Scenariusz na uroczystość nadania imienia Jerzego Brauna Gimnazjum nr 1 w Dąbrowie Tarnowskiej

Osoby:
Komendant ZHP
Zastęp "Harcerze" - 8 osób
Zastęp "Poeci" - 3 osoby
Zastęp "Historycy" - 3 osoby
Zastęp "Filozofowie" - 3 osoby
Zastęp "Biografowie" - 3 osoby

+ zespół muzyczny /zastęp harcerzy/

I scena: ognisko, wszyscy występują z boku ustawieni jak do apelu,
Komendant naprzeciwko
/odgłos trąbki/

Komendant:
Całość - Baczność. Dzisiejszy bieg patrolowy będzie przebiegał pod hasłem "Jerzy Braun patronem Gimnazjum nr 1 w Dąbrowie Tarnowskiej". Zdobyte przez zastępy wiadomości pozwolą nam odpowiedzieć na pytanie - dlaczego to Jerzy Braun powinien zostać Patronem naszej szkoły?
Spocznij! Wystartował już zastęp "Harcerzy", który zbada działalność harcerską Jerzego Brauna. Czas na Zastęp "Poetów"

Zastęp "Poetów"
- Melduję zastęp "Poetów" gotowy do wykonania zadania:
Mamy zdobyć informacje na temat dokonań literackich Jerzego Brauna.

Komendant - Odmaszerować.

Wraca Zastęp "Harcerzy" i śpiewają "Gdzie strumyk płynie z wolna" /niosą materiały, rekwizyty/
Ustawiają się do meldunku...

Komendant:
Zanim zdacie relację z waszych poszukiwań rozpalacie ognisko.

Zastęp rozpala ognisko i śpiewa 2 zwrotki piosenki "Płonie ognisko".
Po piosence harcerze siadają na pniach.

Tymczasem Komendant wysyła kolejny zastęp "Biografów" na patrol. /w trakcie piosenki - bez słów/

Harcerz1:
To właśnie Jerzy Braun jest autorem tej znanej harcerskiej piosenki. Napisał ją gdy miał zaledwie 17 lat - zarówno słowa jak i muzykę - i odtąd stała się chyba najpopularniejszą piosenką harcerską. W młodości był bowiem harcerzem, prowadził zastęp "Lisów" w III Drużynie Gimnazjum im. Hetmana Tarnowskiego w Tarnowie a później zastał jej drużynowym.

Harcerz 3:
Tak pisał o harcerstwie Jerzy Braun.
"Kształtował się styl życia harcerskiego, synteza pogody, zuchowatości, brawury, zaradności, życzliwości, prawdomówności, honoru, obowiązkowości i wierności uznanym przez siebie ideałom. Harcerze to ten co nigdy się nie załamie i da sobie radę w każdej sytuacji, pospieszy z pomocą słabszym, wystąpi z inicjatywą, stanie na czele. Harcerstwo stało się u nas przede wszystkim szkołą charakterów."
/ zwija tekst i kładzie na stoliku /

Harcerz 4:
W 1918 r Jerzy Barun był już komendantem Hufca Harcerzy w Tarnowie. Pieśń "Płonie ognisko" i inne pieśni harcerskie - "Marsz harcerek", "Czy to w polu czy w obozie" - wydrukowano w wydawanym przez Jerzego Baruna miesięczniku "Czuwaj".

Harcerze 5:
- Tam też wydrukowano "Aforyzm starego harcerza np.:
"Nie rozbijaj namiotu na zboczu pagórka,
bo gdy lunie deszcz srogi, nim zdumiony siędziesz,
z namiotem, z głową, z nogiem pod wodą dasz nura,
lub jak Noe żeglować na namiocie będziesz. "

Harcerz 6:
/zagląda przez ramię do tekstu Harcerza 5/ Albo inny:
"Nie wrzeszcz nigdy na alarm, gdy się wróg podkradnie,
bo to robi w obozie zbyteczny ambaras
Tylko niechaj twa laska na kark wroga spadnie
a ręczę ci, że ryknie w wywieje zaraz"

Wraca drużyna Biografów: W milczeniu odmeldowują swój powrót i podchodzą do ogniska.

Biograf 1:
- Podjęcie studiów polonistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim zamyka w zasadzie okres tarnowski a zarazem harcerski w biografii Jerzego Brauna, pozostawiając bogaty ślad w jego poezji.

/ Harcerze przypina słowo HARCERZ na tablicy /

Biograf 2:
- Wróćmy jednak do początków - okresu związanego z naszym miastem.
O Dąbrowie - miejscu swojego urodzenia tak pisał we wspomnieniach"
/ czyta PAMIĘTNIKI J. Brauna /
" W moich wspomnieniach ożywa taki obraz - park z bramą wjazdową, ozdobioną herbami Tarnowskich, coś jakby dwór w głębi, ale to resztki zamku, dziedziniec i marmurowe stajnie, a obok dom parterowy, w którym mieszkali znajomi moich rodziców, radcostwo Murdzeńscy. W tym parku był staw z łabędziem i drewniane ławeczki w zaścielonych złotymi liśćmi alejach.. ... wałęsały się po nich gromadki chłopców grających w pliszki i guziki, a w sobotę dostojne, brodate sylwetki Żydów w lisich czapkach, bo miasteczko Dąbrowa Tarnowska liczyło około 90% ludności starozakonnej. Często tu obozowały tabory cygańskie, nieraz rozkładał namioty cyrk wędrowny, a niemal stale kręciły się tu karuzela, której rozkoszy zażywały nie tylko dzieci, lecz i miejscowa inteligencja."

Biograf 3:
Czyta; "Szkoła znajdowała się przy głównej ulicy miasteczka, niestety zbyt ciasniej, wiodącej z rynku do koscioła. Kościół.. . był to budynek czarny ze smołowych desek. Nakryty stromym dachem z gontów... okolony płotem z żelaznych prętów na białym podmurowaniu, a u wejścia stały trzy białe, murowane dzwonnice..................... / dalej czyta coraz ciszej siadając przy ognisku.


Biograf 2
Długo by można czytać o Dąbrowie we wspomnieniach Jerzego Brauna. Nasze miasteczko z początku wieku zostało utrwalone także w poezji Brauna.

/ wiersz "Miejsce urodzin"/ fragm. 1,2,7,8,9 str 127 /
Od dnia wstępują wiry wzbudzonych wspomnieniem lat,
jak ciemna studnia chaosu wre pamięć tłumem kształtów,
szumi odkrzepłym życiem dawno umarły świat
i łkanie toczy się w gardło znaglone uczuć gwałtem.
W iluminacjach błyskawic zgubione krajobrazy
Wytrysły mi z nicości gejzerami rozgrzanej krwi.
Jak wywar minionych epok ryb pełen, chrabąszczy i płazów
trącają się atomy powracających dni.
(.. .)

Terminowałem ja u was potęgi polskiego nieba,
które sam boski Apollo powołał na swój Akropol!
Tyleż biedniejszy od was, że mnie podtarnowska gleba
Zrodziła śród jałowizn, w szpalerach wiślanych topól.

Dla was wawelskie podwórce, kościoły magnatów Słowa
dla mnie zapadły kąt, niegodzien waszego rzemyka.
Moje rodzinne miasteczko nazywało się Dąbrowa.
pełne było furmanek chłopskich zaprzężonych w jednego konika.

Bieda kąsała i znój, zawzięty bój o morgi,
na rynku w ciżbie straganów wybladli snuli się Żydzi.
W sklepikach pachnących starzyzną kupowało się na borg
a dumnych zamków i grodów nikt nigdy tam nie widział.


Biograf 2:
- W rodzinnej Dąbrowie ukończył czteroklasową szkołę powszechną. Zachował się wpis do księgi uczniów / pokazuje kserokopię i kładzie na stoliku/.

Biograf 3:
- Pochodził z rodziny o wielkich patriotycznych tradycjach niepodległościowych. Rodzice - ojciec znany w Dąbrowie notariusz i działacz Towarzystwa Gimnastycznego SOKÓŁ i matka - członek Towarzystwa Szkół Ludowych mającego ogromny wkład w dzieło szerzenia oświaty, także harcerka.
W atmosferze troski i miłości rodziców, głębokiej religijności, patriotyzmu wraz z rodzeństwem odebrał Jerzy staranne wychowanie a potem wykształcenie.

Biograf 1:
- Następny okres życia to pobyt w Tarnowie - gdzie przeniosła się rodzina Braunów - a tam gimnazjum i działalność harcerska o której już mówili harcerze.

Harcerze przy ognisku śpiewają piosenkę "Kawał chleba do plecaka".

Wracają Poeci / niosą książkę z tytułami książek Jerzego Brauna /

Poeta 1:
- Gdy Jerzy Braun rozpoczął studia polonistyczne miał już pewien dorobek literacki. Obok pieśni harcerskich i "Szopki harcerskiej" także operę i epos pt. " Jerozolima ginąca".

Poeta 2:
- W mury Alma Mater wchodził więc człowiek młody ale z dużym doświadczeniem życiowym, niezwykłą wrażliwością na sprawy polityczne, społeczne i artystyczne.

Poeta 3:
Jako poeta zadebiutował w 1922 r tomikiem poezji " Najazd Centaurów".
Historia.../ przerywa /

Komendant:
Historia..... .. Zastęp Historyków.. na patrol! Wasze zadanie - Jerzy Braun JAKO BOJOWNIK O NIEPODLEGŁOŚĆ! . Odmaszerować.!

Poeta 3:
A więc... Jako poeta zadebiutował w 1922 r. Z tomiku "Moja matka" pochodzi wiersz "Przyroda".

Recytacja wiersza "Przyroda".

Biograf 1:
Tu trzeba dodać pewne fakty z życia:
W okresie studiów Jerzy Braun bardzo aktywnie włączył się w życie artystyczno- literacki kół: Sympozjon i Helion. Wydawał też "Gazetę Literacką". Rozwijające się zainteresowania społeczno - polityczne oraz współpraca z warszawską KWADRYGĄ sprawiły, że w 1929 r Braunowie przenieśli się do Warszawy.

Na patrol wychodzi zastęp Filozofów.
Komendant: Jerzy Braun - filozof. Wasze zadanie - główne myśli filozoficzne Brauna.

Poeta 2:
Posłuchajmy fragmentu wiersza pt. "Toast" w którym Jerzy Braun dał się poznać jako żywiołowy, pełen entuzjazmu, radości życia i pasji młody człowiek.

Jakże cudownie życie goni,
jak się pysznie toczy świat -

Oto już dziś mi zegar dzwoni
na mych dwadzieścia krzepkich lat!!!
/.../
Nie wim doprawdy jakie plany
i jak u licha będę żył -
-wali się na mnie rozhukany
huragan blasków, morze sił!!!

I coś po snach mych dzwoni.. .dzwoni...
w dzwon niedosiężny, w święty dzwon...
jakiś mnie mocarz z młotem goni
i w niesłychany jęczy ton!

I jest coś we mnie, co jest burzą...
co jest piekielnym ciosem w mózg!!
Jakieś się we mnie słońca chmurzą...
jakichś piorunów bije druzg!
(...)
Pachną mi wiosny, płoną lata,
jesienie, zimy, śmiech i żal...
po wszystkich pięciu częściach świata
hen, w niebosiężną lecę dal! !!

Tunelem marzeń góry wiercę
i jednym haustem pije wiatr,
a mam szerokie, bujne serce
Od Himalajów, aż do Tatr!

Wracają Historycy:

Historyk 1:
- Lata II wojny światowej przekształciły Jerzego Brauna z człowieka myśli w człowieka czynu. Zaangażował się w walkę o niepodległość w organizacji podziemnej "Nowa Polska". W 1940 r Nowa Polska połączyła się z Warszawianką i Grunwaldem tworząc UNIĘ - Jerzy Braun został jej prezesem. Jest autorem deklaracji ideowej Unii, głównym architektem i ideologiem tej największej katolickiej organizacji konspiracyjnej. Członkiem UNII był też mody student Karol Wojtyła.
W deklaracji Unii czyta: "My - to społeczność świadomych swych obowiązków względem Boga, ojczyzny, bliźniego i siebie samego wyznawców prawd wiary katolickiej czyli społeczności nie bezczynnych dewotów lecz aktywnych, konsekwentnych i bezkompromisowych realistów Ideałów Chrystusowych w życiu publicznym, społecznym i prywatnym".

PIOSENKA HARCERSKA AUTORSTWA JERZEGO BRAUNA

Poeta 3:
Jerzy Braun był gorliwym katolikiem. Najważniejsze nakazy religii - jak napisał w książce "Hoene - Wroński a Polska współczesna" to: Miłuj Boga czyli miłuj prawdę i tego, który ją stworzył. Miłuj bliźniego - bo zrzeszenie solidarne wszystkich ludzi jest Prawem Najwyższym w historii"
Wiersz: "Modlitwa człowieka"

Wciąż jestem małą kukłą i w oczach mi ciemno
spójrz na mnie, Ojcze wielki, zmiłuj się nade mną.
Czemu gnasz mnie przez lasy dni moich i zdarzeń.
Strachem grożą mi zewsząd wszystkie twoje twarze. (cały utwór)

Historyk...:
Napisał hymn Unii wraz ze Stanisławem Bukowskim.
(czyta) Miłość swą mocą zmieni, cały ten wielki świat.
Prawdę wynurzy z cieni, że bliźni to nasz brat.
Dobro zwycięży złość, piękno wypełni brud.
Szczęścia dostąpią prości. Radość uświęci trud.
Bo miłość wielką jest potęgą,
Miłością przecież jest sam Bóg.
Kto się z miłością nie sprzysięga
Ten Bogu, światu i nam wróg
Bo UNIA wielką jest potęga,
Z miłością czerpie swoją moc.
Po przebudowę świata sięga
By w jasny dzień przemienić noc.
(tekst kładzie na stoliku)

Historyk 2:
Pełnił Jerzy Braun funkcję przewodniczącego Rady Jedności Narodowej, a także - choć krótko - ostatniego Delegata Rządu na Kraj. Był aktywnym działaczem Polskiego Państwa Podziemnego a w XI 1945 r został aresztowany. Ponownie uwięziony w 1948 r i sądzony z art.86 "za działalność przeciwko ustrojowi państwa polskiego..." i skazany na dożywocie.

Historyk 3:
Wyrok obniżony do 12 lat więzienia, został w 1958 r uchylony, a śledztwo umorzone " z powodu braku podstaw do wniesienia aktu oskarżenia".

Poeta 2:
Długoletnie więzienie nie osłabiło siły woli tego niezwykłego człowieka.
W więzieniu we Wronkach powstały dwa poematy "Moja Matka" i "Prometej Adam".
Pierwszy zrodzony z tęsknoty za rodziną: matką, którą uwielbiał, która w międzyczasie zmarła, żoną skazaną na 6 lat i bratem na 7 lat więzienia, drugi poświęcony Mickiewiczowi.


"Do Matki"

O Matko! Ty zrodzona kiedyś u wrót Krymu
Tam gdzie wielki litewski bóg epos swój przerwał
gdy wąż go raził żądłem i w drodze zatrzymał,
zanim ze Złotym Rogiem, poprzez biel i czerwień
chorągwi - dla Legionu poświęcanej w Rzymie -
zdążył przez step nad Wisłę (śmierć zdążyła pierwej!)
- szłaś dalej nieświadoma tym tropem pielgrzymim,

by życiem swoich epok powiązać interwał,
aż trafiłaś do Polski przez step Ukrainy
i tam - w lasów kolebce - urodziłaś syna,

co sercem się zaczepił u Sprawy bezdomnej
i mlekiem gwiazd karmiony, kęsami błyskawic
trud wziąć na wątłe barki ważył się ogromy
i giął się w głuchej męce pod ciężarem Sprawy
w trwodze, że Bóg się gromem o talent upomni
i strzaska pierś znękaną - odtrąci, nim zbawi.
(...)
Pomnę litewskich jezior krwawozłotą rudę
w zachodach słońc pławioną na diament i kruszec
I tam, gdzie duch Świtezi przez sitowia brodzi,
ty, Matko, razem z nami płynęłaś na łodzi.

Tam, nad tarnowską ziemią, gdzie trwa upór Szeli,
byłeś ze mną,. Aż w cichej odpoczęłaś trumnie.
Dziś ty u Boga, w szumie skrzydeł archanielskich,
gdy ja w popłochu. - Lecz walczę.. . Człowiek - to brzmi dumnie.
Ktoś chustkę w krwi ściętego zamoczył Samuela.
Matko! Ty już wiesz wszystko! Ta chusta jest dla mnie.

/ Poeta przypina słowo POETA/

Biograf 2:
Ostatnią dekadę życia, lata 1965 - 1975 spędził w Rzymie. Pisał, wydawał swoje dzieła filozoficzne, w radio watykańskim wygłosił około stu prelekcji, jeździł z odczytami o polskiej kulturze. Był tytanem pracy. Co roku wydawał jedną książkę, mimo że żył w skrajnym niedostatku...

Poeta 3:
W tym czasie wyszły m.in. takie utwory jak " 1000 lecie chrześcijaństwa w Polsce", " Wiara szukająca rozumu" oraz dwa tomiki poezji " Oddech planety" i " Rytmy włoskie".

Wraca zastęp Filozofów: / niosą dzieła filozoficzne/

Filozof 1:
W latach 30 - tych sytuacja w kraju była trudna - niepokoiło to Jerzego Brauna, a także rosnące wpływy faszyzmu w Europie, umacnianie komunistów na Wschodzie i coraz bardziej widoczny kryzys cywilizacji zachodniej. W pracach filozoficznych Józefa - Marii Hoene - Wrońskiego znalazł punkt oparcia i światopoglądowy drogowskaz i odtąd Jerzy Braun zafascynował się filozofią tego zapomnianego XIX wiecznego polskiego myśliciela oraz ideą mesjanistyczną

Filozof 2:
Najkrócej można powiedzieć, że była to filozofia religijna, która przewidywała dla chrześcijaństwa misję zbawczą świata po wrzeniach rewolucyjnych, niepokojach i antagonizmach społecznych miała przenieść erę spełnionego chrześcijaństwa.

Filozof 3:
Bogaty jest dorobek Jerzego Brauna - filozofa. Jest to kilkadziesiąt publikacji cenionych przez współczesnych myślicieli a także Kościół i papieża Pawła II.
/ przypina słowo FILOZOF/

Biograf 1:
Jerzy Braun był człowiekiem wszechstronnie uzdolnionym. W poszukiwaniu nowych form wyrazu artystycznego pisał także scenariusze filmowe, sztuki teatralne, napisał także operę i komponował pieśni.

Harcerze 7:
Był patriotą oddanym Ojczyźnie i narażającym swoje życie dla jej dobra. Był wszędzie tam, gdzie toczyła się walka: w Powstaniu Warszawskim, w organizacjach podziemnych i kierownictwie ugrupowań politycznych. Wiele lat spędził w więzieniach. Już w latach młodości jako harcerz mobilizował młodszych ludzi do pracy dla Ojczyzny i angażowania się w życie społeczeństwa.

Historyk:
Zmarł w 1975 r 17. X. w dniu Kongresu Filozoficznego poświęconego Mądrości Krzyża.
W czasie uroczystości pogrzebowej zaintonowano niezwykłą w tej scenerii pieśń... "Płonie ognisko i szumią knieje".
Ten niestrudzony propagator odnowy Polski i świata w duchu chrystianizmu powrócił do kraju i spoczął na Powązkach w Alei Zasłużonych.
/ przypina słowo MĄŻ STANU/

TRĄBKA
Komendant: Druhowie, koleżanki i koledzy.. . zaśpiewajmy razem tę piękną pieśń harcerzy
/ 2 zwrotki/
PIEŚŃ - " Płonie ognisko"

Wszyscy wstają.

Komendant:
Będę wyrazicielem nas wszystkich tu zgromadzonych mówiąc, że dla naszej szkoły wielkim zaszczytem będzie noszenie Imienia naszego Wielkiego Rodaka, Jerzego Brauna.
Panie Burmistrzu, w imieniu uczniów, nauczycieli i rodziców Gimnazjum nr 1 w ...................................................... proszę o nadanie szkole imienia Jerzego Brauna.

Burmistrz:
Na wniosek.......... Rada Miasta nadaje......... itp.

Opracowanie: Bogumiła Miodowska - Ćwierz
Bogusława Więcek - Tryczyńska