Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Motyw wędrówki w literaturze fantasy

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO DLA TRZECIEJ KLASY GIMNAZJUM

(Wstęp dla nauczycieli)
Innowacje, jakie przyniosła reforma oświaty to nie tylko stworzenie gimnazjów. Zmiany te dotyczą również nauczanego materiału, a w tym także lektur, do czytania których niejednokrotnie zmuszani byli uczniowie. Do kanonu lektur trzeciej klasy gimnazjum włączony został utwór, będący przykładem literatury fantasy - "Hobbit, czyli tam i z powrotem" J.R.R. Tolkiena. Czy zmiany te idą w dobrą stronę? Myślę, że wyrażę opinię wielu nauczycieli, twierdząc, że wprowadzenie tego typu literatury spowodowało, że uczniowie chętniej zaczęli czytać, a co najważniejsze sami sięgają po książkę.

Na popularność, jaką przeżywa literatura fantasy niewątpliwie miały wpływ głośne premiery kinowe: "Władca Pierścieni" cz. I "Drużyna Pierścienia" i cz. II "Dwie wieże" w reżyserii Petera Jacksona, na podstawie powieści J.R.R.Tolkiena, "Wiedźmin" w reż. Marka Brodzkiego na podstawie opowiadań Sapkowskiego, czy wreszcie "Harry Potter" w reż. Chrisa Columbusa.

Szaloną popularność fantasy, którą obserwujemy ostatnio, należy tłumaczyć tym, że zaspokaja ona potrzeby każdego marzyciela, odwołując się do podstawy marzeń - archetypów. Ponieważ marzenia ludzkie są podobne, łatwo odbieramy i przyswajamy pewne motywy i symbole, które właśnie dostrzec możemy w tego typu literaturze. Przykładem może być wędrówka. Motyw podróży to obraz wyznaczający schemat fabularny większości opowiadań i powieści tego gatunku. Wędrówka i wędrowcy to bardzo ważny motyw, bowiem od wieków symbolizuje ona ludzką chęć przygody i poznania świata, jest także literacką metaforą ludzkiego życia. Ale w literaturze fantasy motyw ten nabiera jeszcze jednego znaczenia. Wędrówka jest symbolem walki, zmagania się z własną słabością i z przeciwnościami losu. Frodo na naradzie u Elronda mówi w końcu: Ja pójdę z pierścieniem i przyjmuje na siebie brzemię, od którego wcześniej chciał się uwolnić. Wędrówka Drużyny Pierścienia spełnia funkcję odkupienia podstawowych wartości, naruszonych przez zło.
Uczniowie prowadzeni przez nauczyciela bez wątpienia sami dojdą do takich wniosków, starając się odpowiedzieć na pytanie: co jest celem wędrówek przedstawionych bohaterów, po co w ogóle się wędruje? Trzeba przy tym pamiętać, że wędrówka to podstawowe marzenie, bliskie chyba każdemu człowiekowi: otworzyć drzwi i wyjść w świat.

A droga wiedzie w przód i w przód,
Skąd się zaczęła, tuż za progiem.
I w dal przede mną mknie na wschód,
A ja wciąż za nią - tak jak mogę...

- śpiewa stary podróżnik Bilbo. A w czasie wędrówki poznaje się oczywiście świat, jego ścieżki i bezdroża, podpatruje tajemnice, obserwuje i uczy się odróżniać Dobro od Zła.

W związku z tym, że "Hobbit" jest od niedawna lekturą obowiązkową, brakuje jej opracowań, konspektów lekcji. Mam więc nadzieję, że mój scenariusz pomoże innym nauczycielom, szczególnie tym początkującym.

Cele lekcji:
Uczeń:
- poznaje utwory, będące przykładem literatury fantasy;
- analizuje utwory z różnych dziedzin sztuki (powieść i film);
- czyta ze zrozumieniem i gromadzi słownictwo na określony temat;
- potrafi swoją wypowiedź opatrzyć cytatem;
- dokonuje selekcji materiału słownikowego;
- redaguje wypowiedź, stosując wybrane zwroty frazeologiczne.

Metody:
- burza mózgów
- praca z tekstem
- praca w grupach
- metoda metaplanu

Materiał:
- powieść J.R.R. Tolkiena "Hobbit, czyli tam i z powrotem"
- film "Władca Pierścieni. Drużyna Pierścienia" w reż. Petera Jacksona
- fragmenty filmu "Willow" w reż. Rona Howarda.
Uczniowie czytali całą powieść Tolkiena "Hobbit", oglądali film "Władca Pierścieni", a na lekcji oglądają wybrane fragmenty filmu "Willow" (część początkową, wyjaśniającą cel wędrówki głównego bohatera Willowa Afguta).

Pomoce dydaktyczne:
- powieść J.R.R.Tolkiena "Hobbit"
- film "Władca Pierścieni"
- film "Willow"
- Słownik frazeologiczny
- Słownik wyrazów bliskoznacznych

Przebieg lekcji

1. Jaka może być wędrówka? Skojarzenia uczniów z tym rzeczownikiem. Sporządzenie mapy mentalnej (w centrum tablicy umieszczamy słowo "wędrówka" i rysujemy promienie, na których uczniowie umieszczają samoprzylepne karteczki, z zapisanymi swoimi skojarzeniami).

2. Uporządkowanie uczniowskich skojarzeń - podzielenie ich na synonimy i określenia (uczniowie pojedynczo podchodzą do tablicy i sami decydują o zakwalifikowaniu danego skojarzenia do odpowiedniej grupy, przeklejając kartki)

synonimy wyrazu wędrówka określenia rzeczownika wędrówka
wycieczka, tułaczka, niecodzienna, pouczająca,
pielgrzymka, włóczęga, trudna, szczęśliwa, pouczająca,
wagary, podróż, niebezpieczna, samotna, wyczerpująca, bezcelowa,

3. Ćwiczenia słownikowe (praca w grupach)

grupa a - Słownik wyrazów bliskoznacznych
Uczniowie szukają synonimów wyrazu wędrówka i uzupełniają stworzoną na tablicy notatkę brakującymi wyrazami bliskoznacznymi oraz wędrowiec (np. podróżnik, obieżyświat, pielgrzym, pątnik, koczownik, wycieczkowicz, turysta, emigrant, globtroter, piechur, włóczęga, włóczykij, banita, wygnaniec)

grupa b - Słownik wyrazów bliskoznacznych Uczniowie szukają wyrazów bliskoznacznych do rzeczownika przygoda (np. przejście, perypetie, przeżycie)

grupa c - Słownik frazeologiczny Uczniowie szukają i wyjaśniają związki frazeologiczne z czasownikami iść, pójść
(np. coś poszło jak po maśle; pójść, gdzie oczy poniosą; iść komuś na rękę; iść na całość; pójść pod młotek; iść z duchem czasu; pójść po rozum do głowy; pójść z torbami)

grupa d - Słownik frazeologiczny Uczniowie szukają i wyjaśniają związki frazeologiczne z rzeczownikami przygoda, podróż. (np. poszukiwacz przygód, ktoś żądny przygód, żyłka podróżnicza, dziennik podróży, przygodni towarzysze podróży)

4. W jakich utworach zetknęliśmy się z wędrówką, podróżą bohatera?
(uzupełnianie tabelki)

Kto wędrował? Gdzie? W jakim celu?
Odyseusz do Itaki powracał do rodzinnego domu
Naród Wybrany do Ziemi Obiecanej by odnaleźć swój dom na ziemi
Lancelot i Perceval po świecie, a potem wracali do zamku Camelot szukali św. Graala
Don Kichot wędruje po świecie jako błędny rycerz w poszukiwaniu przygód
Marcin Borowicz i Andrzej Radek do Klerykowa uczyć się
Mały Książe po różnych planetach poznać świat, ludzi


5. Obejrzenie wybranych fragmentów filmu "Willow". Opowiedzenie dalszej
historii bohatera.
Omówienie wędrówek bohaterów "Hobbita", "Władcy Pierścieni" i "Willow":
- Gdzie i w jakim celu wędrowali bohaterowie?
- Dlaczego zdecydowali się na wyprawę?
- Czy osiągnęli cel podróży?
Uzupełnienie tabelki o bohaterów literatury fantasy.

Bilbo Bagins do siedziby smoka Smouga odzyskać skarb
Frodo do Mordoru zniszczyć pierścień
Willow Afgut na rozstaje dróg oddać dziecko Daikinów

6. Czy pod wpływem wędrówki bohaterowie się zmienili? Zapisanie wniosków. Zarówno Bilbo Bagins, Frodo jak i Willow Afgut mają do spełnienia misję, zadanie, do którego zostali wybrani. Wszyscy oni mają świadomość swej ważnej roli, choć tak naprawdę zostali zmuszeni do wyprawy. Wędrówka to zbieranie doświadczeń, znajdowanie sojuszników, przyjaciół. Jest to również okazja do walki z własnymi słabościami, np. strachem. Dzięki wędrówce Bilbo dowiaduje się, że lubi podróżować i, że jest świetnym złodziejem, Willow Afgut przestaje się bać, a Frodo staje się odpowiedzialnym, młodym człowiekiem. Podróż to najlepszy sposób na ukazanie bohatera w różnym świetle, jego zachowania wobec nieprzewidzianych zdarzeń. Dzięki podróżom bohater zdobywa wiedzę, dorośleje, zmienia się. A przy okazji utwór staje się ciekawy, pojawiają się nowe postacie i nowe miejsca.

7. Praca w domu.
Ta wędrówka zupełnie zmieniła jego życie. Opowiedz o podróży wybranego bohatera literackiego (charakterystyka z elementami rozprawki).

Opracowanie: IZABELA JEZNACH


 
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 4.43



Ilość głosów: 7

Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Najczęściej zadawane pytania
Zasady publikacji 
Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014