AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Dorota Juszczak
Biologia, Konspekty

Poznajemy środowisko naturalne okolicy Grójca

- n +

Ścieżka dydaktyczno - przyrodnicza "Wzgórze Grojec"

Konspekt zajęć terenowych:

Do realizacji w ramach kółka biologiczno- ekologicznego w gimnazjum lub w szkole podstawowej.

Poznajemy środowisko naturalne okolicy Grojca.

Cele:
Wiadomości:
- uczeń rozpoznaje i nazywa niektóre gatunki roślin występujących na Grojcu,
- rozpoznaje i nazywa wybrane gatunki drzew, ptaków, owadów,
- zapoznaje się z procesem pozyskiwania wapna gaszonego niegdyś wykorzystywanego w budownictwie.
Umiejętności:
- uczeń sprawnie posługuje się mapą, atlasami, kluczami do oznaczania gatunków,
- prowadzi obserwacje przyrody i umie dobrze formułować wnioski z obserwacji,
- umie posługiwać się lornetką, lupą, aparatem fotograficznym,
- dostrzega skomplikowane zależności występujące w ekosystemach.
Postawy:
- uświadomienie potrzeby ochrony przyrody, poprzez wskazywanie najciekawszych jej fragmentów,
- rozwijanie wrażliwości na piękno przyrody.

Metody i formy pracy:
Zajęcia terenowe- obserwacje

Środki dydaktyczne: mapy terenu, atlasy do rozpoznawania roślin i zwierząt, lupy, lornetki, aparaty fotograficzne.

Czas trwania: 4 godziny lekcyjne

Przebieg zajęć:

Faza wstępna:
- przedstawienie uczniom celów wycieczki,
- omówienie trasy ścieżki dydaktyczno-przyrodniczej,
- przypomnienie zasad zachowania się w terenie.

Faza realizacji:
Trasa ścieżki wyznaczona została w przeważającej części wzdłuż żółtego szlaku turystycznego z centrum Żywca na szczyt Grojca i ze szczytu Grojca do browaru. Najbardziej interesujące i charakterystyczne miejsca na trasie ścieżki zostały wyszczególnione jako przystanki.
Startujemy z lewego brzegu Koszarawy z miejsca gdzie zbudowano kładkę dla pieszych. Dalej idziemy wyasfaltowaną alejką w kierunku torów łuczniczych, skręcamy w prawo a około 100 metrów dalej ponownie w prawo na ścieżkę, którą podążamy stromym podejściem wzdłuż brzegu sztucznego lasu. Po około 15 minutach osiągamy szczyt Małego Grojca, gdzie wyznaczono przystanek I.

Prowadzący objaśnia na co należy zwrócić uwagę:

Przystanek I - murawa kserotermiczna
Na szczycie wzniesienia zwanego Małym Grojcem o wysokości 422m npm. Rzuca się bardzo nierówna powierzchnia stoku. Występuje tu osuwisko, które porastają rzadkie rośliny. Występują tu murawy kserotermiczne, które porastają takie gatunki jak: chaber driakiewnik, szałwia łąkowa, goryczka krzyżowa, lebiodka pospolita-oregano, dziewięćsił bezłodygowy.

Następnie kierujemy się w kierunku wschodnim, po przejściu około 200 metrów skręcamy z żółtego szlaku w lewo i polną drogą po około 100 metrach skręcamy ponownie w lewo, dalej schodzimy w dół zabudowań. Po dojściu do wąskiej asfaltowej drogi skręcamy w lewo, po kilku minutach na rozwidleniu dróg wybieramy drogę odbijającą w prawo pod górę i po przejściu około 50 metrów znajdujemy się przy ruinach pieca wapienniczego. Tutaj znajduje się przystanek II.

Prowadzący objaśnia:

Przystanek II - piec wapienniczy
Nieczynny już kilkadziesiąt lat piec wapienniczy służył do otrzymywania wapna. Surowcem do otrzymywania wapna była skała fliszowa pozyskiwana z niewielkich kamieniołomów rozsianych w północnej części wzgórza Grojec. Następnie surowiec załadowywano na wózki, z których zsypywano go warstwami do wapiennika od góry, na przemian z paliwem, którym było na początku drewno bukowe potem węgiel kamienny. Ciepło uzyskane ze spalania drewna i węgla doprowadzało do termicznego rozkładu węglanu wapnia. Po wypaleniu surowca, dolnym otworem pieca był usuwany produkt czyli tlenek wapnia, zwany wapnem palonym. Wapno to poddawano następnie procesowi gaszenia, czyli wrzucano go po prosty do dołów z wodą. Dopiero ostateczny produkt zwany wapnem gaszonym mógł po tym procesie znaleźć zastosowanie.

W dalszą wędrówkę kierujemy się drogą do góry i po minięciu niedokończonej budowy skręcamy bezpośrednio za odbijającą w prawo polną drogę. Dochodzimy nią do płaskiej niecki, po wyjściu na pokrytą grysem drogę podążamy w górę i po kilku minutach znajdujemy się na kolejnym przystanku III.

Przystanek III - wyrobiska
To miejsce zwane wyrobiskiem skał wapiennych, które wydobywano w tym miejscu i wykorzystano do produkcji wapna gaszonego. Można tu spotkać wiele gatunków roślin rzadkich i chronionych oraz różne gatunki ptaków.

Następnie prowadzący dzieli uczniów na 3 grupy i przydziela zadania dla każdej z grup:
Gr. I - opisz walory ekosystemu leśnego na przykładzie Grojca,
Gr. II - rozpoznaj i nazwij przy pomocy atlasu wybrane gatunki na terenie
wyrobiska,
Gr. III - rozpoznaj i nazwij zauważone ptaki, wykorzystaj do tego celu atlasy i
Lornetkę.

Dalej kierujemy się w górę wyrobiska to jest na szczyt Średniego Grojca na którym znajduje się stalowy krzyż. Tam zatrzymujemy się na kolejny przystanek IV .

Przystanek IV - szczyt Grojca
Skała budująca wzgórze Grojec jest w wielu miejscach odsłonięta. Stało się tak dlatego, że panowały tu warunki sprzyjające erozji gleby: po pierwsze teren od wielu lat pozbawiony był lasu, który skutecznie zapobiega tego typu procesom, po drugie wypasano tu kiedyś owce, które wygryzały pokrywę roślinną.
Gołe skały stwarzają doskonałe warunki do rozwoju specyficznych zbiorowisk roślinnych - muraw naskalnych. Tworzą je gatunki takie jak: rozchodnik ostry i sześciorzędowy, pięciornik omszony, smółka pospolita, wilczomlecz sosnka. Wymienione rośliny korzystają z niewielkich ilości gleby, która gromadzi się w szczelinach skalnych.
W miejscu tym, rozpościerającym widok na całą Kotlinę żywiecką pozostajemy na krótki odpoczynek. W międzyczasie poszczególne grupy prezentują wykonane wcześniej zadania.

Po krótkim odpoczynku schodzimy lasem stromą, krętą ścieżką po której biegnie żółty szlak. Po wyjściu z lasu skręcamy w lewo i podążamy około 150 metrów wzdłuż jego krawędzi. Po dojściu do małego potoku schodzimy w dół polna drogą około 300 metrów, po czym skręcamy w lewo do lasu i po przejściu około 100 metrów dochodzimy do zarastającej łąki. Następnie po 2-3 minutach marszu dochodzimy do miejsca, gdzie czuć kwaśną woń to torfowisko, gdzie mamy kolejny przystanek V.

Przystanek V - torfowisko wysokie
Obserwowany płat roślinności jest od roku 1993 objęty ochroną w formie użytku ekologicznego o nazwie "Stawek na Kosarach pod Hyśkowcem". Obserwowane torfowisko należy do tzw. torfowisk wysokich czyli takich, które zasilane są przede wszystkim przez wody opadowe, rzadziej wody gruntowe. Spośród spotykanych tu gatunków roślin na uwagę zasługuje rosiczka okrągłolistna objęta ochroną gatunkową.
Do najbardziej rzucających się w oczy cech torfowiska należą: warstwa mchów głównie torfowców, pokrywająca całą powierzchnię terenu, słabo rozwinięte pozostałe warstwy roślinności oraz niewielkie rozmiary występujących tu gatunków drzew tj. świerka, dębu szypułkowego, brzozy brodawkowatej.

Dalej po zapoznaniu się z gatunkami torfowiska przechodzimy na ukos łąkę w kierunku południowym i dochodzimy do brzegu lasu. W miejscu tym znajduje się las naturalny i ostatni przystanek naszych zajęć terenowych.

Przystanek VI - las naturalny
Las ten powstał w sposób naturalny, podobne lasy pokrywały znaczną część powierzchni Grojca. Stan ten trwał do czasu pojawienia się tu na stałe człowieka, który takie lasy wykarczował w celu uzyskania terenu pod uprawę roślin oraz zabudowę.
Las ten zbudowany jest z kilkudziesięciu gatunków roślin. Zaliczany jest on do tak zwanych grądów. Warstwę najwyższą - drzewostan tworzą 2 gatunki drzew tj. grab i czereśnia. Warstwę krzewów stanowi leszczyna, a runo leśne bogate w gatunki takie jak: żywiec gruczołowaty, zdrojówka rutewkowata, zawilec gajowy, kokorycz pełna, kokorycz pusta, szczawik zajęczy oraz wiele innych. Ekosystemy takie jak ten są obecnie coraz rzadsze, dlatego zasługują w pełni na ochronę.

Po przejściu przez las wychodzimy na łąkę, dalej musimy zlokalizować południowo - zachodni kraniec łąki, następnie schodzimy wąską ścieżką, która zaprowadzi nas do mostu przez Sołę. Po jego pokonaniu kierujemy się żółtym szlakiem i po kilkunastu minutach znajdujemy się pod browarem.

Faza podsumowująca:

- udanie się w kierunku browaru do przystanku MZK, skąd łatwo dojechać do centrum miasta,
- podanie pracy domowej: "Jakie poznałeś gatunki roślin i zwierząt zamieszkujące wzgórze Grojec".

Opracowanie:
Juszczak Dorota

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 2010


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.