Awans Informacje Forum Dla nauczyciela Dla ucznia Korepetycje Sklep
  [ Zaloguj się ]   [ Załóż konto ]
  Najczęściej szukane
Konspekty
Programy nauczania
Plany rozwoju zawodowego
Scenariusze
Sprawdziany i testy
  Reklama
  Media
Przegląd Prasy
Patronat
Medialny
Po godzinach
  Slowka.pl
Słówka na email
Język angielski
Język niemiecki
Język francuski
Język włoski
Język hiszpański
Język norweski
Język japoński
Język rosyjski
Gramatyka
Rozmówki

Trudności wychowawcze w zachowaniu uczniów - referat

POJĘCIE TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZYCH

Trudności wychowawcze w/g Lewickiego - odnoszą się tylko do niektórych objawów zachowania się dziecka tj. pozostających w niezgodzie z przyjętymi powszechnie normami życia społecznego a jednocześnie charakteryzujących się uporczywością i nie poddających się zwykłym zabiegom wychowawczym. Nie zalicza się do nich drobnych i przejściowych zaburzeń u dzieci.

Konopnicki nazwę trudności wychowawcze zastąpił terminem niedostosowanie społeczne. Za główne kryteria rozpoznania niedostosowania społecznego uznaje kryteria psychologiczne i kryteria społeczne.

Zgodnie z psychologicznymi kryteriami rozpoznawania niedostosowania społecznego dziecko takie:
- nie działa w najlepszym interesie,
- zachowaniem swym sprawia wiele kłopotów,
- reakcje jego są skomplikowane tzn. trudne do przewidzenia,
- napotyka różnego rodzaju niepowodzenia,
- nie ma możliwości osiągania i przeżywania sukcesu, czuje się ono nieszczęśliwe .

Zgodnie ze społecznymi kryteriami rozpoznawania niedostosowania społecznego dziecko takie:
- jest nie lubiane zarówno przez inne dzieci jak i dorosłych,
- nie ma zaufania do innych ludzi,
- z trudnością nawiązuje kontakty co powoduje jego wyobcowanie w grupie,
- nie mogąc w sposób normalny zaspokoić swoich potrzeb czyni to w sposób okrężny, najczęściej nieprzyjemny dla otoczenia.

Można zatem powiedzieć, że TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZE leżą zarówno w sferze osobowości dziecka, jak i jego zewnętrznych zachowaniach. Są one wyrazem frustracji dziecka, różnych jego niepowodzeń i przeżyć o negatywnym ładunku emocjonalnym.

W literaturze naukowej odczuwa się brak zgodności dotyczącej nie tylko samej istoty trudności wychowawczych, lecz także rodzaju i liczby ich przejawów (symptomów). Na szczególną uwagę zasługuje rejestr 12 objawów nieprzystosowania społecznego w ujęciu M.Chazana. Zalicza się do nich:
- nagłe zaniżenie poziomu osiągnięć szkolnych,
- niepokój i niezdolność koncentracji,
- nie prowokowaną agresję,
- nerwowość i dąsy, posępny nastrój,
- czyny aspołeczne np. kradzieże,
- natrętne zwracanie na siebie uwagi n-la,
- defekty mowy,
- natarczywe marzenia na jawie,
- zmienność nastrojów (od euforii do depresji),
- brak koordynacji,
- trudności w posiadaniu przyjaciół,
- przewrażliwienie (przesadna wrażliwość na krytykę).

RODZAJE TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZYCH w/g Hawersa
1. Uchybienie regułom niezbędnym podczas wykonywania różnych prac lub zadań szkolnych (np. niedbałość, odpisywanie zadań domowych, nie branie udziału w lekcji),
2. Uchybienie zasadom współżycia i współdziałania z kolegami z klasy i szkoły (np. popychanie, potrącenie, bicie, drwiny),
3. Uchybienie regułom obowiązującym w kontaktach z nauczycielem (np. nieposłuszeństwo, kłamstwo, zuchwałe zachowanie),
4. Uchybienie normom klasy szkolnej i szkoły (dewastacje, kradzieże, wagarowanie, pisanie po ścianach),
5. Uchybienie innym normom (np. płacz, lękliwość, niepewność).

Konopnicki wyróżnia 2 kategorie uczniów przejawiających trudności wychowawcze:
- UCZNIÓW PRZESADNIE BIERNYCH (powściągliwych lub zahamowanych). Są to uczniowie lękliwi i bojaźliwi, nieśmiali i zamknięci w sobie, apatyczni, wyobcowani i osamotnieni. Głównymi symptomami tej grupy uczniów są szczególnie przeżywane przez nich stany lękowe. Lękliwość ta często przybiera postać tzw. FOBII SZKOLNEJ, która przejawia się we wzmożonej tremie podczas lekcji.
- UCZNIÓW NADMIERNIE AKTYWNYCH (agresywnych). Podstawowym symptomem tej grupy uczniów jest ich wybuchowość (agresywność). Agresywność ta może przejawiać się w różnych formach np. kłótnie, krzyk, groźba, używanie przemocy fizycznej.

PRZYCZYNY TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZYCH

Przyczyny endogenne - tkwiące w dziecku, powstające wewnątrz organizmu.
Przyczyny egzogenne - tkwiące w środowisku w którym żyje dziecko, wywołane przez czynniki zewnętrzne.

PRZYCZYNY ENDOGENNE - są to przyczyny biopsychiczne lub organiczne.
Przyczyny biopsychiczne to:
- czynniki genetyczne, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, obniżony poziom sprawności umysłowej i zaburzenia somatyczne.

USZKODZENIA OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO
Mogą mieć charakter organiczny lub funkcjonalny. Organiczne uszkodzenie polega na urazach czaszki i mózgu np. w wypadku samochodowym lub w okresie płodowym i podczas porodu. Funkcjonalne uszkodzenia ośrodka układu nerwowego to nerwice lub zaburzenia nerwicowe np. stresy w okresie ciąży.

OBNIŻONY POZIOM SPRAWNOŚCI UMYSŁOWEJ
Poziom ten wiąże się z osiąganymi postępami w nauce, które to wpływają na nieprzystosowanie społeczne.

ZABURZENIA SOMATYCZNE - to inaczej choroba. Na zaburzenia te wpływają: nastawienie ucznia wobec własnej choroby, postawy innych osób wobec ucznia, niedojrzałość osobowości ucznia.

PRZYCZYNY EGZOGENNE - tkwiące w środowisku w którym żyje dziecko, a więc w ŚRODOWISKU RODZINNYM I SZKOLNYM.
Przyczyny tkwiące w środowisku rodzinnym:
- pierwsze doświadczenia życiowe dziecka,
- warunki materialne dziecka,
- sytuacja dziecka w rodzinie (struktura i wydarzenia losowe),
- jedynactwo, jeden chłopiec wśród sióstr i odwrotnie, dzieci pozamałżeńskie, choroba lub śmierć członka rodziny, nieobecność matki lub ojca, ojczym, macocha,
- dezintegracja życia rodzinnego czyli konfliktowe współżycie rodziców, osobisty stosunek rodzica do dziecka,
- nieprawidłowe postawy rodziców a więc postawa unikająca, odtrącająca, chroniąca, błędy wychowawcze rodziców (zły przykład postępowania rodziców, niejednakowe traktowanie dzieci, brak poszanowania prawa dziecka).

Przyczyny tkwiące w środowisku szkolnym

Przyczyny organizacyjne:
- niedostatki systemu szkolnego, programów nauczania, podręczników a więc przeładowane programy nauczania,
- duża liczba lekcji nie uwzględniających potrzeb psychofizycznych dzieci,
- zbyt liczne klasy,
- znikoma liczba lekcji przeznaczonych na wych. fiz,
- wadliwy system kształcenia nauczycieli.

Przyczyny psychologiczno - społeczne:
- nieznajomość ucznia przez nauczyciela,
- zaniżone oczekiwania nauczyciela wobec uczniów.

Przyczyny pedagogiczne
Polegają na tym, że zbyt mało uwagi przywiązuje się do wyrabiania w uczniach pozytywnej motywacji uczenia się. Znajduje to swój wyraz w przymuszaniu uczniów do nauki za pomocą gróźb, poleceń. Ponadto przewaga w procesie nauczania funkcji informacyjnej nad kształcącą i wychowawczą.

Konsekwencją trudności wychowawczych tkwiących w środowisku szkolnym są: niepowodzenia w nauce i zjawisko drugoroczności. Narastające niepowodzenia w nauce są pierwszym symptomem ich nieprzystosowania społecznego. Niepowodzenia w nauce pociągają za sobą wagary, ucieczki z domu. Oczywiście udzielona w porę pomoc może uchronić ucznia przed dalszymi następstwami.

ŚRODKI ZAPOBIEGANIA I ZWALCZANIA TRUDNOŚCI WYCHOWAWCZCYH

PODMIOTOWE TRAKTOWANIE UCZNIÓW
przez nauczycieli. Polega ono na spostrzeganiu każdego ucznia jako autonomicznej jednostki, która bez względu na wpływ i uwarunkowania zewnętrzne ma prawa do własnej podmiotowości
tj. wewnętrznej niezależności i odpowiedzialności za własne postępowanie. Takie traktowanie ucznia zakłada:
- liczenie się z jego godnością - okazywanie mu poszanowania i serdeczności, uwzględnienie jego potrzeb i udzielenie mu pomocy,
- akceptację i zaufanie do uczniów, otwartość, empatyczne rozumienie ucznia, cierpliwość nauczycieli.

UTRZYMANIE KARNOŚCI WŚRÓD UCZNIÓW
Mówi się o 3 rodzajach karności: zewnętrznej, wewnętrznej i świadomej. Wychowawczo niepożądana jest karność zewnętrzna. Przejawia się ona w ślepym podporządkowaniu się uczniów wymogom nauczycieli. Uczniowie wychowani w karności zewnętrznej wykonują zadania tylko z obowiązku bez wewnętrznego przeświadczenia i ciekawości tego, co robią.

Preferuje się natomiast karność wewnętrzną. Wyraża się ona w postawie ucznia spełniającego swoje obowiązki w przeświadczeniu o ich doniosłym znaczeniu dla osobistego dobra.

Uczniowie wychowani w duchu karności wewnętrznej skorzy są do samokontroli i samooceny.

Częściej zabiega się też o karność w procesie nauczania i wychowania. Stanowi ona syntezę karności zewnętrznej i wewnętrznej. Uwzględnia ona zarówno zadania polecane uczniom przez nauczyciela, jak również zadania, których wykonanie uzależnia się od wyboru uczniów.
 

Opracowanie: mgr Alina Sowa


 
  Barometr
1 2 3 4 5 6  
Oceń artukuł!



Ilość głosów:

Szukaj autora i tytuł
Ostatnio dodane materiały
Najczęściej zadawane pytania
Zasady publikacji 
Zobacz jak wygląda zaświadczenie o publikacji Twoich materiałów
  Twoje konto
Zaloguj się
Załóż konto
Zapomniałem hasła
  Forum
Nauczyciel - awans zawodowy
Matura
Korepetycje
Ogłoszenia - kupię, sprzedam, oddam

O Profesorze - Napisz do Nas - Reklama - Polityka prywatności - Najczęściej zadawane pytania - Zgłoś błąd

2000-2014