Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Funkcjonowanie dziecka w rodzinie a rozwój altruizmu

Olbrzymi wpływ na kształtowanie wrażliwości dziecka na los drugiego dziecka i gotowość przyjścia mu z pomocą ma rodzina. Rodzina stwarza bytowe warunki egzystencji jej członków oraz umożliwia zaspokojenie ich podstawowych potrzeb biologicznych. Wywiera również wpływ na rozwój umysłowy, społeczny, moralny dzieci i młodzieży, kształtowanie ich osobowości, internalizacja określonych wartości i norm postępowania. Rodzina jest środowiskiem wychowawczym, w którym tkwią największe możliwości wszechstronnego rozwoju człowieka. Istotnym zadaniem rodziców jest zaspokajanie podstawowych potrzeb psychicznych dziecka. Podstawową potrzebą dziecka jest potrzeba miłości, ciepła i życzliwości. Zaspokojenie tej potrzeby stymuluje osiągnięcia rozwojowe. Dziecko, które ma zaspokojone poczucie bezpieczeństwa i jest chronione od lęków, rozwija się szybciej i lepiej w zakresie kontaktów społecznych. Począwszy od niemowlęctwa dziecko w trakcie rozwoju psychicznego przejawia wiele potrzeb, które zaspokajają rodzice lub inne osoby pełniące funkcję rodzicielską. Potrzeba wzoru przejawia się w okresie, gdy dziecko naśladuje czynności i zachowanie osób z otoczenia. Dzieci w rodzinie formułują swe postawy, kształtują sposób bycia, ustalają normy moralne. Rodzina jest swoistym "buforem" między jej członkami a światem. Dlatego też matka i ojciec powinni rozumieć, jaka na nich ciąży odpowiedzialność za los dziecka.

Postawy prospołeczne, stanowią warunek niezbędny egzystencji i prawidłowego funkcjonowania ludzi. Dlatego też każdy rodzic powinien troszczyć się o to, by takie postawy kształtować. Wśród postaw kształconych w procesie wychowania ważną rolę stanowią postawy prospołeczne. Przejawiają się one w uwrażliwieniu innych osób i grup społecznych oraz gotowości do podejmowania korzystnego dla nich działania. Do postaw tych należą: postawa współdziałania, życzliwości, sprawiedliwości oraz altruistyczna.

System ogólnych postaw dotyczący ustosunkowania się dziecka do otaczającego świata, zwany charakterem, kształtuje się w okresie, gdy ono zaczyna pojmować, że nie każdy sposób zaspokajania potrzeb wywołuje aprobatę otoczenia. Rodzice preferując i nagradzając jedne sposoby zachowania, a ganiąc inne, wskazują dziecku, jak powinno się zachowywać w konkretnej sytuacji. Dziecko obserwuje także rodziców i innych członków rodziny. Widzi, w jaki sposób odnoszą się do siebie, do podejmowanych zadań, do innych ludzi. Ustosunkowanie się rodziców do otoczenia, wyrażane w różnych opiniach wpływa na podobne widzenie tych spraw przez dziecko. W młodszym wieku szkolnym utrwalają się te sposoby zachowania, które często powtarzane są w odniesieniu do dziecka lub też w jego obecności. Przy współudziale rodziny kształtują się zachowania prospołeczne tj. ustosunkowanie się do środowiska i umiejętność nawiązywania pozytywnych kontaktów z innymi ludźmi, zdolność do odczuwania ich przeżyć emocjonalnych, poszanowanie indywidualności drugiego człowieka, tolerancja wobec odmiennych poglądów, poszanowanie własności społecznej.

W ramach środowiska rodzinnego E. Misiorna [1987, s. 67-68] wyodrębniła grupę czynników, które wpływają na kształtowanie się wrażliwości dziecka na los drugiego człowieka i gotowość przyjścia mu z pomocą.

Należą do nich:
1. sytuacja społeczna rodzin badanych dzieci:
- wykształcenie rodziców;
- struktura rodziny;
- liczba dzieci w rodzinie;
- pozycja dziecka w rodzinie;
2. organizacja życia w rodzinie:
- obowiązki dziecka w rodzinie - ich charakter i częstotliwość;
- organizacja dnia dziecka w rodzinie;
3. system wychowania i atmosfera wychowawcza w rodzinie:
- system kar i nagród;
- wartości uznawane przez rodziców;
-stosunek rodziców do kontaktów społecznych dziecka;
- kontrola czasu wolnego dziecka prze rodziców.

Rodzina stanowi grupę społeczną, w której dziecko przyswaja normy społeczne, zasady współżycia i współdziałania z ludźmi. Swoistość ta wynika z silnych powiązań emocjonalnych członków rodziny, intensywności i bezpośredniości oddziaływań wychowawczych. Z psychologicznego punktu widzenia czynniki te umożliwiają uczenie się zachowań społecznych w sposób najbardziej trwały i efektywny. Mechanizmem kształtującym postawy altruistyczne jest naśladowanie rodziców. Z drugiej strony, rodzice mają możliwość bezpośredniego oddziaływania na dziecko, stosując przy tym różne środki wychowawcze, "wysuwając" ku dziecku swoje oczekiwania i żądając ich realizacji.

Liczne badania jak podaje J. Karyłowski [1977, s. 64] wskazują, iż czynnikiem o podstawowym znaczeniu mającym wpływ na rozwój zdolności do zachowań prospołecznych jest silny związek emocjonalny między dzieckiem a rodzicami. Dawanie dziecku ciepła i okazywanie mu miłości sprzyja kształtowaniu się pozytywnego stosunku do samego siebie i wiary we własne siły. Stanowi to ważną przesłankę zdolności do zachowań prospołecznych. Kontakt z rodzicami stanowi dla dziecka model, wzorzec kontaktów z ludźmi. Okazywanie przez rodziców miłości dziecku kształtuje u niego przyszły pozytywny stosunek do innych ludzi. Jest on także czynnikiem sprzyjającym identyfikowaniu się dziecka z rodzicami, przyjmowaniu ich wartości i naśladowaniu ich zachowań.

Odpowiednie pokierowanie rozwojem dziecka, zapewnienie mu właściwych warunków do życia, odpowiedzialność i świadomość wychowawcza będą w dużym stopniu wpływać na postawy dziecka wobec innych ludzi: najpierw osób z najbliższego otoczenia, później kolegów z klasy i szkoły, z biegiem lat - wobec coraz szerszych kręgów społecznych.

W podjętej odnowie naszego kraju wyjątkowe miejsce przypada rodzinie w kształtowaniu pozytywnych form społecznego zachowania. Wydaje się, że świadomość wychowawcza rodziców i ich poczucie odpowiedzialności za los dziecka ma ogromne znaczenie w jego dalszym życiu.


LITERATURA:
1. Misiorna E., Rozumienie potrzeb drugiego człowieka przez dzieci w młodszym wieku szkolnym, Życie Szkoły 1987 Nr 3.
2. Karyłowski J., Rozwój i kształtowanie zachowań prospołecznych u dzieci i młodzieży, NURT 1977/78.
3. Łobocki M., Współdziałanie nauczycieli i rodziców w procesie wychowania, NK, Warszawa 1985.
4. Skorny Z., Psychologia wychowawcza dla nauczycieli, WSiP, Warszawa 1987.

Opracowanie: Stanisława Maluszczak


 
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów:

Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Najczęściej zadawane pytania
Zasady publikacji 
Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014