Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Ewa Szydłowska
Edukacja czytelnicza, Artykuły

Charakterystyka wieku dorastania młodzieży

- n +

Charakterystyka wieku dorastania młodzieży

Wiek dorastania, zwany również adolescencją, jest okresem zbliżenia się do pełnej dojrzałości zarówno fizycznej, jak i psychicznej.

Adolescencja, pod względem fizycznym, oznacza osiągnięcie dojrzałej budowy ciała, charakterystycznej dla osoby dorosłej. W sensie psychicznym dojrzałą jest taka jednostka, która osiągnęła maksimum swego rozwoju umysłowego. Dojrzałości umysłowej towarzyszy zawsze dojrzałość emocjonalna i społeczna.

Proces dorastania jest niezwykle skomplikowany. Obejmuje on przeobrażenia fizjologiczne oraz zmiany w zakresie intelektu, uczuć, woli a także w sferze zainteresowań, kontaktów rodzinnych i społecznych, których rozwój nie przebiega równolegle. Ten nierówny rytm rozwoju poszczególnych dziedzin życia psychicznego dorastających, powoduje zakłócenia rozwojowe oraz wypływające z nich trudności tego okresu.

Współczesna młodzież jest społecznie i kulturowo bardzo zróżnicowana. Nawet w obrębie jednej warstwy istnieją grupy młodzieży różniące się od siebie zainteresowaniami, sposobem spędzania wolnego czasu, stosunkiem do obowiązków, szkoły, rodziny a także odmienna hierarchią wartości. Na to ogromne zróżnicowanie młodzieży w wieku dorastania szczególną uwagę zwraca Bianka Zazzo[1]. Zdaniem autorki, mimo istnienia pewnych ogólnych znamion młodości, nie ma adolescencji uniwersalnej, istnieje natomiast wielorakość modeli dorastania.

Tadeusz Tomaszewski uważa też, że proces dorastania jest uwarunkowany czynnikami społecznymi, kulturowymi oraz systemem wychowawczym. Ponadto autor różnicuje pojęcia "dojrzewanie" i "dorastanie". "Dojrzałość" zdaniem T. Tomaszewskiego jest kategorią biologiczną, natomiast "dorosłość" kategorią społeczną[2].

Długość trwania adolescencji i tempo zachodzących przemian zależne są zarówno od cech dziedzicznych jak i od warunków życia. Młodzież krajów południowych dojrzewa szybciej niż młodzież krajów północnych. Młodzież dorastająca w dużych ośrodkach miejskich szybciej żegna się z dzieciństwem niż jej rówieśnicy ze wsi lub mniejszych miast [3].

Dlatego też trudno ustalić granice wieku dorastania. U jednych jednostek ten proces rozpoczyna się wcześniej, u innych później. Wiek dorastania nie ma w literaturze psychologicznej ani jednakowej terminologii, ani jednolitej periodyzacji[4].

W Polsce wiekiem dorastania określa się najczęściej okres od 12 do 18 roku życia[5]. Tą nazwą obejmuje się zarówno dojrzewanie biologiczne, jak i ściśle z nim związany rozwój psychiczny i społeczny.

Proces intensywnego fizycznego rozwoju zaczyna się u chłopców dwa lata później niż u dziewcząt i trwa od 13 do 17 roku życia. Równolegle do zmian fizycznych występują przemiany w rozwoju psychicznym. Ważnym aspektem tych zmian jest intensywny rozwój umysłowy i emocjonalny. Rozwój umysłowy uwarunkowany jest głównie nauką w szkole, która rozszerza zakres wiedzy ucznia i ćwiczy wszystkie funkcje poznawcze, to znaczy: wrażenia, spostrzeżenia, pamięć, uwagę, myślenie i wyobrażenia[6].

Umiejętność spostrzegania u młodzieży kilkunastoletniej osiąga wysoką sprawność. Spostrzeżenia młodocianych stają się dokładniejsze, bogatsze w szczegóły i bardziej świadomie ukierunkowane. W procesach spostrzegania coraz więcej miejsca zaczyna zajmować obserwacja, a doskonalenie się uwagi dowolnej i procesów myślowych czyni ją planową i systematyczną[7].

W procesie uczenia się młodzież zaczyna posługiwać się w większej niż dotychczas mierze pamięcią logiczną. Pamięć mechaniczna rozwija się jednak nadal. Jest wykorzystywana przez dorastających, jeśli istnieje potrzeba dosłownego zapamiętywania jakiegoś materiału. Młodzież łatwo i szybko zapamiętuje wiele informacji, które potrafi wyselekcjonować spośród ogromnej liczby bodźców środowiska[8].

Wielką rolę w rozwoju umysłowym dorastającej młodzieży odgrywają procesy myślenia. Pogłębia się zdolność analizy i syntezy, rozwija się myślenie abstrakcyjne. Cechą charakterystyczną w wieku dorastania jest rozwój myślenia abstrakcyjnego, które między innymi polega na umiejętności oderwania się od konkretu i dedukowania wniosków z czystych hipotez[9].

W okresie adolescencji sfera emocjonalna dominuje nad innymi dziedzinami życia psychicznego. Młodzież w tym czasie cechuje wzmożona pobudliwość uczuciowa i drażliwość. Młodzi łatwo popadają w stany emocjonalne krańcowe: od entuzjazmu do zniechęcenia, od nadziei do rozpaczy. Z jednej strony staja się skryci, tajemniczy, chronią swoje życie wewnętrzne przed dorosłymi. Z drugiej strony odczuwają potrzebę zwierzeń. Jedni zamykają się w sobie, inni szukają przyjaciół, którym się zwierzą ze swoich zmartwień. W związku z tym powstają grupy zwane "paczkami", składające się najpierw z osób tej samej płci, potem obu płci w tym samym wieku, mające te same zainteresowania i wywodzące się z podobnych środowisk. Wokół paczek tworzą się "grupy", które łączą się na zasadzie podobieństwa zainteresowań społecznych np: prymusi, którzy będą zdawać do tej samej szkoły[10].

Chłopcy są bardziej skryci niż dziewczęta i niewiele mówią o własnych problemach. Dziewczęta wykazują większą dojrzałość emocjonalną niż chłopcy.

Nieśmiałość u chłopców powoduje ich niezgrabność ruchowa związana z dysproporcją cielesną, zmianą w barwie głosu[11]. W miarę dorastania ulegają stopniowemu przeobrażeniu wzajemne stosunki między dziewczętami i chłopcami. Po 14 roku życia zanika wzajemna niechęć do płci a pojawia się zjawisko sympatii.

Aktywność myślowa dorastających, zwiększająca się ich orientacja w różnych dziedzinach doprowadza do wytwarzania się określonych zainteresowań. Zainteresowania stanowią ważny element osobowości człowieka, ponieważ aktywizują i ukierunkowują jego działalność.

Bibliografia

1. Hurlock E.B.: Rozwój młodzieży. Warszawa 1965.
2. Przetacznikowa M., Makiełło - JarżaG.: Psychologia rozwojowa. Warszawa 1977.
3. Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży. Pod red. M. Żebrowskiej. Warszawa 1976.
4. Zarys pedagogiki. Pod red. B. Suchodolskiego. Warszawa 1958.
5. Zazzo Zazzo.: Oblicza młodości. Psychologia różnicowa wieku dorastania. Warszawa. 1972.

Przypisy:
1. B. Zazzo: Oblicza młodości. Psychologia różnicowa wieku dorastania. Warszawa 1972.
2. Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży. Pod red. M. Żebrowskiej. Warszawa 1976 s.666.
3. Ibidem,s.674.
4. Zarys pedagogiki. Pod red. B. Suchodolskiego. Warszawa 1958 s.499-500.
5. Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, op. cit. s.668.
6. Zarys pedagogiki, op. cit. s.510.
7. Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, op. cit. s.703.
8. M. Przetacznikowa, G. Makiełło-Jarża: Psychologia rozwojowa. Warszawa 1977.
9. Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, op. cit. s.707-708.
10. E. B. Hurlock: Rozwój młodzieży. Warszawa 1965 s.13.
11. Ibidem, s.18-19.

 

Opracowanie: Ewa Szydłowska

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 16388
 
   Komentarze
  • Basia, 2008-01-11

    Super artykuł przydał mi się bardzo.

  • p, 2008-04-15

    niestety kilka zdan zywcem spisanych z Zebrowskiej i to bez
    zaznaczenia czy podania przypisu...



  • Dodaj komentarz
      Barometr
    1 2 3 4 5 6  
    Średnia ocena: 5.13



    Ilość głosów: 8
      Publikacje

    Nowe zasady publikacji
    Szukaj autora i tytuł
    Ostatnio dodane materiały
    Ranking publikacji 
    Najczęściej zadawane pytania
      Twoje konto
    Zaloguj się
    Załóż konto
    Zapomniałem hasła
      Forum
    Nauczyciel - awans zawodowy
    Matura
    Korepetycje
    Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


    O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

    2000-2014