atrakcyjna?
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

Dziękuję



Ewaluacja lekcji

1. Oceń przydatność lekcji ze słownikami w sakli od 1 do 5. zakreśl właściwą ocenę kółkiem.
1 2 3 4 5
2. Który sposób pracy ze słownikiem na lekcji uważasz za przydatniejszy dla Ciebie?
- tradycyjny, ze słownikiem w wydaniu książkowym
- ze słownikiem multimedialnym
3. Porównaj sposoby korzystania z obu wersji słownika, wpisując przy pytaniu odpowiednią literę T (wersja tradycyjna) lub M (wersja multimedialna):
Z której wersji korzysta się:
- szybciej…………………
- łatwiej…………………..
- przyjemniej……………..
- oszczędniej……………..
- praktyczniej…………….
4. Co zmieniłbyś/zmieniłabyś w układzie lekcji, by stała się bardziej atrakcyjna?
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Dziękuję



ZAŁĄCZNIK 4

ĆWICZENIA DODATKOWE


panteon m IV, D. –u, MS. ~nie; lm M. –y 1. «w starożytnej Grecji i Rzymie: świątynia,
w której czczono wszystkie bóstwa»
2. «w religiach politeistycznych: ogół bóstw powiązanych ze sobą system hierarchicznej zależności»
3. «monumentalna budowla, w której znajdują się groby wybitnych ludzi lub ich pomniki»

nekropola ż I, DCMs. ~li; lm D. ~li, hist. «starożytny i wczesnochrześcijański cmentarz, zwykle w pobliżu wielkich miast»
(z gr.)
nekropolia ż I. DCMs ~lii; lm D. ~ lii (~lij) p. nekropola

Ćwiczenie 1.
Z jakiego słownika pochodzą oba przytoczone artykuły hasłowe?

A. Ze słownika języka polskiego
B. Ze słownika poprawnej polszczyzny
C. Ze słownika ortograficznego
D. Ze słownika wyrazów bliskoznacznych

Przytoczone artykuły hasłowe nie podają:

A. przykładów odmiany wyrazów
B. informacji o pochodzeniu wyrazów
C. informacji o znaczeniu wyrazów
D. przykładów użycia wyrazów

Ćwiczenie 2.

Czapka 1. c. bobrowa, futrzana, karakułowa, nocna; c. rogata; c. z daszkiem, z uszami.
2. c. a. czapa barania . […] 4. Lisia c. . 5. c. niewidka
< w baśniach: czapka czyniąca człowieka niewidzialnym>. […] 7. przen. c. grzyba. […]
9. brać czapkę . 10. jakby w czapce bobrowej chodził . 11. Kłaniać się czapką. 12. Naciągać czapkę na uszy, nasuwać na oczy; wsadzić, zsunąć na bakier. 13. Stać przed kim z czapką w ręce . 14. Włożyć czapkę [nie: ubrać]. 15. Zdjąć czapkę. 16. Czapkę zdjąć przed kimś; czapkę a. czapki uchylić przed kim .[…]
Przysł. 20. Czapka za kapelusz stanie . […] 23. Ma wróble pod czapką .

Z jakiego słownika pochodzi cytowane hasło:

A. Ze słownika frazeologicznego języka polskiego
B. Ze słownika poprawnej polszczyzny
C. Ze słownika wyrazów bliskoznacznych
D. Ze słownika języka polskiego


ZAŁĄCZNIK 5

PRACA DOMOWA

1. Zaznacz poprawną odpowiedź.

1) Do sprawdzania poprawnej pisowni wyrazów służy przede wszystkim słownik:
A. ortograficzny
B. frazeologiczny
C. języka polskiego
D. wyrazów bliskoznacznych

2) Chcąc się upewnić, jak prawidłowo akcentować wyraz, trzeba skorzystać ze słownika:
A. synonimów
B. ortograficznego
C. języka polskiego
D. frazeologicznego

3) Żeby sprawdzić, jak prawidłowo przenieść wyraz, należy skorzystać ze słownika:
A. ortograficznego
B. języka polskiego
C. frazeologicznego
D. poprawnej polszczyzny
4) W słowniku miejsce przeniesienia wyrazu wskazuje:
A. nawias
B. myślnik
C. myślnik lub kropka
D. kropka lub pionowa kreska

2. Napisz, czym się zajmuje nauka zwana leksykografią.
…………………………………………………………………………………………………………….
3. Do podanych słów dopisz po trzy wyrazy o podobnym znaczeniu i dokończ zdanie.

Naukowiec odkrywać nieznany
……………… …………………. …………………..
……………… …………………. …………………..
……………… …………………. …………………..
Osoba mająca wątpliwości przy wykonywaniu tego ćwiczenia powinna skorzystać przede wszystkim ze słownika………………………………………………..

4. a) Popraw błędy w podanych zdaniach. Zapisz poprawione wypowiedzenia.

Według mitologii Dedal odkrył cyrkiel i poziomicę.
………………………………………………………………………………….
Izaak Newton wynalazł prawo grawitacji.
…………………………………………………………………………………..
Krzysztof Kolumb wykonał odkrycie nieznanego lądu.
…………………………………………………………………………………..
b) Dokończ zdanie.
osoba mająca wątpliwości przy wykonaniu tego ćwicze3nia powinna skorzystać ze słownika………………………….. .

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 10053
 
   Komentarze
Jeszcze nie ma żadnych komentarzy, Twój może być pierwszy!

Dodaj komentarz
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 4.75



Ilość głosów: 4
  Publikacje

Nowe zasady publikacji
Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Ranking publikacji 
Najczęściej zadawane pytania
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014