Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Danuta Szulęcka
Zajęcia zintegrowane, Artykuły

Ocena opisowa w edukacji wczesnoszkolnej

- n +

Ocena opisowa w edukacji wczesnoszkolnej

Ocenianie postępów ucznia w nauce nigdy nie należało do czynności łatwych. Wymaga ono, bowiem od nauczyciela dużego doświadczenia, rzetelności w celowej obserwacji, opartej na systematycznej kontroli pracy uczniów, jak również obserwacji rozwoju ucznia. Dlatego przed ocenianiem powinniśmy postawić sobie cele
- edukacyjne, - w których powinniśmy się spytać, czy stawiane dziecku wymagania, nie są zbyt wysokie, lub czy nie za niskie. Czy dziecko w swoim działaniu zmierza we właściwym kierunku, czy spełnia te wymagania w przewidywanym czasie. A źródłem tych wymagań będzie program kształcenia.
- rozwojowe, - w których pytamy jak daleko jest dziecko względem swoich możliwości, czy dokonują się w dziecku jakieś zmiany rozwojowe?

Wszystkie rozważania na temat oceny szkolnej w klasach I - III doprowadziły do zmiany tradycyjnej, cyfrowej oceny. Zmiana systemu oceniania wg prof. dr hab. Anny Brzezińskiej powinna obejmować następujące obszary:
1. Jak daleko w rozwoju jest dziecko względem wymagań stawianych mu przez nauczyciela?
2. Jak myśli o dziecku (odbiera je) nauczyciel?
3. Jakie jest zaangażowanie, wysiłek dziecka oraz jakość uzyskiwanych przez nie efektów?
4. Jak dziecko ocenia siebie? - Uruchomienie samooceny przez dziecko1.

Przyjmując taki sposób oceniania, przyjmujemy pojęcie "oceny opisowej", w której należy wyróżnić trzy funkcje.
* Informacyjną - co dziecku udało się poznać, zrozumieć, opanować, nauczyć? Jakie dziecko zdobyło umiejętności, co już potrafi, jak kontroluje to, co robi?
* Korekcyjną - co już ma opanowane, co już robi dobrze, nad czym musi popracować? co powinno zmienić?
* Motywacyjną - zachęca do podejmowania dalszego wysiłku, stwarza nadzieję na osiągnięcie sukcesu, dodaje wiary w możliwości dziecka - wzmacnia je.
Dobre ocenianie to takie, które uruchamia refleksję nad sobą, to takie, które dostarcza informacji zwrotnych i wreszcie takie, które ma jasno sformułowane kryteria. Tym wymaganiom wychodzi naprzeciw "ocena opisowa" Ocena opisowa to ustne lub pisemne poinformowanie o postępach ucznia; o tym jak wykonał zadania, przy czym najpierw podkreślamy w niej to, co uczeń wykonał dobrze, a później wskazujemy niedociągnięcia i sposób ich poprawy. Ocena opisowa nie jest celem samym w sobie Ma ona dostarczyć informacji uczniowi, nauczycielowi i rodzicom.

Nauczycielowi
- dostarcza informacji, na jakim poziomie rozwoju znajduje się uczeń w danym momencie edukacji oraz o tym, czy stosowany przez nauczyciela system pracy z uczniem jest efektywny.

Uczniowi
- dostarcza informacji o efektach jego szkolnej aktywności i wskazówek, jak pokonywać napotkane trudności, motywuje do dalszego wysiłku, zachęca do samooceny, umacnia wiarę we własne możliwości.

Rodzicom
- dostarcza rzetelnej, szczegółowej informacji o ich dziecku, na podstawie, której będą mogli w porę podejmować właściwe działania na rzecz jego dalszego, prawidłowego rozwoju.

W okresie nauczania zintegrowanego dziecko nabywa umiejętności, którymi posługiwać się będzie przez wszystkie lata szkolnej edukacji, a nawet w dorosłym życiu. Umiejętności te dotyczą głównych dziedzin nauki i zachowania. W dziedzinie nauki szczególną wagę przywiązuje się do czytania, pisania, wypowiadania się i rachowania. W dziedzinie zachowania obserwuje się wszystko co wiąże się z działaniem dziecka w społeczności szkolnej. Wiadomą rzeczą jest, że dziecko podejmując naukę w klasie I pełne jest jak najlepszych chęci, wręcz jest spragnione wiedzy. Pierwsza pani cieszy się na ogół takim kredytem zaufania, jaki nigdy więcej nie dostanie żaden nauczyciel. Ale jedną z przyczyn stopniowego wygasania w dzieciach chęci do nauki uznaje się ocenę szkolną - może nie wszystkim, ale niektórym należało ją po prostu zlikwidować, a niektórym zmienić tak, aby wychodziła szkoła naprzeciw potrzebom dziecka. To były główne tendencje do wprowadzenia oceny opisowej. W nauczaniu zintegrowanym nie ma miejsca na niepowodzenie dydaktyczne. Zakłada się, bowiem, że każde dziecko rozwija się na miarę swoich możliwości i w odpowiednim dla siebie tempie. Zawsze należy pamiętać, że w kl. I w jednej ławce może spotkać się uczeń urodzony 3 stycznia i uczeń urodzony 22 grudnia, rocznik ten sam, a różnica sięga jednej szóstej długości życia.

Dopiero w kl. III, a nawet w IV różnice wynikające z wieku zacierają się i tracą swoje znaczenie. Na początku, kl. I jednak taka sytuacja jest bardzo ważna i tu ocena opisowa jest zbawieniem dla takich dzieci, ponieważ dotyczy ona nie tylko postępów w nauce, ale także ogólnego poziomu rozwoju konkretnego dziecka.

Stosuje się trzy rodzaje oceniania
* Bieżące - podczas każdego zajęcia
* Okresowe - na półrocze i na koniec kolejnych lat
* Końcowe po zakończeniu pierwszego etapu edukacji

Należy jednak zawsze pamiętać, że ocena opisowa za I semestr zawiera zalecenia dla ucznia, zaś w ocenie na koniec roku już takiego zalecenia nie ma.
Nauczyciel w kl. I - III stosuje wszystkie te formy oceniania.

Ocena bieżąca

- Odbywa się każdego dnia w trakcie zajęć, polega ona na stałym informowaniu ucznia o jego zachowaniu i postępach.
- Jest to ocena sławna, motywująca do aktywności, do wysiłku, wyraźnie wskazująca osiągnięcia i informująca, co należy jeszcze zrobić, jak to wykonać i jak usprawnić swoją pracę. Nauczyciel sprawdza, chwali za wysiłek, za chęć do pracy, za wytwór pracy, nagradza uśmiechem, pochwałą, gestem, rozdaje znaczki umowne, (wytwory pracy i informacje gromadzi w teczce) Swoje spostrzeżenia zapisuje w dzienniku, zeszycie stosuje kryteria obowiązujące w szkole. Na tej podstawie dokonuje oceny semestralnej. Ocena bieżąca jest bez porównywania z osiągnięciami innych ludzi, bez "polowania" na potknięcia. Ma charakter rozwijający dziecko, kształtujący, stymulujący jego rozwój.

Ocena semestralna jest oceną podsumowująco - zalecająca
* Redagowana pisemnie
* Informacje o osiągnięciach ucznia, ale równocześnie zawiera wskazania, nad czym uczeń powinien intensywniej popracować w następnym semestrze, by nie dopuścić do braków edukacyjnych.

Ocena końcowa - podsumowująco - klasyfikacyjna
* Wyrażona na piśmie na koniec roku
* W sposób jasny i precyzyjny informuje o osiągnięciach ucznia w danym roku w zakresie
- osiągnięć edukacyjnych
- zachowania
- osiągnięć szczególnych
* nie zwiera już żadnych wskazań i zaleceń

Ważne jest, aby w okresie zbierania informacji do tworzenia oceny robić to systematycznie wtedy łatwiej będzie stworzyć obraz dziecka i jego osobowości oraz wyrazić obiektywną ocenę, która spełni zasadę sprawiedliwości i akceptacji jest wyraźnie manifestowana przez dzieci. Należy zawsze o tym pamiętać, każde małe dziecko jest bardzo sprawiedliwe i oczekuje tego od otoczenia.

Ocena opisowa jest oceną najbardziej wiarygodną, ponieważ składa się na nią komentarz czynności ucznia, jego osiągnięć i możliwości doskonalenia tych czynności. Ważnym składnikiem oceny opisowej są sprawdziany pisemne, ćwiczenia praktyczne, konkursy, zadania do samodzielnego wykonania te formy składają się na kształtowanie u dziecka krytycyzmu wobec siebie, umiejętność samooceny, pomagają mu znaleźć swoje miejsce w grupie. Lista adresatów oceny jest krótka: dziecko, rodzice, dziadkowie, ewentualnie psychologowie, terapeuci. Ale nie można zapominać, że kiedy piszemy ją na świadectwie jest to dokument urzędowy.

A więc:
* Ocena powinna informować ucznia o jego osiągnięciach, stawiać przed nim zadania i dostarczać motywacji
* Dla rodziców powinna stanowić przystępne źródło informacji o sukcesach i kłopotach ich pociech i wskazywać drogę, jaką mogliby jej pomóc.
* Z oceny powinno wynikać, na co mogą liczyć nauczyciele pracujący z uczniem i w jakim zakresie potrzebna jest dziecku pomoc psychologa lub terapeuty.
* Ocena powinna się prezentować na tyle godnie i syntetycznie zarazem, by móc znaleźć się na świadectwie szkolnym, mieszcząc się na jednym kawałku papieru.

Forma oceny jest dowolna, ale z doświadczeń już wynika, że rodzice wolą ocenę w formie "wypracowania" - jest lepiej odbierana i ma większy walor informujący. Daje się lepiej czytać i daje poczucie indywidualizacji. Rodzic oddaje nam pod opiekę swoje dziecko,
o które przecież bardzo się troszczy. Chce, aby jego dziecko było dobrze uczone
i dobrze prowadzone w szkole. Chce, więc o nim wiedzieć jak najwięcej i jak mu w razie potrzeby pomóc. Chcę często rozmawiać z panią i dlatego rodzice z klas młodszych są tak często w szkole. Zatem trzeba mieć dużo tolerancji dla tych ludzi, a oni pomogą nam
w pracy. Należy pamiętać, aby:

Opowiadać rodzicom nie tylko o rzeczach przykrych i trudnościach w pracy, ale należy chwalić dziecko i podkreślać postępy - nawet niewielkie.

Nie należy porównywać dziecka do żadnego innego

Nie rozmawiać z rodzicami o problemach w "przelocie", kiedy nie ma się czasu.

Reasumując obserwacje, rozważania i pracę z oceną opisową nauczyciele w większości stwierdzają, że ocena opisowa dobrze się sprawdza. Jest bardziej przyjazna dla dziecka, łatwiej pomaga wkroczyć w świat nauki szkolnej, zawiera więcej informacji niż stopień szkolny.

Literatura

1. Anna Brzezińska(1993) Szkoła twórcza - autorskie klasy, program, nauczyciele. Kwartalnik Pedagogiczny nr 1
2. A.Brzezińska, E.Misiorna, I.Pacholczyk - "Ocena opisowa w edukacji wczesnoszkolnej" WOM Poznań 1998
3. Biuletyn informacyjny - Vulcan Zarządzanie Oświatą 1/2003

Przypisy:
1. A. Brzezińska (1993) Szkoła twórcza - autorskie klasy, programy nauczycielskie. Kwartalnik Pedagogiczny nr 1 

Opracowanie: Danuta Szulęcka

Zgłoś błąd    Wyświetleń: 11455
 
   Komentarze
  • b.koszyk, 2007-02-11

    Dobrze zebrane wszystkie informacje, które są ważne dla nauczyciela.

  • Piotr, 2008-04-15

    Przykładowy program do tworzenia oceny opisowej w komputerze
    www.selke.pl



  • Dodaj komentarz
      Barometr
    1 2 3 4 5 6  
    Średnia ocena: 4.33



    Ilość głosów: 6
      Publikacje

    Nowe zasady publikacji
    Szukaj autora i tytuł
    Ostatnio dodane materiały
    Ranking publikacji 
    Najczęściej zadawane pytania
      Twoje konto
    Zaloguj się
    Załóż konto
    Zapomniałem hasła
      Forum
    Nauczyciel - awans zawodowy
    Matura
    Korepetycje
    Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam


    O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

    2000-2014