Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Wychowawcza funkcja rodziny

Pedagogiczna definicja rodziny zawiera elementy, które mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju osobowości człowieka, kształtowania się jego ogólnej postawy życiowej, jego zdrowia psychicznego i przystosowania społecznego.

W pedagogice przez wychowanie rozumie się poczynania planowe, przemyślane i zorganizowane. Taki właśnie charakter ma działalność wszystkich instytucji, które powołane są do kształtowania osobowości dziecka, rozwijania ich intelektu, przygotowania do wykonywania określonego zawodu. W pełni uzasadnione jest dążenie do elementarnego zharmonizowania celów i zadań, zasad i metod postępowania wychowawczego wszystkich instytucji. Zawarta w tym sformułowaniu idea wyraża się w pragnieniu stworzeniu młodemu pokoleniu warunków jak najbardziej harmonijnego i wielostronnego rozwoju, przy takim równocześnie, aby to było korzystne nie tylko dla jednostki, ale również dla całego społeczeństwa, którego ta jednostka jest nierozłączną i autonomiczną częścią.

Integracja wszystkich oddziaływań wychowawczych ma szczególne znaczenie. Zarówno w wielkich zbiorowości społecznych ( państwo, środowiska lokalne), jak i małej zbiorowości, jaką jest rodzina, zachodzą ciągle różne zmiany i przeobrażenia. Społeczne tło rozwoju i dorastania młodego pokolenia nie jest stabilne. Zwiększa się ilość bodźców oddziałujących na dzieci już od pierwszych lat życia.. I dlatego współdziałanie w obrębie wychowania jest absolutnie niezbędne. Nie może być z tego wyłączona rodzina. Chodzi tu o dobro dzieci, które nie powinny być pozostawione same sobie.

Kiedy mówi się o wychowaniu w rodzinie, nie jest zupełnie jasne, czy chodzi o oddziaływanie świadome, przemyślane, zgodne z celami i zadaniami np. szkoły, z którą dzieci związane są ściśle przez kilkanaście lat, czy o indywidualne koncepcje rodziców, czy o całokształt wpływów środowiska rodzinnego.

Rodzina jest naturalnym środowiskiem życia dzieci i młodzieży i jako takie oddziałuje na nie socjalizująco (uspołeczniająco), stwarzając warunki sprzyjające rozwojowi lub hamujące go. Niezależnie od tego, jak funkcjonuje, czy jest środowiskiem zdrowym i wartościowym moralnie, czy też przejawia wyraźne cechy patologii - w każdym przypadku kształtuje ich osobowość, postawę społeczną, wyznacza koleje losu.

W rodzinie dziecko uczy się zaspokajania pierwszych potrzeb, reagowania na odczuwane braki, wyrażania takich uczuć, jak zadowolenie, radość, niepokój, lęk, gniew. W rodzinie dziecko po raz pierwszy spotyka się z wartościowaniem: dobra lub zła, uczy się norm postępowania, jest wdrażane do funkcjonowania w czekających je rolach społecznych: członka rodziny, przedszkolaka, ucznia, kolegi, itp.

Rodzina często nieświadomie poprzez wzory zachowań kształtuje pierwsze wyobrażenia dziecka o otaczającym je świecie, panujących stosunkach między małżonkami, rodzicami a dziećmi, między rodzeństwem czy też obcymi. Ta sfera wpływów rodziny jest bardzo ważna.

Dużą rolę w rodzinie odgrywa również klimat psychiczny. Dobry klimat psychiczny zespala rodzin jako całość, sprzyja porozumiewaniu się i wzajemnemu zrozumieniu, rozładowywaniu konfliktów, pozwala na tworzenie i doskonalenie systemu wychowania najbardziej korzystnego z punktu widzenia rozwoju osobowości dziecka i jego przygotowania do życia, wzbogaca życie rodzinne o najcenniejsze wartości. To właśnie klimat psychiczny wywiera największy wpływ na to, jakie jest podstawowe środowisko życia dziecka.

Warunki ekonomiczne pozwalają na pełniejsze zaspokojenie potrzeb materialnych, kulturalnych, ale nie stanowią wyznacznika poziomu kulturalnego rodziny.

Stwarzane przez dorosłych wzory osobowe i wzory zachowań, ich postawy i poglądy oraz znacznie szersze oddziaływania środowiska pozarodzinnego, z którym dziecko wcześnie wchodzi w kontakty, pogłębiają często różnice między oddziaływaniami naturalnymi, spontanicznymi, przypadkowymi a wychowawczą działalnością rodziny. Nakłada to na dorosłych obowiązek wnikliwego śledzenia rozwoju dziecka, dobrej organizacji życia rodzinnego oraz przemyślanego postępowania wychowawczego.

Wychowawczej działalności rodziny nie jest w stanie zastąpić żadne inne środowisko ze względu na typ więzi łączących z rodziną oraz obyczajowo i społecznie usankcjonowany fakt konieczności jej posiadania. Dzieci pozbawione rodziny lub żyjące w rodzinach rozbitych - dorastają w atmosferze pewnej dyskwalifikacji. W odczuciu społeczeństwa, a także jednostki mieć rodzinę, to znaczy mieć własne społeczne zaplecze, własne określone miejsce, obyczajowość, kulturę, tradycję.


Do podstawowych dziedzin planowego oddziaływania rodziny zaliczamy:

  • Troskę o prawidłowy rozwój fizyczny dziecka, jego sprawność i zdrowie,
  • Troskę o rozwój intelektualny (umysłowy),
  • Zaspokajanie potrzeb emocjonalnych (uczuciowych) dziecka, przy równoczesnym wzbogacaniu jego życia uczuciowego, rozwijaniu w nim dyspozycji pozytywnych i przełamywaniu dyspozycji negatywnych (egocentryzm, skłonności egoistyczne, brak wyobraźni i wrażliwości na potrzeby czy krzywdy innych),
  • Wdrażanie w kulturę własnego społeczeństwa, grupy społecznej, z którą jest się najczęściej związanym, w kulturę ogólnoludzką,
  • Rozbudzenie zainteresowań i potrzeb kulturalnych,
  • Wpajanie społecznie akceptowanych zasad i norm moralnych (stanowią one trzon moralnej postawy jednostki),
  • Uspołecznianie dziecka poprzez kształtowanie postawy otwartej na problemy otaczającego świata, ścierające się tendencje, odwieczną walkę dobra ze złem, dążenia do postępu i sprawiedliwości społecznej, autentycznej równości i wolności ludzi, walkę z zacofaniem i obskurantyzmem,
  • Przygotowanie go do samodzielnego życia,
  • Uczenie organizowania własnego życia zgodnie z potrzebami i warunkami, jakie stwarza rzeczywistość społeczna,
  • Uodparnianie na napotykanie trudności i niepowodzenia, hartowanie charakteru i silnej woli,
  • Rozbudzanie u dziecka poczucia godności osobistej oraz poczucia godności narodowej, tak ważnej i cennej zawsze, a szczególnie teraz, gdy rozszerza się sfera kontaktów z innymi krajami,
  • Rozwijanie dyspozycji do doskonalenia siebie, niepopełniania tych samych błędów,
  • Kształtowanie ambicji i aspiracji na poziomie własnych potencjalnych możliwości, często niedocenianych i nie wykorzystywanych, bez równoczesnego popadania w kompleksy lub - co jest jeszcze gorsze - samouwielbienie, zarozumiałość, tzw. bufonadę, lekceważenie czy wywyższanie się ponad innych ludzi,
  • Uczenie umiaru i skromności, która jeżeli nie jest fałszywa i pozorna, stanowi autentyczny wyznacznik wartości, określa to, co się nazywa dużym formatem człowieka,
  • Uczenie tolerancji dla wszelkiej odmienności poglądów (pod warunkiem, że nie są one szkodliwe czy groźne społecznie), cech indywidualnych, zainteresowań i dążeń,
  • Rozwijanie uczuć patriotycznych, szacunku dla tradycji narodowych, ich wkładu w kulturę ogólnoludzką, postawy gotowości do walki o bezpieczeństwo, dobre imię i pozycję w świecie własnego narodu, państwa.

    Wymienione zostały tu podstawowe zadania w ramach wychowawczej funkcji rodziny. Jedne zadania realizowane są w nadmiarze lub tylko na nich koncentruje się uwaga rodziców, inne zaś pomijane są całkowicie. Niektóre rodziny obszerne sfery oddziaływań pozostawiają szkole lub innym instytucjom, wychodząc z założenia, że należy to wyłącznie do ich obowiązków. Nie bierze się pod uwagę, że bez udziału i wsparcia rodziny nikt nie wpoi dziecku zasad moralnych, którymi będzie się ono zawsze w życiu konsekwentnie kierowało. Największe starania szkoły mogą okazać się daremne, jeśli dom nie będzie zainteresowany nauką i osiągnięciami dziecka.


    Podsumowanie:

  • Wychowawcza funkcja współczesnej rodziny musi być rozpatrywana na szerszym tle zachodzących w niej przemian i ich konsekwencji.
  • Działalności wychowawczej rodziny nie można odrywać od innych funkcji.
  • Rodzina to instytucja o niepowtarzalnym typie więzi i wzajemnych zależności, stanowi ona nierozłączną i niepozbywalną część indywidualnej biografii człowieka.
  • Cechą charakterystyczną wychowawczej funkcji rodziny jest rozległość zadań, które powinny być zsynchronizowane z zadaniami innych instytucji oddziałujących na dzieci.
  • Nauczyciel, musi posiadać dobrą orientację w ogólnej problematyce rodziny. Stale aktualizowany zasób wiedzy jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania wychowawcy. I słusznie zakłada się, że jednym z istotnych czynników efektywności dydaktyczno-wychowawczej szkoły jest dobra znajomość wychowanka i jego środowiska rodzinnego. Jest to niezbędny warunek nie tylko w indywidualnej pracy z wychowankiem, ale także we współpracy z rodzicami.

    Opracowanie: Izabela Kobus


  •  
      Barometr
    1 2 3 4 5 6  
    Oceń artukuł!



    Ilość głosów: 0

    Szukaj autora i tytuł
    Ostatnio dodane materiały
    Najczęściej zadawane pytania
    Zasady publikacji 
    Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
      Twoje konto
    Zaloguj się
    Załóż konto
    Zapomniałem hasła
      Forum
    Nauczyciel - awans zawodowy
    Matura
    Korepetycje
    Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

    O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

    2000-2014