Dzień kobiet - scenariusz inscenizacji
(Kobiety różnych sfer i epok)
Osoba I
Od grzechu zaczął się jej świat,
a że Bóg ją stworzył, a Szatan opętał
jest więc odtąd po dziś dzień
raz grzeszna a raz święta,
zdradliwa i wierna, dobra i zła
daje rozkosz i rozpacz, przez nią uśmiech i łza;
jest jak gołąb i żmija, jest jak piołun i miód;
jest jak anioł i demon, jest jak upiór i cud;
i szczyt nad chmurami i przepaść bez dna;
jest początkiem i końcem -
KOBIETA-aha! (podkład muzyczny - "Jej portret")
Osoba II
Jest jak anioł i demon... Naprawdę jaka jest, nie wie nikt, bo jest istotą
owianą nierozwikłaną tajemnicą. Stanowi obiekt zachwytów, westchnień i tęsknych
spojrzeń przedstawicieli brzydszej części rodu ludzkiego.
"To nowe stworzenie o długich włosach ciągle staje mi na drodze" - pisał o Ewie
Adam w swym pamiętniku. Zapewne oszołomiony jej urodą i wdziękiem nie wiedział,
cóż począć w towarzystwie pierwszej pięknej kobiety, dla której musiał opuścić
raj. Wiadomo bowiem, że
"To, co najlepsze przychodzi na ostatku, dlatego
najlepsza ze stworzeń niewiasta, bo na ostatku stworzona."
(Karol Juliusz Weber)
(piosenka "Babę zesłał Bóg")
Osoba I
Historia ludzkości pokazuje, jak wielu silnych i wielkich mężów padało u stóp i
chętnie szło w ogień za kruchymi i eterycznymi z pozoru, a silnymi i
demonicznymi kobietami, które odcisnęły trwały ślad w dziejach świata. Takim
uosobieniem siły, urody i elegancji były Kleopatra i Nefretete - piękności
dziejów. Popiersie Nefretete stanowi dziś najsłynniejszą i jedną z
najznakomitszych rzeźb starożytnego Egiptu.
Kleopatrę zaś legenda jeszcze za życia uczyniła boginią miłości. Była też
ambitną władczynią Egiptu dążącą wszelkimi sposobami, z wykorzystaniem kobiecego
wdzięku siły charakteru, do stworzenia potężnej monarchii ze stolicą w
Aleksandrii.
"Gdyby nos Kleopatry był krótszy, inne byłoby oblicze świata"
(Pascal)
Petrarca: "Sonety do Laury"
Błogosławiony niechaj ów dzień będzie, Chwila, godzina, miesiąc i rok cały, Gdy
mnie poraził na zawsze i wszędzie Blask twoich oczu, które mnie spętały.
Błogosławiona pierwsza słodka troska, Którą zawdzięczam wszechwładnej miłości
Łuk, strzała, co mnie trafiła mistrzowska; Rany, drążące serca głębokości.
Błogosławione niechaj będą pieśni -Wielbiłem nimi imię mej kobiety; Tęskne
pragnienia, gorzkie łzy boleści.
Błogosławione niech będą z tysięcy Słowa, co w niej są- i myśli poety, Która nią
żyje tylko, niczym więcej.
Osoba I I
Ale nie tylko Kleopatra stanowi przykład siinej przywódczyni dążącej do
zwycięstwa nawet za cenę życia. My, Polacy, możemy być dumni z Emilii Plater -
kobiety, która
A gdy niebo z wolna wieczorniało,
Gdy przez wyże wiała cisza polna,
W ciepłym wiewie i w jaskółczym świrze, W każdym drzewie to imię szumiało.
Osoba I
Serce można oddać nie tylko dla sprawy... Można ofiarować je mężczyźnie, można
też przy okazji mężczyzną zawładnąć, wykorzystując fakt, że:
"Mężczyzna pozostaje zazwyczaj bardzo długo pod wrażeniem, jakie zrobił na...
kobiecie."
Wiedziały o tym doskonale Cesarzowa Katarzyna II, Maria Kazimiera, Maria
Walewska i Barbara Radziwiłłówna; odnalazłszy drogę do męskich serc, inspirowały
swych wybranków w ich poczynaniach politycznych. A jest rzeczą oczywistą,
przynajmniej dla mężczyzn, że:
"Gdzie kobieta panuje, diabeł jest premierem".
Caryca Katarzyna, posługując się siłą swych niewieścich wdzięków, osadziła na
tronie Stanisława Augusta Poniatowskiego po to, by ostatecznie doprowadzić do
jego upadku i trzech rozbiorów Polski. Upiekła dwie pieczenie na jednym ogniu -
uwiodła kolejnego mężczyznę, jednocześnie zaspokajając swoje polityczne ambicje.
KATARZYNA II - cesarzowa rosyjska w XVIII w., żona Piotra III. Po objęciu przez
niego tronu dokonała przewrotu pałacowego i ogłosiła się cesarzową rosyjską
Umocniła stanowe państwo absolutystyczne. Popierała interesy szlachty. Krwawo
stłumiła bunt chłopów. Jej polityka zagraniczna zmierzała do poszerzenia granic
Rosji. W Polsce prowadziła politykę stopniowego ograniczania jej suwerenności,
zahamowała akcję reformatorską i wymogła na sejmie uchwalenie tzw. praw
kardynalnych. Doprowadziła do trzech rozbiorów Polski i upadku króla Stanisława
Augusta Poniatowskiego, którego wcześniej osadziła na tronie. Zdobyła opinię
oświeconej reformatorki, choć bezwzględnie prześladowała wolnomyślicieli i
aktywnie uczestniczyła w walce przeciwko rewolucyjnej Francji..
Barbarę Radziwiłłównę oskarżano o rzucenie czarów na Zygmunta Augusta, pod
których wpływem dokonał mezaliansu. Maria Walewska - kochanka Napoleona i matka
stała się symbolem bohaterki walczącej o niepodległość ojczyzny. Oto wzór
bojowniczki wiernej sprawie aż do śmierci, zasługującej na miano polskiej Joanny
d'Arc.
"W krzyżu niewiasty jest oręż i zbroja.
Przezeń pokusę i boleść odpiera,
Cierpi spokojnie - i mężnie umiera."
(Antoni Edward Odyniec)
"Kobieta jest kresem i królową wszelkiego stworzenia; jest jego ozdobą,
doskonałością i sławą"
(Agrippa)
EMILIA PLATER
..a postać jest symbolem bohaterstwa kobiet polskich walczących o
niepodległość.. Ambitna hrabianka rodem z Wilna. Uczestniczka powstania
listopadowego 1830 -1831. Walczyła w oddziale partyzanckim na Żmudzi. Z
oddziałem Dezyderego Chłapowskiego przeszła na terytorium pruskie. Wycieńczona
trudami wojny zmarła w czasie przeprawy do Warszawy w wieku 25 lat. Jej legenda
została rozsławiona przez literaturę romantyczną zwłaszcza emigracyjną, która
uczyniła z Emilii Plater rodzaj polskiej Joanny d'Arc. Nie miała oficerskiego
stopnia, nie dowodziła żadnym oddziałem, ale stała się po klęsce powstania
wzorem wodza wiernego sprawie aż do śmierci.
(podkład muzyczny - "Bielszy odcień bieli")
(Wiersz J.Tuwima "Imię" - fragment)
Moje życie miało imię dziewczęce,
Imię jasne jak konwalie pierwsze,
Rwane w trawie błyszczącej o świcie Przez lilijne szopenowe ręce.
Tym imieniem, promieniami tkanym, Lśniące liście leśne szeleściły, Bzy majowe,
zroszone perliście, Tym imieniem pachniały kochanym...
jego syna pokochała w cesarzu bohatera, mając nadzieję, że skłoni go do
przywrócenia Polsce niepodległości.
(wiersz M. Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej "Kto chce, bym go kochała".)
Kto chce, bym go kochała, nie może nigdy być ponury,
I musi potrafić mnie unieść na ręku wysoko do góry.
Kto chce, bym go kochała, musi umieć siedzieć na ławce,
! przyglądać się. bacznie robakom i każdej najmniejszej trawce..
Lecz(musi być za to wzruszony, gdy na przykład kukułka kuka,
Lub gdy dzięcioł kuje zawzięcie w srebrzystą powłokę buka.
Musi umieć pieska pogłaskać, i mnie musi umieć pieścić,
i śmiać się, i na dnie siebie żyć słodkim snem bez treści,
I nie wiedzieć nic, jak ja nie wiem, i milczeć w rozkosznej ciemności,
I być daleki od dobrał równie daleki od złości.
Osoba II
Królowa Marysieńka bezustannie mieszała się do spraw państwowych powodując się
głównie kaprysami i wygórowanymi ambicjami. Była piękna i bardzo kochana przez
króla, ale chciwa, zmienna i kłótliwa, przez co wywarła ujemny wpływ na sprawy
polskie i obniżyła autorytet męża. A przecież powszechnie wiadomo, że "
każdy
umie postępować ze złą żoną z wyjątkiem jej męża".
KRÓLOWA MARYSIEŃKA- Maria Kazimiera, od 1674 r. królowa polska. Żona króla Jana
III Sobieskiego. Jako królowa bezustannie mieszała się do spraw państwowych,
powodując się głównie kaprysami i wygórowanymi ambicjami. Była piękna i bardzo
kochana przez króla, ale chciwa, zmienna i kłótliwa, przez co wywarła ujemny
wpływ na sprawy polskie i obniżyła autorytet męża. Pamięć u potomności
zapewniają Marysieńce listy pisane do niej przez króla Jana lII Sobieskiego,
pełne uczucia i uroku.
(fragmenty "Listów...")
"Jedyne duszy i serca, kochanie, wszystkie na tym świecie pociechy,
najśliczniejsza i najwdzięczniejsza Marysieńki, pani i dobrodziejko moja!
Najnieszczęśliwszy na tym świecie prowadząc żywot, już ledwo i pisać przed żalem
mogę-bo jakież mię większe mogło spotkać nieszczęście, jak doczekawszy nad
wszystkie podobieństwo i spodziewanie tej jedynej, którejm sobie na tym świecie
życzył szczęśliwości, utrącić ją w mgnieniu prawie oka? Kto sobie mógł
imaginować, aby można było przeżyć dzień jeden przez widzenia najśliczniejszej
mojej Jutrzenki - aż już nie dzień, nie tydzień, nie miesiąc, ale całe trawi się
nieszczęsne pół roku!"
Historia pokazuje, że
"mężczyźnie lepiej jest być niewolnikiem diabła niż
kobiety".
(piosenka "Damą być")
"Gdzież jest nad Eurypidesa mędrzec większy i poeta co rzekł: Żadne zwierzę
nie jest tak bezczelne jak kobieta"
(Arystofanes)
Osoba I
Owa bezczelność popchnęła kobiety ku drodze do nauki. Nasza słynna rodaczka
Maria Skłodowska-Curie, dwukrotna laureatka nagrody Nobla za epokowe odkrycia w
dziedzinie fizyki i chemii przyniosła chlubę Polsce po wsze czasy.
MARIA SKŁODOWSKA-CURIE - fizyk i chemik, współtwórczyni nauki o
promieniotwórczości, autorka pionierskich prac z fizyki i chemii jądrowej. Żona
Piotra Curie. Studiowała na Sorbonie, gdzie następnie kierowała laboratorium i -
po śmierci -katedrą promieniotwórczości. Zorganizowała Instytut Radowy w Paryżu.
W toku systematycznych badań wraz z mężem odkryła polon i rad, za co otrzymali
Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 1903 r. W 1911 r. otrzymała Nagrodę Nobla w
dziedzinie chemii za pracę nad metodami wyodrębniania, oczyszczania i pomiaru
aktywności pierwiastków promieniotwórczych. W 1995 r. prochy małżonków Curie
spoczęły w paryskim Panteonie.
Wścibstwo - cecha tak często przypisywana kobietom - zawiodła Walentynę
Tiereszkową w kosmos, bo gdzie diabeł nie może, tam babę pośle.
WALENTYNA TIERESZKOWA - pierwsza kosmonautka świata, astronautka rosyjska.
Inżynier, pułkownik lotnictwa. 16 i 1963 r. dokonała lotu po orbicie
okołoziemskiej na statku kosmicznym Wostok 6.
A bezczelność i wścibstwo zarazem, a także zazdrość o męską dominację - to
przyczyny zaangażowania się kobiet w politykę. I co z tego wynikło? Niemal
bajkowa historia życia Evity Peron, postaci o ogromnej charyzmie, przerastającej
wielkość swego męża, ówczesnego przywódcy ruchu społeczno-politycznego w
Argentynie, jest dowodem na to, że nawet piękne aktorki potrafią całe swe
zaangażowanie życiowe skierować ku działaniom na rzecz sprawiedliwości
społecznej.
Nieustępliwość i autokracja w rządach nadały Margaret Thatcher, pierwszej w
czasach współczesnych przywódczyni partii politycznej i kobiecie - premier,
miano Żelaznej Damy. Za swej kadencji zdecydowanie wzmocniła gospodarcze i
polityczne znaczenie Wielkiej Brytanii na arenie międzynarodowej.
Polska ma także swoje błyszczące gwiazdy na firmamencie politycznym. Zaliczamy
do nich Hannę Suchocką, pierwszą kobietę - premier w kraju, Hannę Gronkiewicz -
Waltz oraz Pierwszą Damę - Jolantę Kwaśniewską.
(piosenka "Czarne perfumy")
Osoba II
Mówi się, że
"jak się baba uprze, to jej nosa nie utrze". Sentencja ta pasuje
jak ulał do biografii Florence NIGHTINGALE i Matki Teresy z Kalkuty.
Florence Nightingale, twórczyni współczesnego pielęgniarstwa, usłyszawszy głos
Boga wzywający ją do spełnienia misji wstąpiła do świeckiego stowarzyszenia
diakonistek protestanckich, gdzie skończyła kompletny kurs pielęgniarski, po
czym, pokonując ogrom przeciwności losu, założyła w Londynie pierwszą na świecie
Szkołę Pielęgniarek. Niosła wraz ze swymi uczennicami pomoc rannym żołnierzom
brytyjskim w wojnie krymskiej, pracowała także w przytułkach. Jej dzieło
uczyniło z niej legendę swoich czasów.
Osoba I
Matka Teresa z Kalkuty - to postać, której nie trzeba nikomu przedstawiać. Od
młodzieńczych lat zaangażowana w pomoc najuboższym w Indiach, założycielka
zgromadzenia misjonarek miłości realizowała misję służenia całym sercem i bez
wynagrodzenia najbiedniejszym z biednych, zarówno w zakresie materialnym, jak i
duchowym. 19 X 2003 r. papież Jan Paweł II wyniósł Jana ołtarze.
MATKA TERESA Z KALKUTY - założycielka zgromadzenia sióstr, które szybko
rozszerzyło się na wszystkie kontynenty. Z pochodzenia Albanka, w wieku 18 lat
wstąpiła do zgromadzenia sióstr pracujących w Indiach. Zamieszkała wśród
najuboższych i w jednym ze slumsów zorganizowała małą szkołę dla analfabetów.
Kilka lat później otworzyła dom dla nieuleczalnie chorych, by mogli umierać z
godnością w miejscu, w którym szanowano ich wiarę. Zgromadzenie Matki Teresy
zwane "misjonarkami miłości" oprócz ślubów ubóstwa, czystości i posłuszeństwa
realizuje czwarte zobowiązanie: "służyć całym sercem i bez wynagrodzenia
najbiedniejszym z biednych", zarówno pod względem materialnym, jak i duchowym.
Po śmierci Matki Teresy w 1997 r. rozpoczęto proces beatyfikacyjny, po którym
zostanie wyniesiona na ołtarze.
"Serca kobiet jak serca aniołów, pełne są miłości i litości"
(Józef Ignacy Krasicki)
(wiersz "Przysięga" Z. Herberta - fragment)
Nie zapomnę was nigdy panny damy - przelotne -
Nagle dojrzane w tłumie na schodach bazarze w labiryncie metra
Z okien pojazdów
- jak letnie błyskawice - zapowiedź pogody
- jak krajobraz upiększony odbiciem w jeziorze - jak zjawisko w lustrze
na zaślubinach tego co jest
i tego co zaledwie przeczute.
- na balu
gdzie orkiestra gaśnie
a świt stawia w oknach
nie zapalone świece.
Nie zapomnę was nigdy - czyste źródło radości - żyłem także dzięki waszym sarnim
oczom - ustom nie moim
smagłym rękom które przebierały pieszczotliwie srebrne ryby (...)
Osoba I I
"Oj, te kobiety! Niech się im tylko co zamarzy, dopóty będą snuły, knuły,
przemyślały, dopóki nie postanowią na swoim; niech im tylko wlezie co w głowę,
muszą dokazać swego, chociażby od tego miała pęknąć i sama głowa."
(William Szekspir)
Dlatego w Polsce tuż po wojnie pojawiły się nowe kategorie kobiecości:
TRAKTORZYSTKA,
czyli kobiecość wstrząsająca (wjeżdża dziewczyna na traktorze).
W latach 50,na wsi czym prędzej sadzano dziewczyny na traktor i wysyłano w pole.
Zmiany na wsi polegały na tym, że z prostych kobiet robiono krzywe. Na traktorze
równouprawnienie okazało się dla kobiety wstrząsem. Ale dzięki jemu nic nie
potrafiło
poruszyć kobiety bardziej niż prace polowe. Wszystko to wykrakał już Władysław
Reymont, dla którego baby to też byli "Chłopi".
WETERANKA SZOS,
czyli milicjantka Lodzia. Idealne dla kobiety było wówczas
stanie na ulicy (wchodzi milicjantka i kieruje ruchem traktora). Milicjantka
Lodzia zastępowała w mieście ruch uliczny, jako że wtedy prawie żadnych pojazdów
jeszcze nie było. Skądinąd wiadomo przecież, że każdy milicjant na skrzyżowaniu,
nie tylko Lodzia, jest w stanie sprawić, aby samochód zderzył się sam ze sobą.
Wtedy to raczej samochody dyrygowały ruchem milicjantów. Kult milicjantki Lodzi
został społeczeństwu wmówiony odgórnie. Na jej widok wszyscy przechodzili szybko
na drugą stronę ulicy.
(piosenka "Bo z dziewczynami..." - fragment)
W latach 70. pojawiła się MINIÓWA - efekt szczupłości środków. Dziewczyny coraz
łatwiej było objąć zarówno wzrokiem, jak i w talii. Pod minispódniczką wiele się
pomieścić nie mogło. Zresztą wiadomo -wszędzie brakowało środków. Swoje rozmiary
miniowa musiała dostosować do małego fiata i do mieszkania M-3.
(parada modelek w spódniczkach mini)
Obok miniówy miliony naśladowczyń znalazło gardło narodu, czyli HANKA BIELICKA..
Tak, jak ona nagle zaczęli gardłować wszyscy. Stało się jasne, że można zamknąć
całą Polskę, ale nie jej usta. Wiele wskazuje na to, że zmiany w Polsce zaczęły
się od żon, których nie mogli już dłużej słuchać w swoich domach ówcześni
budowniczowie Polski Ludowej. Dłuuugo musiały się rozwodzić!
Lata 80. to czas KRÓLOWEJ SERC I INNYCH PODROBÓW - ekspedientki, zwanej też Babą
z Mięsnego (kobieta podparta za ladą w ręku trzyma nożyczki i tasak). Rzadko
która posada była wówczas tak pożądana, jako że w jej rękach spoczywał
najważniejszy instrument rynkowy - nożyczki do wycinania kartek. Nożyczkami tymi
były one w stanie przeciąć i skrócić nić niejednego żywota, podobnie jak to było
u mitologicznych Parek, a w tym przypadku - Parówek.
Za seks Polka wzięła się stosunkowo późno i musiała szybko nadrabiać zaległości.
Ładne kobiety od dawna nazywano w Polsce, może nie nazbyt elegancko "sztuką" i
tak nazywał się też pierwszy głośny podręcznik erotyzmu - "Sztuka kochania"
(dwie dziewczyny wyrywające sobie otwartą książkę). Jego autorka, Michalina
Wisłocka namawiała Polki do zrzucenia z siebie ciągnącej się za nimi latami
tradycji niemodnej "Halki" i przerzucenia się na sam top.
A w kim widzimy dziś kobiety - idolki naszych czasów? W dobie demokracji nikt
nie może ich nikomu arbitralnie narzucać. Wierzymy, że każdy z Was ma w swoim
życiu co najmniej jedną kobietę, którą darzy uczuciem miłości, szacunku,
uwielbienia.
Pamiętajcie:
SZCZĘŚCIE JEST KOBIETĄ
Opracowanie: Anna Butryn
2000-2013
