AWANS INFORMACJE FORUM Dla nauczyciela Dla ucznia LOGOWANIE


Katalog

Irena Gruszeczka
Lekcja wychowawcza, Plany pracy

Plan profilaktyki w klasach I-III

- n +

Program profilaktyki szkoły - przykład

1. WYCHOWANIE I PROFILAKTYKA W SZKOLE

Szkoła realizuje zadania dydaktyczne i wychowawcze, wspierające wszechstronny rozwój ucznia: wyposaża młodego człowieka w wiedzę, budzi aktywność intelektualną oraz rozwija postawy i zachowania cenione i pożądane w społeczeństwie. Do realizacji tych zadań konieczne jest opracowanie, obok programów dydaktycznych, takich programów wychowawczych i profilaktycznych, których realizacja pozwoli na wyposażenie ucznia w wiedzę i umiejętności niezbędne w budowaniu dojrzałej osobowości, nauczenie postaw asertywnych w sytuacjach zagrożeń, rozumienie oraz umiejętne stosowanie norm społecznych i systemu wartości.

Podstawą prawną dla zbudowania programu szkolnej profilaktyki są:
1. Ustawa o systemie oświaty (zapis postulujący wprowadzenie programów profilaktycznych).
2. Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z 24.04.1997roku.
3. Rozporządzenie MENiS z dnia 31.0.2002 Roku dotyczące ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.
4. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19.08.1994 roku.
5. Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu z dnia 9.11.1995 roku.
6. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26.10.1982 roku.

Szkolny program profilaktyki jest spójny z programem wychowawczym i ukierunkowuje ucznia w jego dążeniach, pomaga zbudować właściwą hierarchię wartości, nauczy umiejętnego realizowania własnych potrzeb i poszanowania drugiego człowieka.
Treści wychowawcze realizowane są przez wszystkich nauczycieli na wszystkich przedmiotach, natomiast zadania z profilaktyki będą realizować nauczyciele odpowiednio do tego przygotowani.

Wychowanie jest procesem prowadzenia dziecka do pełni osobowego rozwoju poprzez:
- kształtowanie prawego charakteru
- budowanie poczucia odpowiedzialności za własny rozwój
- poznanie i przestrzeganie norm społecznych
- budowanie postawy życzliwości i miłości do ludzi
- uświadomienie, stawianie sobie i realizowanie celów życiowych

Otaczająca rzeczywistość - czas transformacji z jednej strony, z drugiej naturalne zmiany rozwojowe dzieci - niesie ze sobą pewne zagrożenia dla rozwoju młodego człowieka. Przeciwdziałanie tym zagrożeniom lub ich osłabianie jest ważne dla wychowania, należy jednak do profilaktyki.

PROFILAKTYKA to chronienie człowieka w rozwoju przed zagrożeniami i reagowanie na pojawiające się zagrożenia. Jej celem jest ochrona dziecka, ucznia, wychowanka przed podejmowaniem zachowań hamujących lub niszczących rozwój, określanych jako zachowania ryzykowne.

Szkoła jest miejscem profilaktyki pierwszorzędowej skierowanej do grupy niskiego ryzyka, polega na promowaniu zdrowego stylu życia i zapobieganiu zagrożeniom, a w szczególności na rozwijaniu umiejętności radzenia sobie z wymogami życia. W celu opóźniania inicjacji lub zachęcania do abstynencji. Wynika to z jej zadań, kompetencji nauczycieli, a przede wszystkim potrzeb ogółu dzieci i młodzieży.

Zadaniem szkolnej profilaktyki jest chronienie dzieci przed zagrożeniami poprzez działania wychowawczo- profilaktyczne, a także reagowanie w sytuacjach rozpoznania pierwszych prób podejmowania zachowań ryzykownych poprzez odwołanie się do specjalistycznej pomocy. Oddziaływanie profilaktyczne ma szczególne znaczenie w odniesieniu do dzieci w okresie 7 - 12 lat, w fazie, która stanowi pomost między dzieciństwem a dorosłością w czasie, której dokonuje się wiele intensywnych zmian osobowości. Zmiany te prowokowane intensywnym rozwojem biologicznym, mają swój wyraz w emocjonalności i duchowości, od dążenia do większej samodzielności aż po określenie własnej tożsamości. Fazę tę charakteryzuje najczęściej brak integracji. Dlatego jest to czas podatny na zakłócenia i podejmowanie zachowań ryzykownych, czyli takich, które zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się niekorzystnych psychologicznych, społecznych i zdrowotnych konsekwencji, a więc zaburzających rozwój.

2. OPIS PODMIOTÓW SZKOŁY I ŚRODOWISKA LOKALNEGO - DIAGNOZA ZAGROŻEŃ

- szkoła- ilość uczniów, środowisko, w którym funkcjonuje.
- liczba pracowników szkoły pedagogicznych i niepedagogicznych, ich wykształcenie i przygotowanie do działań profilaktycznych.
- rodzice - średnia wieku, wykształcenie, status społeczny.
- ew. rodziny patologiczne.
- w dalszej kolejności następuje opis wstępnej diagnozy na podstawie przeprowadzonych badań oraz źródła ewentualnych zagrożeń np.:

Przykład: [Wstępna diagnoza sytuacji wychowawczej w szkole oparta na obserwacji, wywiadach, ankietach i rozmowach, ukazuje następujące problemy wychowawcze: np.:
- Brak dyscypliny
- Często występujące zachowania agresywne
- Posługiwanie się wulgaryzmami
- Brak zainteresowania nauką
- Stosowanie przemocy w stosunku do rówieśników
- Postawy wskazujące na brak tolerancji
- Brak kultury osobistej
- Brak szacunku do osób dorosłych

Ponadto zagrożeń spodziewać się można w związku z tym, że:
- uczniowie bombardowani są licznymi informacjami podawanymi przez media i osoby prywatne jako interpretacje, a nie jako obiektywne fakty. Rodzice nie zawsze potrafią korygować błędne informacje, nie zawsze interesują się tym, co robią i myślą ich dzieci.
- Jest dużo czasopism nęcących kolorowymi okładkami i atrakcyjnymi zdjęciami. Dzieci i młodzież, pokolenie, które niechętnie czyta, najczęściej w wyborze lektury kieruje się ilustracjami, jakością papieru i ceną. Preferowane ilustracje to te, które lansują luksusowy model życia, bogactwo, swobodę, cwaniactwo. Taka prasa tworzy "człowieka zabawy", uczy szukania przyjemności bez brania odpowiedzialności za druga osobę. Młodzi ludzie nie zdają sobie sprawy, jakie spustoszenie w ich rozwoju emocjonalnym i psychicznym może spowodować niewłaściwa prasa.
- W szybkim tempie rozpowszechnia się w społeczeństwie polskim choroba zwana uzależnieniem od komputera i Internetu, która przede wszystkim atakuje dzieci. Dziecko siedzi kilka godzin w ławce szkolnej, potem następne kilka godzin przed komputerem. Skutki dają się obserwować w postaci wad postawy, skrzywień kręgosłupa, wad wzroku. Padaczki komputerowej, uszkodzenia nerwów odpowiedzialnych za ruch nadgarstka.]

3. CEL I ZADANIA SZKOLNEJ PROFILAKTYKI

Wiele różnych motywów skłania dzieci i młodzież do podejmowania zachowań ryzykownych. Najczęściej jest to: ciekawość, przekora, manifestowanie niezależności, dorosłości, fascynacja, moda, presja grupy, sposób na stres, na urozmaicenie nudnego życia, chęć zaimponowania. Praktyka pokazuje, a literatura przedmiotu potwierdza, że zachowania problemowe, a potem ryzykowne są sposobem na:
- zaspokojenie podstawowych potrzeb psychicznych (zdeprywowanych w dzieciństwie, w rodzinie).
- realizowanie celów rozwojowych (w wieku dorastania określenie tożsamości).
- radzenie sobie z trudnymi sytuacjami życiowymi.

Ze względu na uwarunkowania środowiskowe i występujące w naszej szkole problemy wychowawcze istnieje zagrożenie wystąpienia zachowań ryzykownych, o ewentualnym ich wystąpieniu mogą decydować zaobserwowane w naszym środowisku następujące czynniki ryzyka:
- środowisko społeczne promujące dane wzorce zachowań
- normy społeczne, obyczaje, prowokujące dane zachowania
- modelowanie takich zachowań w domu i w szkole
- konflikty i doświadczenie izolacji w dzieciństwie
- niskie wyniki osiągane w szkole i brak celów życiowych
- wczesna inicjacja w zachowaniach ryzykownych

Do najważniejszych czynników chroniących dzieci przed podejmowaniem zachowań ryzykownych zalicza się:
- silną więź emocjonalną z rodzicami
- zainteresowanie nauką szkolną
- regularne praktyki religijne
- uwewnętrzniony szacunek do norm, wartości, autorytetów
- stała opieka sprawowana przez osoby dorosłe
- zdolności umożliwiające dobre wyniki w nauce
- umiejętność rozwiązywania problemów
- wrażliwość społeczna
- poczucie własnej skuteczności

Głównym celem profilaktyki szkolnej jest chronienie uczniów przed zagrożeniami. W związku z tym, celami pierwszorzędowej profilaktyki szkolnej są działania skupiające się na osłabianiu czynników ryzyka i wzmacnianiu czynników chroniących.

Program ten ma charakter edukacyjno-alternatywny, ponieważ realizowany będzie w oparciu o następujące strategie profilaktyczne: (przykładowe)
1. Przekształcanie przekonań normatywnych, tak, aby były zgodne z prawdą o rzeczywistości.
2. Pobudzanie do podejmowania konstruktywnych osobistych postanowień.
3. Aktywizowanie systemu wartości przeciw zachowaniom dysfunkcyjnym.
4. Uczenie alternatywnych sposobów przeżywania codziennego życia.
5. Nauka odmawiania w sytuacji presji społecznej.

4. CO NALEŻY ROBIĆ W NASZEJ SZKOLE, ABY CHRONIĆ WYCHOWANKÓW PRZED ZAGROŻENIAMI (przykłady)

Po analizie problemów wychowawczych oraz potencjalnych zagrożeń dla uczniów naszej szkoły, biorąc pod uwagę czynniki chroniące przed wystąpieniem zachowań dysfunkcyjnych, wyłonione zostały następujące zadania do realizacji w procesie wychowania:

1. Promocja zdrowego stylu życia.
2. Kształtowanie prawdziwych przekonań i obalanie stereotypów.
3. Uczenie krytycznego stosunku do mediów.
4. Wzmacnianie więzi emocjonalnych, ukazywanie znaczenia rodziny i rodziców jako autorytetów.
5. Wypracowanie efektywnych sposobów radzenia sobie ze stresem.
6. Wzmacnianie mocnych stron osobowości uczniów.
7. Uczenie podejmowania rozsądnych decyzji.
8. Nawiązywanie współpracy z instytucjami wspierającymi szkołę w profilaktyce.


5. Z KIM CHCEMY REALIZOWAĆ PROGRAM

Aby program mógł być realizowany skutecznie i przynieść oczekiwane efekty, powinien być oparty na współpracy wszystkich podmiotów zainteresowanych wychowaniem młodego człowieka właściwie przystosowanego do życia w społeczeństwie, radzącego sobie z wymogami życia. Przewidujemy współpracę pomiędzy następującymi podmiotami: kadra szkoły, środowisko lokalne, rodzice, wychowawcy, instytucje, którym przypisana jest działalność profilaktyczna. Oczekujemy współdziałania w następujących dziedzinach:

KADRA SZKOŁY
- podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników
- dbanie o prawidłowy obieg informacji
- planowanie i sprawna organizacja
- czuwanie nad spójnością oddziaływań profilaktycznych i wychowawczych wszystkich pracowników

ŚRODOWISKO LOKALNE
- diagnozowanie i sygnalizowanie potrzeb
- pomoc w oddziaływaniach profilaktycznych i wychowawczych

RODZICE
- udział w realizacji programu
- pedagogizacja
- podejmowanie wspólnych celów i zadań

WYCHOWAWCY
- integracja zespołu klasowego
- dbałość o poczucie bezpieczeństwa i akceptacji ucznia w klasie
- współpraca z rodzicami
- wyposażenie uczniów w umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach

INSTYTUCJE
- pomoc w realizacji celów i zadań
- pomoc finansowa

6. WYCHOWANEK, JAKIEGO CHCEMY UKSZTAŁTOWAĆ (przykład)

Niniejszy program służyć ma ukształtowaniu u wychowanków pożądanych z punktu widzenia społeczeństwa cech osobowości, takich jak krytycyzm, samokontrola, tolerancja, asertywność, otwartość, komunikatywność, odpowiedzialność. Tak, więc wychowanek, jakiego chcemy ukształtować:
- będzie znał swoje dobre strony
- opanuje umiejętność komunikacji w grupie
- będzie znał i stosował efektywne sposoby radzenia sobie ze stresem
- będą cechować go umiejętności asertywne
- będzie znał i rozumiał swoje miejsce w rodzinie
- będzie krytyczny wobec mediów
- będzie świadomy i aktywny w działaniach na rzecz zdrowia własnego i innych


7. METODY, FORMY I ŚRODKI REALIZACJI

Program realizowany będzie w oparciu o metody aktywne, które pozwalają na większe zaangażowanie uczniów, umożliwiając im przeżywanie treści poszczególnych zajęć, ułatwiają nawiązanie bliskiego kontaktu z uczniami, sprzyjają uczciwym, swobodnym wypowiedziom. Stosować można następujące techniki aktywizujące:
- praca w małych grupach
- "burza mózgów"
- ćwiczenia zawierające elementy rozwijające twórcze myślenie
- pedagogika zabawy
- miniwykład
- drama
- rysunek
- analiza materiałów pisanych
- kapelusze myślowe
- drzewko decyzyjne
- metaplan, oraz wiele innych.

Do realizacji celów i zadań wykorzystywane będą środki dostępne w szkole min
- filmy
- programy komputerowe
- plansze
- publikacje
- gotowe programy profilaktyczne, które wspomagać będą pracę wychowawców z uczniami, takie jak: "Spójrz inaczej", "Przedszkolaka krok drugi", "Domestos-tu byłem".

Zagadnienia szkolnej profilaktyki w połączeniu z oddziaływaniami wychowawczymi szkoły realizowane będą podczas:
- lekcji wychowawczych
- na apelach i spotkaniach ogólnoszkolnych
- w czasie zajęć zintegrowanych-w edukacji wczesnoszkolnej
- w ramach realizacji ścieżek edukacyjnych
- w ramach działalności organizacji szkolnych
- w organizowanych konkursach plastycznych i wiedzowych
- akcji promujących pożądany rodzaj zachowań
- uroczystości klasowych
- podczas spotkań z pedagogiem, policją, przedstawicielami służb społecznych

8. MONITORING I EWALUACJA SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI

Powołany w tym celu zespół nauczycieli czuwał będzie nad realizacją programu, monitorował jego przebieg. O stopniu realizacji programu świadczyć będą wyniki konkursów, informacje z ankiet, wywiadów i rozmów. Miernikiem będą również oceny zachowania uczniów.
Ewaluacja, czyli stopień zgodności stanu faktycznego z założonymi standardami dokonywana będzie przy pomocy narzędzi opracowanych przez zespół nauczycieli odpowiedzialnych za realizację programu szkolnej profilaktyki. Badaniu poddani będą rodzice, uczniowie, nauczyciele i inne podmioty zainteresowane. Badanie przeprowadzone będzie po każdym etapie realizacji programu.

9. UWAGI O REALIZACJI PROGRAMU

Program ten realizowany będzie w przewidywanym cyklu 6-letnim. W każdym roku jego realizacji sporządzony zostanie plan na dany rok, uwzględniający wybrane zadania spośród wymienionych w rozdziale 4. Plan zawierać będzie standardy do ewaluacji. Po każdym roku działalności profilaktycznej przeprowadzona zostanie ewaluacja i wnioski do realizacji w następnych latach.
 

Opracowanie: Irena Gruszeczka

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 2287


Uwaga! Wszystkie materiały opublikowane na stronach Profesor.pl są chronione prawem autorskim, publikowanie bez pisemnej zgody firmy Edgard zabronione.


BAROMETR


1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów: 0

Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies.
Dowiedz się więcej.