Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Joanna Misiewicz, 2010-05-13
Dębno

Wychowanie fizyczne, Artykuły

EDUKACJA ZDROWOTNA A NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO.

- n +

EDUKACJA ZDROWOTNA A NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO.


W podstawach programowych kształcenia ogólnego po raz pierwszy o edukacji zdrowotnej zaczęto wspominać w 1997 r. Nie przydzielono wtedy ani miejsca, ani godzin lekcyjnych na taki przedmiot. Po kolejnej reformie systemu edukacji w 1999 r., wprowadzono ścieżkę edukacyjną „edukacja prozdrowotna” w szkole podstawowej i gimnazjum. W roku 2002, po kolejnej modyfikacji podstawy programowej, ścieżkę tę uwzględniono we wszystkich typach szkół , w tym też w szkole ponadgimnazjalnej. Uważano, że w ten sposób uda się zdecydowanie polepszyć edukację prozdrowotną polskiego społeczeństwa, a co za tym idzie świadomość ludzi i ostatecznie zdrowie, w każdym jego aspekcie.
W roku 2007 opracowując nową podstawą programową, postanowiono zlikwidować ścieżki edukacyjne, w tym „edukacji prozdrowotnej”. Uznano, że edukacja ta jest i nadal będzie realizowana w ramach przedmiotów takich jak przyroda, biologia i wychowania fizyczne. Sztab ludzi zajmujących się medycyną i zdrowiem zwrócił się do Ministra Edukacji Narodowej z postulatem włączenia do nowej podstawy programowej niezależnego przedmiotu o nazwie „edukacja zdrowotna”. Propozycja ta nie została przyjęta, ale postanowiono uwzględnić postulat w tworzeniu nowej podstawy programowej. Ostatecznie podjęto decyzję o włączeniu modułu „edukacja zdrowotna” do podstawy programowej wychowania fizycznego w gimnazjum i szkołach ponadgimnazjalnych. Właściwie cała podstawa programowa tego przedmiotu jest bogata w treści dotyczące różnych aspektów zdrowia (zwłaszcza fizycznego). Powoduje to, podniesienie roli wychowania fizycznego w realizacji szkolnej edukacji zdrowotnej w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej.
Moduł „edukacja zdrowotna” ma być realizowany w ramach puli zajęć fakultatywnych wychowania fizycznego. Zajęcia będą obowiązkowe dla wszystkich uczniów. Prowadzić je należy w każdym etapie przez jeden semestr, a więc przez około 30 godzin. Decyzję o tym, w której klasie (semestrze) będą się one odbywać podejmuje dyrekcja szkoły.


Przyjrzyjmy się jakie treści „edukacji zdrowotnej” znajdują się w podstawie programowej z wychowania fizycznego na poszczególnych etapach edukacyjnych:

I ETAP - SZKOŁA PODSTAWOWA - KLASY I – III


W pierwszym etapie nauczania wychowania fizycznego na poziomie klasy I – III szkoły podstawowej należy zwrócić szczególną uwagę na spontaniczny i satysfakcjonujący udział dzieci w aktywności fizycznej. Treści dotyczące zdrowia, będą oscylowały głównie wokół higieny. Wśród zabiegów higienicznych należy zwrócić szczególną uwagę na te, które oddalają ryzyko utraty zdrowia, np. mycie rąk przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety.

Cele kształcenia – wymagania ogólne

I. Wspomaganie harmonijnego rozwoju psychofizycznego uczniów.
II. Rozwijanie i doskonalenie sprawności ruchowej i tężyzny fizycznej uczniów.
III. Rozwijanie poczucia odpowiedzialności za zdrowie własne i innych.


Treści nauczania Umiejętności
Trening zdrowotny 1. znajomość ćwiczeń kształtujących postawę ciała oraz stymulujących rozwój układów: ruchowego, oddechowego, krążeniowego, nerwowego.2. znajomość form ruchu stwarzających możliwości doskonalenia koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz wzmocnienia kondycji fizycznej.3. wykazywanie troski o zdrowie i bezpieczeństwo własne i swoich kolegów;4. umiejętność kontroli własnych emocji i zachowań oraz panowanie nad nimi
Sporty całego życia i wypoczynek 1. znajomość przepisów i zasad organizacji zajęć ruchowych uwzględniających troskę o zdrowie.2. badanie i ocena rozwoju oraz sprawności funkcjonowania organizmu.3. umiejętność wykonywania kilku prostych ćwiczeń zapobiegających wadom postawy ciała,4. umiejętność przeprowadzenia prostych ćwiczeń relaksujących po pracy umysłowej i dłuższym przebywaniu w pozycji siedzącej
Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista 1. dbałość o zdrowie, higienę, porządek i czystość najbliższego otoczenia 2. rozumienie prowadzenia zdrowego i higienicznego stylu życia,3. niesienie pomocy w sytuacjach trudnych i zagrażających zdrowiu4. stosowanie podstawowych zasad higieny przed i po wysiłku fizycznym,5. bezpieczne poruszanie się w ruchu ulicznym.


II ETAP - SZKOŁA PODSTAWOWA - KLASY IV - VI


Cele kształcenia – wymagania ogólne

Bezpieczne uczestnictwo w aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym i sportowym ze zrozumieniem jej znaczenia dla zdrowia:
I. Udział w aktywności fizycznej ukierunkowanej na zdrowie, wypoczynek i sport.
II. Stosowanie zasad bezpieczeństwa podczas aktywności fizycznej.
III. Poznawanie własnego rozwoju fizycznego i sprawności fizycznej oraz praktykowanie zachowań prozdrowotnych.
W treściach nauczania jest zaplanowany cały dział tzw. trening zdrowotny. W opisie umiejętności wymienianych w wymaganiach szczegółowych są m.in. takie jak:


Treści nauczania Umiejętności
Trening zdrowotny 5. mierzenie tętna w spoczynku i po wysiłku;6. znajomość zasad i metod hartowania organizmu;7. dobranie po jednym ćwiczeniu kształtującym wybrane zdolności motoryczne oraz ułatwiające utrzymywanie prawidłowej postawy ciała;
Sporty całego życia i wypoczynek 5. znajomość zasad aktywnego wypoczynku.
Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista 1. omawia sposoby postępowania w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia;2. stosuje zasady samoasekuracji;3. porusza się bezpiecznie po drogach publicznych na rowerze;4. omawia zasady bezpiecznego zachowania się nad wodą i w górach;5. omawia sposoby ochrony przed nadmiernym nasłonecznieniem;


W zadaniach szkoły na tym etapie edukacji pojawiają się zapisy dotyczące konieczności odwoływania się do wiedzy dotyczącej biologii człowieka, zapobiegania chorobom oraz umiejętności psychospołecznych, uzyskanych w innych przedmiotach. Zadaniem szkoły jest też kształtowanie prozdrowotnego stylu życia i dbałości o zdrowie. Fakultet rekreacyjno-zdrowotny umożliwia aktywność fizyczną służącą zdrowiu, wypoczynkowi lub zabawie oraz udział w systemie wewnątrzszkolnej rywalizacji sportowej. Realizacja tego fakultetu jest nastawiona na przygotowywanie uczniów do systematycznej aktywności fizycznej w czasie wolnym, ze świadomością wynikających z tego korzyści zdrowotnych. Jedną z form aktywności fizycznej mogą być zajęcia kompensacyjno-korekcyjne.


III ETAP - GIMNAZJUM

W trzecim etapie nauczania, czyli na poziomie szkoły gimnazjalnej, ponownie kładzie się nacisk na powiązanie aktywności fizycznej z jej wpływem na stan zdrowia. Znów jeden z działów zakłada trening zdrowotny. W gimnazjum przewidziany jest dział „edukacja zdrowotna”.

Cele kształcenia – wymagania ogólne

Dbałość o sprawność fizyczną, prawidłowy rozwój, zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne oraz zrozumienie związku aktywności fizycznej ze zdrowiem, w szczególności:
I. umiejętność oceny własnej sprawności fizycznej i przebiegu rozwoju fizycznego w okresie dojrzewania;
II. gotowość do uczestnictwa w rekreacyjnych i sportowych formach aktywności fizycznej oraz ich organizacji;
III. zrozumienie związku aktywności fizycznej ze zdrowiem;
IV. umiejętności osobiste i społeczne sprzyjające zdrowiu i bezpieczeństwu.
Treści nauczania Umiejętności
Diagnoza sprawności i aktywności fizycznej oraz rozwoju fizycznego 1. wymienia przyczyny i skutki otyłości oraz nieuzasadnionego odchudzania się i używania sterydów w celu zwiększenia masy mięśni
Trening zdrowotny 1. omawianie zmian zachodzących w organizmie w czasie wysiłku fizycznego;2. dostrzeganie korzyści dla zdrowia z podejmowania różnych form aktywności fizycznej w kolejnych okresach życia człowieka;3. opracowanie i demonstrowanie zestawów ćwiczeń kształtujących wybrane zdolności motoryczne, w tym wzmacniające mięśnie ułatwiające m.in. utrzymywanie prawidłowej postawy ciała;4. planowanie rozkładu dnia, uwzględniając proporcje między pracą a wypoczynkiem, wysiłkiem umysłowym a fizycznym;
Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista 1. podanie najczęstszych przyczyn oraz okoliczności wypadków i urazów w czasie zajęć ruchowych, dzięki czemu można im zapobiec;2. znajomość ergonomicznego podnoszenia i przenoszenia przedmiotów o różnej wielkości i różnym ciężarze, profilaktyka urazów kręgosłupa;3. znajomość higieny szczególnie ważnej w okresie dojrzewania.
Edukacja zdrowotna 1. wyjaśnienie, czym jest zdrowie; podanie czynników, które wpływają pozytywnie i negatywnie na zdrowie i samopoczucie oraz wskazanie tych, na które można mieć wpływ;2. podanie zachowań sprzyjających i zagrażających zdrowiu oraz wyjaśnianie, na czym polega i od czego zależy dokonywanie wyborów korzystnych dla zdrowia;3. znajomość konstruktywnych sposobów radzenia sobie z negatywnymi emocjami; 4. znajomość sposobów redukowania nadmiernego stresu i konstruktywnego radzenia sobie z nim;5. podanie znaczenia dla zdrowia dobrych relacji z innymi ludźmi, w tym z rodzicami oraz rówieśnikami tej samej i odmiennej płci;6. wyjaśnienie, w jaki sposób można dawać i otrzymywać różne rodzaje wsparcia społecznego (zdrowie w aspekcie psychicznym);7. znajomość szkodliwości dla zdrowia i relacji społecznych paleniem tytoniu, nadużywania alkoholu i używania innych substancji psychoaktywnych; 8. wyjaśnienie, dlaczego i w jaki sposób należy opierać się presji oraz namowom do używania substancji psychoaktywnych i innych zachowań ryzykownych


IV ETAP - SZKOŁA PONADGIMNAZJALNA


Również w szkole ponadgimnazjalnej położono szczególny nacisk na aspekty zdrowotne. Jest to ostatni etap nauczania wychowania fizycznego. Młodzież wkraczająca w dorosłe, samodzielne życie musi mieć świadomość dbania o zdrowie.

Cele kształcenia – wymagania ogólne

Przygotowanie do całożyciowej aktywności fizycznej oraz ochrona i doskonalenie zdrowia własnego oraz innych, w szczególności:
I. uświadomienie potrzeby całożyciowej aktywności fizycznej;
II. stosowanie w życiu codziennym zasad prozdrowotnego stylu życia;
III. działanie jako krytyczny konsument (odbiorca) sportu;
IV. umiejętności sprzyjające zapobieganiu chorobom i doskonaleniu zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego.

Treści nauczania Umiejętności
Diagnoza sprawności i aktywności fizycznej oraz rozwoju fizycznego 1. umiejętność podania zaleceń dotyczących aktywności fizycznej w zależności od płci, okresu życia i rodzaju pracy zawodowej, stanu zdrowia (dobór do własnej kondycji zdrowotnej)
Trening zdrowotny 1. ocenianie reakcji własnego organizmu na wysiłki fizyczne o różnej intensywności; 2. wyjaśnienie, na czym polega prozdrowotny styl życia;3. podanie związku między aktywnością fizyczną i żywieniem a zdrowiem i dobrym samopoczuciem oraz znajomość sposobów utrzymania odpowiedniej masy ciała we wszystkich okresach życia;4. znajomość prostych ćwiczeń relaksacyjnych; 5. wskazywanie źródeł wiarygodnych informacji dotyczących zdrowia i sportu oraz umiejętność krytycznej analizy informacji medialnych w tym zakresie;6. znajomość chorób cywilizacyjnych uwarunkowanych niedostatkiem ruchu, w szczególności chorób układu krążenia, układu ruchu i otyłości, podanie skutecznych sposobów zapobiegania im;7. umiejętność wyliczania oraz interpretacji własnego wskaźnika wagowo-wzrostowego (BMI)
Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista 1. wykonywanie ćwiczeń kształtujących i kompensacyjnych w celu przeciwdziałania negatywnym dla zdrowia skutkom pracy, w tym pracy w pozycji siedzącej i przy komputerze
Sport 1. rozumienie relacji między sportem profesjonalnym i sportem dla wszystkich a zdrowiem;2. znajomość etycznych i zdrowotnych konsekwencji stosowania środków dopingujących;
Edukacja zdrowotna 1. świadomość, że zdrowie jest wartością dla człowieka i zasobem dla społeczeństwa 2. dbałość o zdrowie w okresie młodości i wczesnej dorosłości;3. wyjaśnienie, co oznacza odpowiedzialność za zdrowie własne i innych ludzi;4. podanie konstruktywnych, optymistycznych sposobów wyjaśniania trudnych zdarzeń i przeformułowania myśli negatywnych na pozytywne;5. wyjaśnianie, na czym polega konstruktywne przekazywanie i odbieranie pozytywnych i negatywnych informacji zwrotnych oraz radzenie sobie z krytyką;6. umiejętność samobadania i samokontroli zdrowia oraz rozumienie roli badań profilaktycznych w okresie całego życia; 7. wyjaśnianie, co to znaczy być aktywnym pacjentem i jakie są podstawowe prawa pacjenta;8. podanie przyczyn i skutków stereotypów i stygmatyzacji osób chorych psychicznie i dyskryminowanych (np. żyjących z HIV/AIDS);9. planowanie projektów dotyczących wybranych zagadnień zdrowia;10. dostrzeganie współuczestnictwa i współpracy ludzi, organizacji i instytucji w działaniach na rzecz zdrowia;11. wyjaśnianie, związku między zdrowiem i środowiskiem oraz świadome działania, aby tworzyć środowisko sprzyjające zdrowiu.


W zadaniach szkoły na III i IV etapie edukacyjnym wychowanie fizyczne pełni istotne funkcje edukacyjne, rozwojowe i zdrowotne. Wspiera rozwój fizyczny, psychiczny i społeczny oraz zdrowie uczniów i kształtuje obyczaj aktywności fizycznej i troski o zdrowie w okresie całego życia. Pełni wiodącą rolę w edukacji zdrowotnej uczniów. Kształtuje prozdrowotny styl życia oraz świadomość koniecznej dbałości o zdrowie. Fakultatywne zajęcia mają pomagać w osiągnięciu zamierzonych celów.


Opracowanie Joanna Misiewicz


Bibliografia:
Barbara Woynarowska, Katarzyna Stępniak: Cele i modele szkoły promującej zdrowie w różnych krajach Europy. Edukacja. - 2002, nr 4, s.76-90
Maria Sokołowska: Co będzie z edukacja zdrowotną? Remedium. - 2006, nr 4, s.6-9
Barbara Woynarowska: Edukacja dla zdrowia. Lider. - 2000, nr 3, s.10-12
Barbara Woynarowska: Edukacja zdrowotna w nowej podstawie programowej kształcenia ogólnego w szkole – szansa i wyzwanie. Lider. - 2008, nr 11, s.3-5
Zgłoś błąd    Wyświetleń: 20614
 
   Komentarze
  • Paulina, 2012-01-02

    Mam pytanie dotyczące pierwszego fragmentu tekstu, gdzie jest mowa o
    podstawie programowej. Z których książek jest zaczerpnięty
    tekst?Chodzi mi dokładnie o konkretną książkę, korzystam z tego
    artykułu i muszę wpisać dokładną pozycję książkową. Dzieki z gó



  • Dodaj komentarz
      Barometr
    1 2 3 4 5 6  
    Średnia ocena: 3.5



    Ilość głosów: 2
      Publikacje

    Nowe zasady publikacji
    Szukaj autora i tytuł
    Ostatnio dodane materiały
    Ranking publikacji 
    Najczęściej zadawane pytania
      Twoje konto
    Zaloguj się
    Załóż konto
    Zapomniałem hasła
      Forum
    Nauczyciel - awans zawodowy
    Matura
    Korepetycje
    Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


    O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

    2000-2014