Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Wykorzystanie literatury i czasopism dziecięcych w pracy dydaktyczno - wychowawczej przedszkola

Przedszkole jak instytucja realizująca zadania wychowawcze spełnia coraz większą rolę w jednolitym systemie wychowania.

Społeczno- pedagogiczna funkcja przedszkola obejmuje swym zakresem szeroko pojętą opiekę nad zdrowiem, bezpieczeństwem i prawidłowym rozwojem dzieci, wszechstronne wychowanie i przygotowanie do szkoły oraz pomoc rodzicom pracującym w zapewnieniu ich dzieciom opieki wychowawczej.

Program pracy wychowawczo- dydaktycznej z dziećmi w wieku przedszkolnym określa zadania wchodzące w zakres następujących dziedzin oddziaływania: wychowanie zdrowotne, moralno - społeczne, umysłowe, techniczne i estetyczne.

Do zadań w zakresie wychowania umysłowego należy:
- Zapoznanie z otoczeniem w powiązaniu z nabywaniem określonych umiejętności praktycznych;
- Wzbogacanie słownictwa, doskonalenie mowy komunikatywnej, poprawnej pod względem gramatycznym i artykulacyjnym;
- Rozwijanie motywacji do nauki jako źródła wiedzy;
- Przyswajanie elementarnej umiejętności czytania (specjalnie dobranych wyrazów, krótkich zdań i tekstów);
- Wyrabianie pełnej gotowości do nauki pisania.

Literatura dziecięca w przedszkolu, jej rola w rozwoju i wychowaniu małego dziecka, różne możliwości wykorzystania książek w pracy wychowawczej - wszystko to jest przedmiotem żywego zainteresowania nauczycieli przedszkola.

Początkowo książka w rękach dziecka jest tylko pewnego rodzaju zabawką - przedmiotem manipulacyjnej zabawy. Dziecko przewraca kartki, obraca książkę w różne strony, robi z niej domek lub daszek, gniecie kartki, rysuje na nich. Stopniowo zaczyna się interesować obrazkami. Zainteresowanie to jest jednak krótkotrwałe. Dopiero nauczyciel lub rodzice mogą zainteresować dziecko treścią książki.

Dopiero 5, 6 latki zmieniają swój stosunek do książki. Dziecko zaczyna traktować książkę po "dorosłemu" zgodnie z jego funkcją. Potrafi wychwycić sens oglądanej ilustracji, zachodzące związki między przedmiotami.

W kontakcie z książką rośnie również stopniowo rola tekstu.

W przeciwieństwie do młodszych przedszkolaków, dla których ilustracje pełniły poważną, często pierwszoplanową rolę a tekst był pewnego rodzaju podpisem, komentarzem obrazka, coraz ważniejsza staje się treść utworu i postacie bohaterów, ich losy. Ilustracje mogą wzbogacić tekst, ale nie są już nieodłącznym, koniecznym elementem.

W młodszych grupach książka pomaga wzbogacić zabawy dziecka. Ułatwia orientację w otaczającym go świecie ludzi, zjawisk i przedmiotów - w przedszkolu w ogrodzie, na podwórku. Ukazując wzory społecznego współżycia, książka staje się pomocna nauczycielowi w kształtowaniu właściwego stosunku dzieci do przedszkolnych kolegów, wspólnych zabawek, przyrody.

Utwory przeznaczone dla starszych dzieci przedstawiają szerszy krąg zjawisk, większy jest bowiem zasób pojęciowy dziecka 5, 6 letniego
w stosunku do ich młodszych, przedszkolnych kolegów. Jednak podobnie jak w młodszych oddziałach książka pomaga w porządkowaniu i utrwalaniu pewnych wiadomości o otoczeniu społecznym i przyrodniczym.

Literatura dla starszych dzieci przedstawia bardziej skomplikowane stosunki między ludźmi, ukazuje przykłady postępowania bohaterów, ich postawy w różnych sytuacjach. Przykłady te mogą być momentem inspirującym całą różnorodność wychowawczego oddziaływania.

Piękno polskiej mowy zawarte w książkach, artystyczne ilustracje mogą budzić wrażliwość estetyczną dzieci. Wyobraźnia i talent pisarza pomagają im ujrzeć wiele znanych przedmiotów i zjawisk w innym, nowym świetle, dostrzec urodę krajobrazu, piękno otaczającej przyrody. Książki działając na wyobraźnię dziecka zachęcają także do swobodnej twórczości plastycznej.

Treść książki, która poruszyła wyobraźnię, inspiruje zabawy dramatyzowane. W toku działania dziecko lepiej rozumie książkę. Ma okazję niejako "przyjrzeć się" bliżej bohaterom utworu, zastanowić się nad ich zachowaniem w konkretnych sytuacjach. Może uważnie prześledzić akcję, powiązać kolejne wydarzenia w logiczny układ przyczyn i skutków.

Dziecko w wieku przedszkolnym jest bezradne wobec teksu w książce. Ma ono jedynie dostęp do obrazków czy ilustracji. Zdane jest na pomoc dorosłego, który uświadamia dziecku, że oprócz obrazków i ilustracji w książce istnieje jeszcze tekst.

U dzieci 3 letnich podstawową formą przekazywania utworów literackich jest żywe słowo. Wyraziste żywe słowo dorosłego to pomoc dla dziecka w rozumieniu i emocjonalnym przeżywaniu utworu. Dziecku 3 letniemu często pomaga w skupieniu uwagi ładna lalka, kolorowy samochód, estetycznie wykonany obraz czy przypięte do tablicy sylwety.

W pozycji "Książka w wychowaniu przedszkolnym" Halina Mystkowska pisze: "Każdy utwór literacki wymaga dwóch artystów - autora i recytatora".

W swoje pracy z dziećmi zarówno młodszymi jak i starszymi zauważyłam, że wykorzystanie kukiełki było dla nich zawsze dużym wydarzeniem. W przedstawieniu ważny jest odpowiedni dobór kukiełki. Zbieram więc literaturę mówiącą o wykonaniu lalek do teatrzyku. W swoich zbiorach mam między innymi następujące pozycje: "Teatrzyk supełków" M. Kownackiej, "Zabawka ze skrawka" M. Misiurskiej, "Inscenizowanie literatury dziecięcej" J. Cybulskiej, "Żywe słowo w pracy z dziećm" H. Mystkowskiej.

Gromadzę także książki, które są przeznaczone do "wystawiania". "Za żywopłotem" M. Kownackiej, książki z serii "Teatrzyk malucha". Na ostatnich stronach książek "Cztery pory roku" M. Kownackiej znajdują się teksty z "Teatrzyku raz- dwa-trzy". Zbieram także wszelkie teksty "na scenę" z czasopism dziecięcych "Miś", "Świerszczyk".

Kukiełki wykonujemy wspólnie z dziećmi na zajęciach. Raz w miesiącu urządzamy przedstawienie. Podczas takich przedstawień dzieci mają możliwość osłuchania się z poprawną wymową. Wszystkie dzieci bardzo przeżywają takie przedstawienia.

Bajka to ten rodzaj literatury, z którą dziecko styka się bardzo wcześnie i to przy różnych okazjach. Z moich obserwacji wynika, że dzieci znają wiele bajek, te opowiadane przez babcie i mamy, oglądanych w telewizji. Nie chodzi tu wyłącznie o bajki jako gatunek literacki. W pojęciu dziecka bajką jest każde opowiadanie zawierające element fantastyki, niezwykłości, czegoś z czym dziecko nie styka się na co dzień. Na ogół dzieci bardzo lubią ten rodzaj twórczości. Bajka zaciekawia je, bo mówi o rzeczach i ludziach niezwykłych, niecodziennych, niespotykanych. Przenosi dziecko w świat fantastyczny, piękny, ciekawy. Dzięki temu bajki pobudzają wyobraźnię dziecka, wzbogacają jego wiedzę o życiu. Ukazując bohaterów dobrych i złych, kształcą poczucie sprawiedliwości, uczą dobroci i miłości, kształcą wrażliwość na piękno.

Znaczenie bajek ma bezsporne znaczenie, co podkreślają psycholodzy i pedagodzy. Bardzo ważne znaczenie ma atmosfera, nastrój w jakim opowiada się bajki. Treści te są później wyrażane w pracach plastycznych dzieci, rysunkach, malowankach, ulepiankach, mają także odbicie w ich zabawach.

Utwór literacki potrafi również rozbudzić opiekuńcze uczucia wobec zwierząt. "Kłopoty Burka z podwórka" uwrażliwia dzieci na opiekę nad zwierzętami zimą.

Jest wiele utworów, w których splatają się ze sobą poznawcze i wychowawcze funkcje książki. "Nocne kłopoty zabawek Doroty" można wykorzystać zarówno w zajęciach plastycznych jak i z wychowania społeczno- moralnego.

Książka wzbogacając zasób słów i zachęcając do mówienia może uczyć pięknej polskiej mowy na dobrych, prawidłowych wzorach, o ile oczywiście zadbamy o to, aby w naszej przedszkolnej bibliotece znalazły się jedynie utwory właściwe pod względem literackim.

Dziecko osłuchując się z tekstem przyswaja sobie pewne zwroty i określenia a zarazem tworzy samodzielne opowiadania treściowo związane z poznanym utworem.

Literatura dziecięca pomaga nam także w poznawaniu piękna krajobrazu. Miłością do ojczystej ziemi przepojona jest twórczość Marii Konopnickiej, Janiny Porazińskiej, Hanny Januszewskiej, Ewy Szelburg- Zarembiny. Utwory Marii Konopnickiej są ciągle jeszcze żywe w polskich przedszkolach.

Przedszkole Nr 57 w Sosnowcu nosi imię Marii Konopnickiej. W każdej sali znajduje się kącik książki. W kąciku tym wyeksponowane są pozycje tej właśnie autorki. Odbywają się konkursy recytatorskie, spotkania z uczniami Szkoły Podstawowej, wyjazdy do Domów Opieki Społecznej. Co rok dzieci z grupy najstarszej wystawiają bajki Marii Konopnickiej a korytarz zdobią obrazy ilustrujące jej utwory.

W kąciku książki znajdują się różnorodne tytuły. Kącik zorganizowano na zasadzie biblioteki dla dorosłych. Taka biblioteczka pomaga utrzymać dziecku bliski kontakt z książką.

Dużą rolę odgrywają rodzice i ich stosunek do książki. Dziecko zabiera książkę do domu i "czyta" razem z rodzicami.

Rodzice dają też dzieciom do przedszkola książki, które w domu są niepotrzebne, a które mogą przydać się w przedszkolu. Dzięki wypożyczaniu i zabieraniu książek do domu dzieci uczą się poszanowania książek.

Wczesny kontakt dziecka z książką jest szczególnie cenny, wtedy bowiem kształtują się jego nawyki, upodobania min. czytelnicze. Obudzenie "głodu książki", gotowości do czytania jest ważnym zadaniem wychowawczym w okresie przedszkolnym, w którym kształtują się podstawy osobowości, i który jest dla osiągnięcia celu momentem najdogodniejszym.

Wykorzystanie literatury przez rodziców oraz nauczycieli wpływa na:
- Budzenie aktywności dzieci i zachęcaniu do różnych form działania;
- Utrwalaniu wiadomości dotyczących otoczenia społecznego i przyrodniczego;
- Kształtowaniu właściwej postawy wobec świata ludzi i zwierząt;
- Rozwijanie uczuć przywiązania do ziemi ojczystej i ukazywaniu jej piękna;
- Rozwijanie mowy i myślenia;
- Przygotowanie dziecka do szkoły i samodzielnego życia przyszłego ucznia.

Bibliografia:
1. J. Cybulska "Inscenizowanie zabaw na podstawie literatury dziecięcej", Warszawa 1972, PZWS
2. H. Mystkowska "Żywe słowo w pracy z dziecmi", Warszawa 1966, PZWS
3. H. Mystkowska "Książka w wychowaniu przedszkolnym", Warszawa 1965, PZWS
4. H. Ratyńska "Literatyra dziecięca w pracy przedszkola", Warszawa 1976, WsiP
5. I. Strządała "Wspólnie z rodzicami wychowujemy przyszłych czytelników" [W] "Wychowanie w przedszkolu" 1980 Nr 7 -8
6. H. Bechler "Otwórz okienko", Warszawa 1964, Nasza Księgarnia
 

Opracowanie: Beata Ślęczka
nauczycielka wychowania przedszkolnego
Przedszkole Miejskie 57
Sosnowiec


 
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów:

Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Najczęściej zadawane pytania
Zasady publikacji 
Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014