Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Studium przypadku dziecko z zaburzeniami emocjonalnymi

SPIS TREŚCI

1. WSTĘP
2. ANALIZA PRZYPADKU
3. IDENTYFIKACJA PROBLEMU
4. GENEZA DYNAMIKI
5. PROGNOZA NEGATYWNA I POZYTYWNA
6. PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ
7. UWAGI KOŃCOWE
8. BIBLIOGRAFIA

1. WSTĘP

Zaburzenia emocjonalne u dzieci stają się coraz bardziej powszechnym zjawiskiem. Rodzice i nauczyciele często nie wiedza, czy zachowanie dziecka mieści się jeszcze w granicach normy, czy są sygnałem o początkach rozwoju zaburzenia.

Dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi przeżywają częściej i intensywniej niż inne dzieci emocje złości i lęku. a także mają trudności z wyrażaniem tych uczuć w sposób uważany za właściwy.

Gwałtowne wybuchy złości są tym objawem zaburzeń emocjonalnych, które w szkole najłatwiej jest zaobserwować, bo są szczególnie uciążliwe dla otoczenia. Mogą mieć formę ataku słownego czy fizycznego na inną osobę albo niszczenia przedmiotów. Wybuch złości może mieć formę obrażania się, za-mknięcia się w sobie połączonego często z ucieczką albo ukryciem się w niedo-stępnym miejscu. Charakterystyczne dla tych dzieci jest to, że przyczyna wywo-łująca wybuch z punktu widzenia zewnętrznego obserwatora wdaje się niepro-porcjonalnie mała i nie znacząca w stosunku do siły, z jaką dziecko zareagowa-ło. Mały incydent dotykający bolesnego problemu dziecka może doprowadzić do wybuchu eksplozji.

Dzieci te często dezorganizują działania grupy, narażają siebie i innych na niebezpieczeństwo, wymagają wzmożonej uwagi nauczyciela.

Tą siłą są emocje, których rozwój przebiegał z różnych powodów niepra-widłowo, wskutek czego odgrywają one w życiu dzieci rolę destrukcyjną. Emo-cje nie są ze swojej natury siłą destrukcyjną. Przeciwnie, pełnią bardzo ważną funkcję w życiu człowieka. Dzięki nim wiemy, co dla nas jest dobre i korzystne, a co jest niekorzystne, czego należy unikać.

Tak jak człowiek wraz ze wszystkimi jego procesami psychicznymi pod-lega rozwojowi, tak i emocje zmieniają się w toku życia, stają się coraz dojrzal-sze, coraz lepiej spełniają swoją funkcję. W rozwoju tym zasadnicze znaczenie mają doświadczenia życiowe zdobywane przez dziecko. Podstawowym źródłem doświadczeń kształtujących sposób emocjonalnego reagowania dziecka jest jego rodzina oraz otoczenie, w którym dorasta.

2. ANALIZA PRZYPADKU

Marek pochodzi z pełnej rodziny, ma starszego brata i dobre warunki by-towe. Obydwoje rodzice pracują zawodowo, dbają o swoje dzieci, są troskliwi, dają dzieciom poczucie bezpieczeństwa i miłość. W działaniach rodziców wspiera ich także rodzina. Matka jest w stałym kontakcie z nauczycielami, pe-dagogiem szkolnym i terapeutami. Także uczęszcza na terapię dla rodziców dla dzieci sprawiających trudności wychowawcze prowadzone przez Poradnię Psy-chologiczno-Pedagogiczną.

Marek urodził się o czasie, miał dużą wagę urodzeniową co było przyczyną ciężkiego porodu i niedotlenienia mózgu. Po porodzie zaobserwowano u dziecka drżenie kończyn, jednakże przyznano mu 10 punktów w skali Apgar.

Do 3 r. ż. dziecko rozwijało się prawidłowo.

Z badań Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej stwierdzono iż, spraw-ność intelektualna Marka kształtuje się na poziomie górnej granicy wyników przeciętnych. Zaznacza się przewaga inteligencji słownej nad zdolnościami praktycznymi. Wykazuje zdolności w kierunku matematycznym. Zadania wy-konuje samodzielnie, szybko i prawidłowo, niekiedy wykraczające poza mate-riał przewidziany programem szkolnym. Buduje logiczne, poprawne pod wzglę-dem gramatycznym, bogate w słownictwo wypowiedzi słowne. Artykulacja nie-zbyt wyraźna. U dziecka stwierdzono dysleksję rozwojową w postaci dysgrafii. Marek dysponuje bogatym zasobem wiedzy ogólnej, przejawia dużą ciekawość poznawczą.

3. IDENTYFIKACJA PROBLEMU

Około 3 r. ż. mama zauważyła pewne niepokojące zmiany u syna. Otóż Marek miewał czasami przyspieszony oddech i tracił kontakt z otoczeniem przez krót-kotrwałą chwilę. Po przeprowadzeniu dokładnych badań, stwierdzono u chłopca nieprawidłowy zapis EEG i zdiagnozowano epilepsję. Od 1997r dziecko leczone jest farmakologicznie przez Poradnię Neurologiczną w Gdańsku.

W okresie przedszkolnym u Marka nie wystąpiły ataki padaczkowe. Zauważono jednak, że bywa często rozdrażniony, męczliwy, skłócony ze światem, płaczliwy i wybuchowy, szczególnie wówczas, gdy jest hałas.

Marek ma problemy w sferze emocjonalno-społecznej. Bardzo łatwo wpada w złość, która często znajduje ujście w jego agresywnym zachowaniu, bije dziecko z którym się akurat bawi, albo zupełnie przypadkowe, które znajdu-je się w pobliżu. Wydawać się mogło, że są to spontaniczne i niekontrolowane wybuchy agresji, lecz kiedy zamierza się na dziecko uwaga jego jednocześnie kieruje się na nauczyciela, jakby sprawdzał, czy może pozwolić sobie na takie zachowanie, wiedząc, że jest niepożądane i naganne. Niepokojące jest również to, że bije dzieci po twarzy i głowie. Ponieważ problemy wychowawcze z chłopcem zaczęły się nasilać w klasie integracyjnej w okresie wczesnoszkol-nym, podjęto działania w kierunku nauczania indywidualnego.

Marek do tej pory korzystał z pomocy pedagoga szkolnego i logopedy. Rodzice, szczególnie mama Marka jest w stałym kontakcie z wychowawcą kla-sy, nauczycielem wspomagającym, a także z innymi nauczycielami i terapeuta-mi oraz dyrekcją szkoły. Matka w związku z problemami wychowawczymi dziecka uczęszczała na kurs terapii dla rodziców dzieci sprawiających trudności wychowawcze prowadzonej przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną.

4. GENEZA I DYNAMIKA

U Marka w okresie wczesnoszkolnym nasiliły się w dużym stopniu pro-blemy wychowawcze. Spowodowały one nieakceptowanie go przez grupę ró-wieśników. Marek wszczynał bójki, bił dzieci, wybuchał niekontrolowaną zło-ścią. Zdarzało się, że atakował nie tylko dzieci, ale także nauczycieli. Doprowa-dziło to do konfliktu między rodzicami, którzy chcieli wykluczyć go z grupy klasowej. Jednakże pomoc dyrekcji, pedagoga i wychowawcy zażegnały kon-flikt. Marek czuł się niedowartościowany. Częste problemy i konflikty w klasie były przypisywane właśnie jemu, a przecież bywało, że nie on był prowokato-rem zdarzenia. Niektórzy nauczyciele widzieli w Marku ucznia problemowego, pretensjonalnego nie zwracając uwagi na jego wysoki poziom inteligencji, szyb-kie tempo pracy, a co za tym idzie szybkie nudzenie się na lekcji.

Początek klasy czwartej wzmógł agresywne zachowania u chłopca. Było to najprawdopodobniej spowodowane naturalną zmianą systemu edukacyjnego. Marka ponownie skierowano na badania do poradni. Przyznano chłopcu na-uczanie indywidualne z możliwością uczestniczenia dziecka w wybranych zaję-ciach szkolnych.

Od stycznia 2004 r Marek uczestniczy w zajęciach indywidualnych i widać już korzystne zmiany w je-go zachowaniu. Indywidualna praca z uczniem pozwoliła na lepsze poznanie go przez nauczycieli poszczegól-nych przedmiotów. Dało to możliwość wykorzystania jego potencjału intelektualnego, chętnie uczestniczy w tych lekcjach, ma możliwość wykazania się swoją wiedzą i umiejętnościami.

5. PROGNOZA NEGATYWNA I POZYTYWNA

PROGNOZA NEGATYWNA - w przypadku zaniechania oddziaływań

- brak pomocy spowoduje pogłębienie się stanu lub odrzucenie chłopca przez grupę rówieśników
- odrzucenie jego osoby może źle wpłynąć na jego psychikę, nie będzie akcep-tował siebie
- jego kolegami zostaną uczniowie o podobnym zachowaniu
- jego zachowanie na lekcjach ulegnie pogorszeniu
- brak indywidualnego kontaktu nauczyciela z chłopcem będzie utrudnieniem w zdobywaniu wiedzy i umiejętności

PROGNOZA POZYTYWNA - w przypadku wdrożenia oddziaływań

- uczeń zaspokoi swoje potrzeby wykazania się wiedzą i umiejętnościami
- indywidualny kontakt z nauczycielem zwiększy możliwość zdobycia szerszej wiedzy i umiejętności
- poczuje się bardziej bezpieczny i wartościowy
- ulegnie poprawie jego zachowanie na lekcjach i kontakt z rówieśnikami
- będzie lepiej uczestniczył w życiu klasy i szkoły

6. PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ

- współdziałanie wszystkich osób pracujących z Markiem i jego rodziną: na-uczycieli, wychowawcy, psychologa, pedagoga, lekarza
- stopniowe przechodzenie z lekcji indywidualnych na lekcje z zespołem kla-sowym
- ciągłe stymulowanie jego zachowania
- dostrzeganie i nagradzanie dziecka za wszelkie zachowania akceptowane społecznie
- powierzanie uczniowi zadań do wykonania na rzecz klasy i szkoły
- kształtowanie u ucznia poczucia własnej wartości
- dalsze prace nad pozycją dziecka w grupie rówieśniczej
- rozwijanie poczucia odpowiedzialności za siebie i innych
- uwzględnianie na lekcjach stopnia koncentracji uwagi, zmęczenia dziecka i gotowości ucznia do podjęcia wysiłku intelektualnego
- ustalenie jasnych zasad wzajemnej współpracy i konsekwentne ich egze-kwowanie
- w stanach podwyższonego napięcia emocjonalnego stosowanie ćwiczeń re-laksacyjnych i ograniczenie nadmiaru bodźców
- włączenie ucznia do zajęć poza lekcyjnych zgodnie z jego zainteresowaniami (kółka przedmiotowe)

7. UWAGI KOŃCOWE

Mimo tak krótkiego czasu nauczania indywidualnego Marka, zauważono niewielkie pozytywne zmiany w zachowaniu chłopca. Zajęcia te stworzyły mu możliwość pełnego, aktywnego udziału w lekcjach. Krótszy czas przebywania z rówieśnikami zmniejszył nieco jego agresywność. Marek stał się spokojniejszy i bardziej zrównoważony. Zajęcia indywidualne pozwoliły mu rozładować napię-cie i niepokój związany często ze zbyt długo oczekiwaną odpowiedzią jego ko-legów z klasy.

Dalsza systematyczna praca z uczniem, regularna współpraca rodziców ze szkołą powinna przynieść pozytywne efekty zmian zachowania. Właściwy do-bór metod, systematyczność, a przede wszystkim cierpliwość i zrozumienie dla długotrwałego procesu terapii pedagogicznej, współpraca ze specjalistami oraz domem rodzinnym, prowadzą na ogół do pozytywnych efektów. W pracy z dzieckiem nadal należy bazować na pozytywnych wzmocnieniach, a unikać kry-tyki. Angażowanie Marka w życie klasy i zachęcanie go do aktywności wzmoc-ni jego poczucie wartości. Bardzo istotne jest egzekwowanie umiejętności w atmosferze życzliwości i spokoju. Chłopca należy często chwalić i zauważać nawet drobne społecznie akceptowane jego zachowania.

Współdziałanie wszystkich zainteresowanych zmianą zachowania dziecka i re-alizowanie wspólnej koncepcji pracy z dzieckiem, uwzględniającej wiedzę i doświadczenie zaangażowanych osób, jest podstawowym warunkiem powodze-nia. Przed nami jeszcze sporo pracy, ale cieszą nas, nawet te minimalne efekty. W swojej pracy należy dostrzegać nawet najmniejsze rezultaty i umieć się nimi cieszyć. Marek wymaga dalszej pracy. Udział w zajęciach rozwija w chłopcu poczucie pewności siebie, wiarę we własne siły, motywację i zachętę do dalszej pracy.

8. BIBLIOGRAFIA

M. Święcicka - Dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi
Warszawa 1996, CMP PP MEN
E.Chmielecka - Ćwiczenia służące kształtowaniu rozwoju emocjonalnego
Warszawa 1998
E. Dubowik, K. Maroszek, H. Kulas, R. Kościelak - Wybrane zagadnienia z psychologii rozwojowej i wychowawczej
Wydawnictwo Uczelniane AWF Gdańsk 1998
L. Frances, M. Baker - Rozwój psychiczny dziecka - poradnik dla rodziców, psychologów i lekarzy, GWP Gdańsk 1992
 

Opracowanie: Katarzyna Czapko


 
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Średnia ocena: 5.5



Ilość głosów: 2

Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Najczęściej zadawane pytania
Zasady publikacji 
Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014