Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Ocena opisowa i jej funkcje. Ocenianie opisowe z zachowania.

Ocenianie stanowi ważny element procesu uczenia się wspierający przyjęte cele kształcenia. Na poziomie ogólnokrajowym zbiorem takich celów są podstawy programowe. Kładą one większy nacisk na kształcenie kompetencji kosztem szczegółowej wiedzy przedmiotowej. Pozwala to nauczycielowi na większą swobodę w określaniu szczegółowych celów kształcenia oraz metod ich realizacji a co za tym idzie także na tworzenie własnych systemów oceniania.

Zgodnie z założeniami reformy oświatowej od kilku lat uczniowie klas młodszych nie otrzymują stopni (jedynek, dwójek ani piątek). Zamiast świadectwa ze stopniami z języka polskiego, matematyki, czy środowiska społeczno - przyrodniczego uczeń i jego rodzice otrzymują świadectwo, na którym zbiór zdań opisuje zachowanie i postępy w nauce dziecka.

W klasach I - III obowiązuje ocena opisowa, która dotyczy:

a) postępów w zakresie wiedzy i umiejętności uzyskanych przez ucznia;
b) wykorzystania własnych możliwości z uwzględnieniem czynników psychofizycznych, środowiskowych i rodzinnych;
c) aktywności podczas zajęć lekcyjnych;
d) zachowania, które jest integralną częścią oceny opisowej.

Opis spełnia wiele ważnych funkcji, wśród których wyróżnia się funkcję motywacyjną, wychowawczą, diagnostyczną, informacyjną.

Funkcja motywacyjna oceny należy zdaniem pedagogów do jednej z najlepszych. Zachęca dziecko do podejmowania dalszego wysiłku związanego z nauką w szkole i w domu, motywuje ucznia do skutecznej pracy nad sobą.

Kolejną ważną funkcją jest funkcja wychowawcza. Opis cechuje szacunek i życzliwe nastawienie do dziecka, wiara w jego możliwości. Dzieci nie rywalizują między sobą chwaląc się stopniami, dzięki czemu unika się podziału na lepszych i gorszych uczniów. Nowy sposób oceniania w znacznym stopniu pozwala wyeliminować stres, umożliwia stosowanie głównie wzmocnień pozytywnych, powoduje, że atmosfera w klasie jest spokojniejsza, bardziej przyjazna.

Funkcja diagnostyczna daje odpowiedź na pytanie, jak daleko w rozwoju jest uczeń względem wymagań stawianych przez nauczyciela; informacyjna - przekazuje informację, co dziecku udało się poznać, zrozumieć, jakie dziecko nabyło umiejętności, co już potrafi samodzielnie wykonać, jaki jest wkład jego pracy.

Wyróżnia się także funkcję korekcyjną i rozwojową. Funkcja korekcyjna odpowiada na pytanie, co uczeń ma już opanowane, co robi dobrze, nad czym musi jeszcze popracować, co poprawić, zmienić, udoskonalić, a rozwojowa - odpowiada na pytania, czy dokonują się zmiany w samym dziecku, jakie jest tempo i dynamika tych zmian.

Ocena opisowa pozwala śledzić na bieżąco rozwój dziecka. Rodzice, wiedząc z czym maluch ma kłopoty, mogą mu pomóc. Uwzględnia wysiłek dziecka, a nie tylko uzyskany przez nie rezultat. Ocenianie opisowe ma położyć kres erze uczenia się "dla stopnia". Pozwala ono na indywidualizację podejścia do ucznia. Stosowanie stopni szkolnych zmusza nauczyciela do przyłożenia w danym momencie jednakowej miarki do wszystkich uczniów, podczas gdy opis umożliwia jednakowo życzliwe potraktowanie wszystkich, a więc uwzględnienie obiektywnie istniejących różnic tempa rozwoju uczniów 1.

Ocena opisowa powinna uwzględniać następujące sfery rozwoju ucznia:

  • poznawczą - zakres wiedzy, umiejętności, jakości zainteresowań, motywacji, zdolności,
  • intrapsychiczną - możliwości i ograniczenia, poczucie własnej wartości,
  • odporność, interpersonalną - kontakty z kolegami, nauczycielami, pełnione role społeczne, akceptowanie i przestrzeganie zasad oraz norm życia społecznego.

    Liczne rozważania na temat nowych zasad oceniania wykazują następujące cechy oceny opisowej:

  • jest związana z działalnością ucznia;
  • ujawnia jego braki i osiągnięcia;
  • ukierunkowuje dalsze postępowanie;
  • stwarza podstawę do porównywania osiągnięć dziecka 2.

    Wymaga ona od nauczyciela wnikliwej obserwacji ucznia i wychwytywania jego mocnych i słabych stron. Dla ułatwienia opisu dziecka stosuje się kartę osiągnięć ucznia zawierającą rubryki, w których określa się jego pracę, postawy, działalność w danych dziedzinach.

    Dobre ocenianie to takie, które:

  • uwzględnia możliwości dziecka
  • bierze pod uwagę wkład pracy dziecka, jego wysiłek włożony w wykonanie jakiegoś zadania
  • nie etykietuje dziecka
  • zachęca do dalszej pracy, uświadamia, że wysiłek się opłaca
  • nie pełni funkcji kary czy nagrody
  • uwzględnia postęp, jaki dokonał się w dziecku.

    Jest to ocenianie wspierające, czyli "takie wyrażanie opinii, które docenia starania ucznia, pozwala mu myśleć o sobie pozytywnie, z szacunkiem. Wskazywanie błędów służy nie tyle ocenie, co analizie, która jest podstawą korekty" 3. Opis oprócz zalet posiada również słabe strony. Nowy system oceniania sprawił nauczycielom wiele kłopotów. Musieli oni nie tylko zrozumieć zasady nowoczesnego oceniania, ale także zapomnieć o starych przyzwyczajeniach. W nauczaniu zintegrowanym stosuje się opisową ocenę z zachowania. Uwzględnia funkcjonowanie ucznia w środowisku szkolnym oraz respektowanie zasad współżycia społecznego i ogólnie przyjętych norm.

    W klasach I - III ocena zachowania jest oceną opisową. Ocena z zachowania nie może mieć wpływu na: oceny z zajęć edukacyjnych, promocję do klasy programowo wyższej lub ukończenia szkoły. Opisując zachowanie uczniów bierze się pod uwagę następujące kryteria:

  • systematycznie odrabia zadania domowe,
  • jest punktualny,
  • przestrzega ustalonych zasad zachowania w szkole, na wycieczce
  • umie współpracować z kolegami w zespole,
  • potrafi panować nad swoimi negatywnymi emocjami (gniewem, złością, kłótliwością, agresją fizyczną i słowną),
  • udziela pomocy kolegom.

    Rodzice mają czasami problemy z rozszyfrowaniem oceny opisowej. O wiele jaśniejsze dla nich było ocenianie za pomocą cyfr. Usunięcie stopni szkolnych z oceniania najmłodszych uczniów zaciera jasną dotąd sytuację. Czym była piątka, każdy wiedział (tak przynajmniej sądził), wiedział też, że stała wyżej niż trójka. Co zaś oznacza "Ola popełnia nieliczne błędy przy czytaniu tekstu pisanego" - dobrze to czy źle i czy lepiej niż "Grześ popełnia jedynie drobne błędy przy czytaniu tekstu drukowanego"?

    Najczęściej dokonywana jest ocena:

  • bieżąca - bezpośrednio w czasie zajęć, wskazuje mocne i słabe strony pracy oraz sposoby poprawy,
  • semestralna - ma charakter bardziej ogólny i pełniej informuje o aktywności dziecka;
  • roczna - podkreśla zmiany w rozwoju dziecka, wynikające ze stosowania wskazówek zawartych w ocenia semestralnej.

    Ocenę opisową "wystawia" nauczyciel. Przewiduje się, iż "korzystając z różnych źródeł informacji np.: obserwacja dziecka, informacje rodziców, pielęgniarki, lekarza nauczyciel ma możliwość poznania zarówno zespołu uczniowskiego, jego struktury, ról uczniowskich w zespole, obowiązujących w nim norm, jak i poznania każdego ucznia, jego wiedzy i umiejętności, samooceny, aspiracji, dążeń i zainteresowań, cenionych wartości, stosunku do nauki, strategii uczenia się, zakresu i przyczyn trudności. Służą temu:

    - obserwacje
    - analizy wytworów ucznia
    - testy sprawdzające i sprawdziany
    - zadania praktyczne
    - rozmowy, wywiady
    - ankiety
    - badania socjometryczne" 4.

    W nowym "Arkuszu ocen ucznia/słuchacza szkoły podstawowej dla klas I - III" nie ma rubryk, w których wpisywane byłyby oceny cyfrowe. Na każdą ocenę końcoworoczną w młodszych klasach zostawione jest tam miejsce na stronie formatu A-4. Można na tej stronie umieścić obszerną i wyczerpującą ocenę opisową zarówno z zachowania, jak i z osiągnięć ucznia w całym roku szkolnym. Jednak tak wyczerpujące informacje nie można umieścić na Świadectwie szkolnym, na którym przeznaczono tylko 6 linijek na ocenę z zachowania i 12 linii na ocenę osiągnięć ucznia ze wszystkich edukacji.

    Krótka informacja umieszczona na świadectwie bywa trafna jedynie w przypadku dzieci mających znaczące osiągnięcia, natomiast w odniesieniu do reszty uczniów może być myląca.

    Okres wdrażania reformy oświaty ma trwać do 2006 roku. Być może uda się do tego czasu znaleźć rozwiązania doskonalące opisowy sposób oceniania osiągnięć uczniów i jednocześnie nie obarczające nauczyciela dodatkowymi czynnościami.

    1 E. i J. Pytlakowie, Ocena opisowa dla Windows
    2 P. Kowolik, O ocenie i ocenianiu uczniów, "Życie Szkoły", 1994 / 8,
    3 M. Roszkowska-Przetacznik, L. Wtorkiewicz, Ocenianie opisowe - diagnoza i motywacja, Kraków 2000
    4 A. Juszkiewicz, Kształcenie zintegrowane w klasach I-III. Poznaję świat i wyrażam siebie, Warszawa 1999

    Opracowanie:
    mgr Lucyna Moskal
    nauczyciel nauczania zintegrowanego
    PSP w Pilchowie


  •  
      Barometr
    1 2 3 4 5 6  
    Oceń artukuł!



    Ilość głosów: 0

    Szukaj autora i tytuł
    Ostatnio dodane materiały
    Najczęściej zadawane pytania
    Zasady publikacji 
    Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
      Twoje konto
    Zaloguj się
    Załóż konto
    Zapomniałem hasła
      Forum
    Nauczyciel - awans zawodowy
    Matura
    Korepetycje
    Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

    O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

    2000-2014